II SA/Łd 1015/15
WyrokWSA w Łodzi2016-02-10
Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Arkadiusz Blewązka, Renata Kubot-Szustowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prowadząca działalność gospodarczą w sąsiednim budynku ma interes prawny do uczestnictwa w postępowaniu o pozwolenie na budowę obiektu handlowego, jeśli inwestycja nie narusza jej prawa własności lub użytkowania wieczystego, a jedynie potencjalnie wpływa na obroty handlowe?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie posiadał interesu prawnego do uczestnictwa w postępowaniu o pozwolenie na budowę, ponieważ inwestycja nie naruszała jego prawa własności ani użytkowania wieczystego, a jedynie potencjalnie wpływała na jego interes faktyczny (obroty handlowe). Interes prawny musi opierać się na konkretnym przepisie prawa materialnego, a nie na subiektywnym odczuciu wpływu inwestycji.Stan faktyczny
Skarżący J. Z. wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę pawilonu handlowego na działce sąsiadującej z jego nieruchomością, twierdząc, że nie brał udziału w pierwotnym postępowaniu i że inwestycja naruszy jego interesy. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, uznając, że skarżący nie posiadał interesu prawnego do bycia stroną postępowania, ponieważ inwestycja nie naruszała jego praw materialnych, a jedynie potencjalnie wpływała na jego działalność gospodarczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant Pomocnik sekretarza Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2016 roku sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oddala skargę. LS
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] znak: [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...], znak: [...], odmawiającą uchylenia własnej, ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.
Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] nr [...], znak: [...] Starosta [...] odmówił uchylenia własnej, ostatecznej decyzji z dnia [...] nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku handlowego artykułami piekarniczymi na działce nr 502/3 w obrębie [...] miasta K., przy ul. A, wraz z wewnętrznym przyłączem wody i wewnętrznym przyłączem kanalizacji sanitarnej z działki nr 26/27 w obrębie [...] m. K..
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w dniu 2 grudnia 2014r. J., T. i K. Z. wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie "zezwolenia na budowę pawilonu handlowego w K. przy ul. A 27-29", podnosząc iż nie brali udziału w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę z wniosku E. O.. Jednocześnie wnioskodawcy wskazali, że o decyzji dowiedzieli się w dniu 25 listopada 2014r. w czasie wytyczania terenu pod budowę. W ich ocenie budowa nowego pawilonu naruszy ich interesy, gdyż od 20 lat prowadzą działalność handlową w sąsiednim budynku oddalonym od planowanego o 10 – 15m. Nadto wnioskodawcy wskazali na nieprawidłowości związane z realizowaną inwestycją, w tym niezgodność z planem zagospodarowania terenu, naruszenie linii zabudowy, usytuowanie w pasie drogowym, brak dojazdu do projektowanego budynku.
Starosta [...] podał następnie, że postanowieniem z dnia [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] nr [...], a w dalszej kolejności w dniu [...] wydal decyzję nr [...] o uchyleniu decyzji nr [...]i odmowie wydania pozwolenia na budowę pawilonu handlowego wraz z infrastrukturą na działce nr 502/3 obręb [...] i [...] obręb [...] miasta K..
Jak dalej podał Starosta, przedmiotowa decyzja została uchylona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując na zawarte w niej uchybienia.
Następnie organ I instancji podniósł, że w toku ponownie prowadzonego postępowania wezwał wnioskodawców do pisemnego wskazania przepisów prawa materialnego, z których wynikają ograniczenia w zabudowie działek nr 502/1 i 26/16 w związku z projektowaną inwestycją. W piśmie z dnia 12 sierpnia 2015r. wnioskodawcy powołali art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r. poz. 1409), dalej zwanej "Pr.bud.", zawierający definicję obszaru oddziaływania obiektu. Podnieśli, że budowa nowego obiektu handlowego w ich bezpośrednim sąsiedztwie będzie negatywnie wpływać na dotychczasowy sposób i zakres prowadzonej działalności gospodarczej oraz powodować będzie kolizję z ruchem pojazdów zaopatrzenia, ruchem klientów jak i przepływem klientów do innej placówki handlowej na ich szkodę. Jako podstawę przyznania prawa strony w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę spornego sklepu wskazali regulacje prawne zawarte w art. 140 oraz art. 232 – 243 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121 ze zm.), dalej powoływanej jako "K.c.".
