II SAB/Wa 146/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Maria Werpachowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi T. L. na bezczynność Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Architektów RP w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Okręgowy Sąd Dyscyplinarny [...] Okręgowej Izby Architektów RP do rozpoznania wniosku skarżącego T. L. z dnia [...] stycznia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Architektów RP nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Architektów RP na rzecz skarżącego T. L. kwotę 601,20 zł (słownie: sześćset jeden złotych 20/100), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. T.L. zwrócił się do Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Architektów RP o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie drogą elektroniczną skanów orzeczeń wydanych przez Sąd w latach 2011-2015. Ponadto wniósł o udostępnienie informacji o terminach planowanych posiedzeń sądu. W odpowiedzi, Okręgowy Sąd Dyscyplinarny [...] Okręgowej Izby Architektów RP poinformował wnioskodawcę, że żądane informacji nie mają waloru informacji publicznej i w związku z tym nie mogą zostać udostępnione. W skardze do wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T.L. zarzucił Okręgowemu Sądowi Dyscyplinarnemu [...] Okręgowej Izby Architektów RP bezczynność polegającą na nieudzieleniu odpowiedzi na wniosek z dnia [...] stycznia 2016 r. i wniósł zobowiązanie organu do rozpatrzenia tego wniosku i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż Okręgowy Sąd Dyscyplinarny jest podmiotem wykonującym zadania publiczne zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej zaś jego orzeczenia stanowią taką informację. W odpowiedzi na skargę Okręgowy Sąd Dyscyplinarny wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie skargi i umorzenie postępowania. W ocenie organu, w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do skutecznego wniesienia skargi na bezczynność. T.L. nie wyczerpał bowiem trybu przewidywanego w art.52 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec nieuzyskania odpowiedzi skarżący winien wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa, a w przypadku dalszej zwłoki organu - skutecznie wnieść skargę na bezczynność. Natomiast gdyby Sąd nie podzielił przedstawionej argumentacji wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że w chwili jej złożenia nie pozostawał w bezczynności, gdyż udzielił żądaną informację - poinformował, że nie jest to informacja publiczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodność z prawem. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawie skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej ppsa, jak również na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 tej ustawy, gdy organ w ustalonym w przepisach prawa terminie, liczonym od dnia wszczęcia postępowania w sprawie, nie wydał decyzji administracyjnej lub postanowienia, bądź innego aktu albo nie podjął innej czynności z zakresu administracji publicznej. W myśl art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do skarg rozpatrywanych postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24 maja 2006 r., I OSK 601/05, CBOSA). Ponadto do skargi na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 P.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11 maja 2011 r" I OSK 716/11, oraz z 26 maja 2011 r" I OSK 857/11, CBOSA). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por.: wyrok NSA z 29 kwietnia 2011 r., I FSK 249/10, CBOSA). Zatem wniosek o odrzucenie skargi jest zasadny. W rozpoznawanej sprawie skarga dotyczy bezczynności w przedmiocie udzielania informacji publicznej. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.) dalej u.d.i.p., stanowi generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. W wąskim zakresie odsyła do stosowania przepisów Kodeku postępowania administracyjnego, ustalając, że jedynie w kwestii wydania decyzji stosuje się przepisy tego aktu prawnego. Reguluje ona udostępnienie informacji publicznej, jak i odmowę udostępnienia informacji, czy też dopuszcza stwierdzenie przez organ, iż żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. W takiej sytuacji organ powiadamia jedynie wnoszącego, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa (por. teza nr 2 wyroku NSA w Warszawie z 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02, LEX nr 77178, wyrok WSA w Warszawie z 26 kwietnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 162/07, LEX nr 322803). Pojęcie informacji publicznej jest zarówno przez doktrynę, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych, rozumiane bardzo szeroko, co wiąże się z upowszechnieniem zasady transparentności życia publicznego i podwyższenia świadomości prawnej społeczeństwa. Prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym informacją publiczną będzie treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim, bądź w jakikolwiek sposób dotyczących tego organu. Informację publiczną stanowi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i tych, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (por. wyrok WSA w Warszawie z 28 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1542/08, Lex Polonica nr 2263509, wyrok WSA w Warszawie z 16 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 721/08, LEX nr 423325, wyrok NSA z 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, LEX nr 291357). Z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobligowany jest udzielić informacji publicznej, a jej nie udziela i nie wydaje stosownej decyzji o odmowie udostępnienia takiej informacji. W przypadku zaś, gdy informacja o jaką ubiega się zainteresowany nie ma charakteru informacji publicznej, organ nie pozostaje w zwłoce w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Jednakże w takim przypadku powinien poinformować wnioskodawcę na piśmie, że żądana informacja nie posiada przymiotu informacji publicznej. W świetle utrwalonego w orzecznictwie i doktrynie poglądu, bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty, a czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wynika z przeświadczenia, że dany akt w ogóle nie powinien zostać podjęty, a czynność nie powinna zostać dokonana. W rozpoznawanej sprawie należy przede wszystkim ustalić, czy wniosek o wydanie skanów orzeczeń Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Architektów RP wydanych w latach 2011 2015