Starosta [...] wskazał, że podstawę do wydania decyzji nr [...] na wniosek inwestora E. O. stanowił komplet dokumentów złożony przy wniosku, o którym mowa w art. 33 ust. 2 Pr.bud. Przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę sprawdzono spełnienie wymagań, o których mowa w art. 35 ust. 1 Pr.bud. Organ wyjaśnił ponadto, że działka nr ew. 502/3, na której zlokalizowano zamierzenie budowlane, położona w obrębie [...] w K., znajduje się na obszarze objętym jednostką urbanistyczną o symbolu D1-7DL-tereny dróg lokalnych i zgodnie z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w Koluszkach z dnia 26 kwietnia 2007r. Nr VIII/32/07 dla terenów tych obowiązują następujące ustalenia:
1) zagospodarowanie terenu i kształtowanie nawierzchni ulic, chodników i placów w sposób umożliwiający korzystanie osobom niepełnosprawnym ruchowo;
2) możliwość lokalizacji, poza pasem jezdnym, obiektów małej architektury i zieleni, pod warunkiem nienaruszenia wymagań określonych w odrębnych przepisach o drogach publicznych, a także uzyskania zgody zarządcy drogi;
3) dopuszczenie lokalizacji kiosków ulicznych, w uzgodnieniu z zarządcą terenu.
Organ dodał, że w zakresie ochrony środowiska plan nie zalicza przedmiotowego terenu do żadnego z terenów objętych ochroną akustyczną, określoną w odrębnych przepisach o ochronie środowiska. Zaś w zakresie zaopatrzenia w wodę i odprowadzenia ścieków sanitarnych plan ustala obowiązek podłączenia do miejskiej sieci wodociągowej i miejskiej kanalizacji sanitarnej.
Zdaniem Starosty [...] przedmiotowa inwestycja jest zgodna z ww. ustaleniami planu. Inwestor uzyskał zgodę zarządcy drogi – Zarządu Powiatu [...] na lokalizację w pasie drogowym drogi powiatowej nr 2918E – ul. A, obiektu handlowego o wymiarach 5m x 6m na mocy zezwolenia z dnia [...] nr [...]. Zaprojektowano również podłączenia obiektu do miejskiej sieci wodociągowej i miejskiej kanalizacji sanitarnej, na lokalizację których inwestor uzyskał zgodę właściciela terenu stosownie do uchwały Rady Nadzorczej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w K. z dnia [...] nr [...]. Ponadto obiekt posiada dostęp do drogi publicznej – jest w całości usytuowany w pasie drogowym drogi publicznej.
Następnie organ wskazał, że przedmiotowy budynek handlowy, zaprojektowany na działce nr 502/3, znajduje się według projektu zagospodarowania terenu sporządzonego na mapie sytuacyjno - wysokościowej do celów projektowych w odległości około 7,50m od granicy nieruchomości (działki nr 502/1 i 26/16), na których znajduje się obiekt handlowy należący do wnioskodawców. Odległość projektowanego budynku od budynku istniejącego na działkach 502/1 i 26/16 wynosi około 13 – 13,5m. W ocenie organu I instancji zatem brak w przepisach prawa materialnego podstaw do objęcia działek o nr 502/1 i 26/16 obszarem oddziaływania projektowanej inwestycji, a tym samym brak podstaw do uznania wnioskodawców za stronę w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę kiosku handlowego objętego decyzją nr [...].
W terminie prawem przewidzianymi odwołanie od decyzji organu I instancji złożyli J. Z. i T. Z.. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
- art. 3 pkt. 20, art. 5 ust. 1 pkt. 9, art. 28 ust. 2, art. 80 ust. 1 pkt 1 Pr.bud., art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r. poz. 23), dalej powołanej jako "K.p.a.", poprzez nieustalenie stron postępowania oraz nieuwzględnienie w niezbędnym zakresie uzasadnionych interesów osób trzecich;
- art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. przez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, bezpodstawne pominięcie podnoszonych zastrzeżeń o negatywnym oddziaływaniu planowanej inwestycji na zakres prowadzonej przez nich działalności gospodarczej, które może prowadzić co najmniej do jej ograniczenia, braku dokonania analizy oddziaływania planowanej inwestycji na stosunki cywilnoprawne.
Z uwagi na powyższe odwołujący wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji przez jej uchylenie.
Powołaną na wstępie decyzją Wojewoda [...], po rozpoznaniu powyższego odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ powołując się na art. 28 ust. 2 Pr.bud. podał, że w świetle obowiązujących przepisów prawa, stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. O uznaniu za stronę danego postępowania administracyjnego nie decyduje wola bądź przekonanie danej osoby, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego, pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie. Zdaniem Wojewody kwestie wskazane przez odwołujących w piśmie z dnia 12 sierpnia 2015r. nie stanowią wykazania przez nich interesu prawnego, koniecznego do uznania ich za strony w sprawie, stanowiąc jedynie o ich interesie faktycznym. Wojewoda wskazał, że podziela stanowisko organu I instancji, iż obszar oddziaływania obiektu obejmuje nieruchomości o nr 502/3 oraz o nr 26/27 i nie obejmuje działek odwołujących się. W następstwie analizy projektu budowlanego inwestycji i jej odległości od granic nieruchomości skarżących organ stwierdził, iż nie powoduje ona ograniczenia zabudowy na działkach stanowiących ich własność, w szczególności ze względu na konieczność zachowania warunków wynikających z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r. Nr 75, poz. 690 ze zm.), dalej powoływanego jako "rozporządzenie", dotyczącego sytuowania budynków od granicy z sąsiednią działką budowlaną oraz warunków wynikających z § 13, § 57 oraz § 60 rozporządzenia, dotyczących nasłonecznienia i zacieniania, jak również z § 217 ust. 1 tego rozporządzenia, dotyczącego bezpieczeństwa pożarowego i § 19 ust. 1 dotyczącego sytuowania miejsc postojowych. Zdaniem organu odwoławczego brak jest podstaw do wyznaczenia obszaru oddziaływania przedmiotowego obiektu w oparciu o inne aniżeli powołane rozporządzenie, oraz przepisy odrębne, o których mowa w art. 3 pkt 20 Pr.bud.
Odnosząc się zaś do zarzutów skarżących zawartych we wniesionym odwołaniu Wojewoda stwierdził, iż w zasadzie każda inwestycja powoduje pewnego rodzaju uciążliwości i utrudnienia dla najbliższych sąsiadów. Jednakże podnoszone przez skarżących kwestie dotyczące wybudowania w sąsiedztwie nowego obiektu handlowego, tej samej branży co skarżących (piekarnia), który będzie oddziaływać na jego obrót, ruch klientów i pojazdów zaopatrzenia nie mogą być uznane za ograniczenie możliwości zabudowy ich działek, gdy posadowienie spornego obiektu jest zgodne z obowiązującymi przepisami.
Wojewoda wyjaśnił również, iż organy administracji architektoniczno-budowlanej prowadzą postępowanie na podstawie przepisów K.p.a., Pr.bud. oraz przepisów wykonawczych, do których nie należą przepisy Kodeksu cywilnego.
Końcowo organ odwoławczy nadmienił, że Starosta [...] wprawdzie nie ustosunkował się do wniosku skarżących z dnia 24 sierpnia 2015r. dotyczącego dokonania wizji na działce inwestora, jednakże uznał, że w sytuacji gdy organy administracji architektoniczno-budowlanej nie są uprawnione do przeprowadzania kontroli na działce inwestora kwestie te nie mają wpływu na rozstrzygnięcie.
Ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzje wystąpił J. Z., zarzucając naruszenie:
1) art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Pr.bud. w zw. z art. 7, art. 8, art. 15, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez:
nieustalenie stron toczącego się postępowania;
brak prawidłowego określenia obszaru oddziaływania inwestycji na działki sąsiednie;
pominięcie okoliczności, że inwestycja oddziaływuje na działki sąsiednie niezależnie od tego, czy planowany obiekt będzie budowany zgodnie z przepisami technicznymi, nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, bezpodstawne pominięcie zastrzeżeń o negatywnym oddziaływaniu planowanej inwestycji na zakres prowadzonej działalności gospodarczej skarżącego, co może prowadzić co najmniej do jej ograniczenia;
niewyjaśnienie powodów, dla których organ II instancji uznał, że skarżący nie ma interesu prawnego udziału w postępowaniu.
2) art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr.bud. w związku z art. 28 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie w niezbędnym zakresie uzasadnionych interesów osób trzecich
3) naruszenie art. 140 oraz art. 232 – 243 K.c. przez całkowite pominięcie ochrony prawnej praw skarżącego zawartej w tych przepisach.
W uzasadnieniu skargi J. Z. podniósł, że w toku postępowania przedstawił okoliczności stanu faktycznego oraz argumenty wskazujące na to, że ma interes prawny, by mieć status strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę pawilonu handlowego na działce sąsiedniej. Wskazał, iż ma ustanowione prawo użytkowania wieczystego działki sąsiadującej z terenem inwestycji i jest właścicielem budynku, w którym od wielu lat prowadzi sklep branży spożywczej. Zdaniem skarżącego rozstrzygnięcie organu II instancji, wbrew przepisom art. 7, art. 8, art. 77 , art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. uwzględnia wyłącznie interes inwestora, a całkowicie pomija jego interes.
W ocenie J. Z. organy I i II instancji nieprawidłowo ograniczyły rozważania dotyczące uznania skarżących za strony postępowania do ustalenia, czy przy usytuowaniu planowanego do budowy budynku handlowego zachowane zostały wymagane odległości od granicy z działką sąsiednią. Zignorowane zostało utrwalone orzecznictwo sądownictwa administracyjnego, iż przepisami odrębnymi, o których jest mowa w art. 3 pkt 20 Pr.bud., są przepisy określone i w innych ustawach. Skarżący wskazał, że przy rozpoznawaniu sprawy przez organ II instancji pominięte zostały orzeczenia sądów administracyjnych, odnoszące się do zagadnienia ustalenia obszaru oddziaływania planowanego obiektu na nieruchomości sąsiednie, w których wskazano że definicja "obszaru oddziaływania obiektu" zawarta w art. 3 pkt 20 Pr.bud. nie daje podstaw do zawężającego rozumienia tego określenia a do przepisów odrębnych należą nie tylko przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisy rozporządzenia określające warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, czy też rozporządzenie w sprawie dopuszczalnych poziomu hałasu w środowisku, gdyż przepisami tymi są także przepisy z zakresu prawa cywilnego o ochronie prawa własności. Zdaniem J. Z. powoływanie się przez organ II instancji na wybiórcze orzeczenia sądów administracyjnych, przy jednoczesnym pominięciu orzeczeń wskazujących na prawidłową wykładnię art. 3 pkt 20 Pr.bud. potwierdza zarzut, iż sprawa została rozpatrzona w postępowaniu administracyjnym jednostronnie na niekorzyść skarżącego, z naruszeniem przepisów prawa.
Skarżący końcowo dodał, że słuszność jego zarzutów potwierdza stwierdzenie zawarte w zaskarżonej decyzji, iż organy administracji architektoniczno-budowlanej prowadzą postępowanie na podstawie przepisów K.p.a., Pr.bud. oraz przepisów wykonawczych, do których nie należą przepisy K.c.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a sąd może uwzględnić skargę, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 P.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu.
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddana została decyzja o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku handlowego wydana w następstwie przeprowadzenia postępowania wznowieniowego.
Na wstępie wyjaśnić trzeba, że wznowienie postępowania jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, stwarzającym prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych określonych w art. 145 § 1, 145a § 1 oraz 145b § 1 K.p.a. W pierwszej kolejności organ, do którego wpływa wniosek o wznowienie postępowania zobowiązany jest ustalić, czy podmiot żądający wznowienia powołuje się na ustawowe przesłanki wznowienia oraz czy wniosek został złożony w terminie określonym w art. 148 K.p.a. W razie uznania, że spełnione zostały wyżej wymienione warunki wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego. Po wznowieniu postępowania organ dokonuje ustaleń co do rzeczywistego istnienia przesłanek stanowiących podstawę wznowienia i w razie stwierdzenia ich wystąpienia przeprowadza postępowanie wyjaśniające, w celu merytorycznego rozpoznania sprawy rozstrzygniętej decyzją zakwestionowaną w trybie wznowienia. Postępowanie wznowieniowe może się zakończyć decyzją odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej w przypadku stwierdzenia braku ustawowych przesłanek wznowienia (art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a.) decyzją uchylającą decyzje dotychczasową w razie stwierdzania podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b K.p.a. i rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a) lub decyzją stwierdzającą wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa i wskazującą okoliczności, z powodu których nie może ona zostać uchylona (art. 151 § 2 K.p.a.).
W rozpoznawanej sprawie zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., zaś skarżący wystąpił z żądaniem wznowienia postępowania na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., podnosząc że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku handlowego artykułami piekarniczymi na działce nr 502/3 położonej w obrębie [...] miasta K. wraz z wewnętrznym przyłączem wody i wewnętrznym przyłączem kanalizacji sanitarnej z działki o nr 26/27. W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że w przypadku powołania się przez podmiot składający wniosek na okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. organ właściwy do wznowienia ocenia tę kwestię w postępowaniu prowadzonym już po wydaniu postanowienia o wznowieniu. Z uwagi na fakt, że dochowany został termin określony w art. 148 K.p.a. prawidłowo Starosta [...] wznowił postępowanie i następnie przeprowadził ocenę, czy wnioskodawcom przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją.
W ocenie Sądu organy administracji prawidłowo ustaliły, że skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, o którym mowa wyżej. Oceniając tę kwestię należy mieć na uwadze, że art. 28 ust. 2 Pr.bud. definiujący pojęcie strony postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę jest regulacją szczególną w stosunku do art. 28 K.p.a. stanowiącego, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (vide wyroki NSA: z dnia 8 stycznia 2014r. w sprawie II OSK 1859/12, z dnia 4 kwietnia 2014r. w sprawie II OSK 2685/12; wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 maja 2014r. w sprawie VII SA/Wa 2657/13, w Szczecinie z dnia 30 stycznia 2014r. w sprawie II SA/Sz 996/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Zaznaczyć należy, że stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę jest podmiot, który nie tylko legitymuje się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 K.p.a., lecz także dysponuje nieruchomością położoną w obszarze określonym w art. 28 ust. 2 Pr.bud. Wyjaśnić trzeba, że przez interes prawny na gruncie art. 28 K.p.a należy rozumieć interes, który pozostaje w bezpośrednim, indywidualnym, konkretnym, realnym i aktualnym związku z przedmiotem danego postępowania. Interes ten winien opierać się na konkretnym przepisie prawa materialnego, z którego strona wywodzi prawo do uczestnictwa w danym postępowaniu administracyjnym. Konieczne jest zatem ustalenie związku o charakterze materialnoprawnym między sytuacją jednostki a powszechnie obowiązującą normą prawa materialnego. Natomiast zgodnie z art. 28 ust. 2 Pr.bud. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania, o którym mowa, stanowi teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tegoż terenu, w tym jego zabudowy. Określenie obszaru oddziaływania obiektu powiązane jest z indywidualnymi cechami konkretnego obiektu, jego konstrukcją, przeznaczeniem, usytuowaniem w odniesieniu do granic sąsiednich działek w odniesieniu do przepisów odrębnych wprowadzających związane z obiektem budowlanym ograniczenia zagospodarowania terenu.
Następnie należy wyjaśnić, że aby uznać dany podmiot za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę ograniczenie wynikające z przepisów odrębnych musi godzić w konkretne uprawnienia danego podmiotu do zagospodarowania należącej do niego nieruchomości. Podmiot zobligowany jest wykazać, że dana inwestycja narusza konkretnie wskazane przepisy prawa materialnego, z których wywodzi własny interes prawny. Ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych nie uzasadniają przyznania przymiotu strony. Jednocześnie należy zauważyć, że stroną będzie podmiot, któremu oddziaływanie zamierzonej inwestycji może w sposób realny ograniczyć prawo zagospodarowania własnej nieruchomości, nie zaś podmiot, który wskazuje na potencjalne, teoretyczne oddziaływanie realizowanej inwestycji (vide: wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2014r. w sprawie II OSK 1739/12; wyroki WSA w Warszawie: z dnia 4 lutego 2015r. w sprawie VIII SA/Wa 507/14 i z dnia 4 czerwca 2014r. w sprawie VIII SA/Wa 111/14; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 24 kwietnia 2014r. w sprawie II SA/Go 179/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Jednocześnie zaznaczyć trzeba, że subiektywne odczucie podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, iż nieruchomość ta usytuowana jest w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Nie uprawnia również do przyznania przymiotu strony interes faktyczny, czyli sytuacja, gdy dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa mogącymi stanowić podstawę do podjęcia stosownych działań przez organy administracji (vide wyroki WSA: w Krakowie z dnia 28 lutego 2014r. w sprawie II SA/Kr 1404/13; w Warszawie z dnia 28 grudnia 2012r. w sprawie VII SA/Wa 1045/12 i z dnia 13 marca 2012r. w sprawie VII SA/Wa 2769/11, w Lublinie z dnia 3 lutego 2011r. w sprawie II SA/Lu 701/10, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Poza tym warto zaznaczyć, że zarówno w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę prowadzonego w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznanych za strony powinien być ustalony z uwzględnieniem przepisu art. 28 ust. 2 Pr.bud., gdyż w postępowaniach tych mamy do czynienia z tą samą sprawą w aspekcie materialnym.
Z akt sprawy wynika, że J. Z. jest jednym z użytkowników wieczystych działek o nr 502/1 i 26/16 sąsiadujących z terenem realizowanej inwestycji. Ponadto skarżący jest właścicielem budynku na nieruchomości, w stosunku do której przysługuje mu prawo użytkowania wieczystego, w którym to obiekcie prowadzi działalność handlową. Skarżący źródła interesu prawnego uzasadniającego legitymację do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym w sprawie pozwolenia na budowę upatruje w regulacjach prawa cywilnego dotyczących prawa własności i użytkowania wieczystego, o których mowa w art. 140 oraz art. 232 – 243 K.c. Jednocześnie wskazuje na niekorzystny wpływ na funkcjonowanie należącego do niego obiektu tej samej branży co obiekt przewidziany do realizacji na terenie działek o nr 502/3 i 26/27 przez zmniejszenie dopływu klientów i pogorszenie warunków dowozu towaru z powodu ograniczonej dostępności obiektu, a w konsekwencji zmniejszenie obrotów handlowych z prowadzonej działalności gospodarczej.
W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że przez przepisy odrębne, o których mowa w art. 3 pkt 20 Pr.bud., należy rozumieć wszystkie powszechnie obowiązujące przepisy prawa wprowadzające określonego rodzaju ograniczenia czy też utrudnienia w zakresie zagospodarowania terenu. Do tychże przepisów w szczególności należą przepisy techniczno – budowlane, przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, przepisy prawa wodnego czy też przepisy przeciwpożarowe. Wbrew stanowisku organu odwoławczego za przedmiotowe regulacje można też uznać przepisy dotyczące własności i innych praw rzeczowych, o których mowa w K.c. i innych ustawach (vide wyroki WSA: w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 kwietnia 2015r. w sprawie II SA/Go 857/14, w Lublinie z dnia 3 lutego 2011r. w sprawie II SA/Lu 701/10, w Opolu z dnia 22 maja 2014r. w sprawie II SA/Op 174/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Zauważyć jednak trzeba, że przepisy prawa cywilnego, na które powołał się skarżący, są ogólnymi regulacjami normującymi instytucje prawa własności i prawa użytkowania wieczystego. Uregulowania te w żaden sposób nie stanowią podstawy do uznania interesu prawnego skarżącego. Objęte pozwoleniem na budowę roboty budowlane nie naruszają prawa własności ani użytkowania wieczystego służącego skarżącemu, w tym nie ograniczają jego uprawnień do korzystania z nieruchomości z wyłączeniem innych osób zgodnie z jej społeczno – gospodarczym przeznaczeniem.
Poza tym nie sposób nie zauważyć, że projektowana inwestycja obejmuje tylko budowę budynku handlowego wraz z przyłączem wody i przyłączem kanalizacji, nie obejmuje zaś budowy żadnego układu komunikacyjnego ani zjazdu. Nie można więc zgodzić się ze skarżącym, iż realizacja inwestycji powodować będzie kolizję z ruchem pojazdów wokół działek nr 502/1 i 26/16. W tym względzie nie można również pominąć faktu, że inwestycja objęta pozwoleniem na budowę zlokalizowana jest pasie drogowym, gdzie nie obowiązują przepisy odnoszące się do wymogów zapewnienia i sytuowania miejsc postojowych dla samochodów, tak jak w przypadku realizacji inwestycji na działce budowlanej. Tym samym uprawniony jest wniosek, że J. Z. nie wykazał, aby realizacja obiektu na działkach o nr 502/1 i 26/16 w jakikolwiek sposób utrudniała mu możliwość użytkowania i zagospodarowania należącej do niego nieruchomości.
Zaznaczyć nadto trzeba, że również z akt sprawy nie da się wywieść istnienia ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości skarżącego związanego z konkretnymi przepisami prawa na skutek budowy obiektu handlowego na działce sąsiedniej. Z projektu zagospodarowania działki wynika bowiem, że budynek handlowy na działkach nr 502/3 i 26/27 zlokalizowany jest w odległości około 7,50m od granicy nieruchomości objętej użytkowaniem wieczystym skarżącego, a odległość przedmiotowego budynku od budynku handlowego należącego do skarżącego wynosi około 13 - 13,5m. Oddalenie projektowanej inwestycji od nieruchomości J. Z. dowodzi, iż brak jest okoliczności, z których można by wyprowadzić wniosek o oddziaływaniu nowej zabudowy na działkę sąsiednią przez wprowadzenie ograniczeń w możliwości jej zagospodarowania, w szczególności jej zabudowy.
.
Niewątpliwie skarżący posiada interes faktyczny, wynikający z prawa użytkowania wieczystego nieruchomości sąsiedniej i prawa własności budynku znajdującego się na niej, w którym prowadzi działalność tego samego rodzaju co objęta zmierzeniem inwestycyjnym. Jest więc bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy pozwolenia na budowę budynku handlowego na działce sąsiedniej, niemniej jednak – jak już wyżej wskazano – interes faktyczny nie stanowi przesłanki do przyznania statusu strony.
Podsumowując stwierdzić trzeba, że skarżący nie posiada interesu prawnego uprawniającego do przyznania mu statusu strony w postępowaniu w sprawie udzielenia E. O. pozwolenia na budowę budynku handlowego. Zatem zaskarżona decyzja odpowiada prawu stanowiąc o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.
Z uwagi na powyższe, skargę należało uznać za bezzasadną i oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.
a.tp.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło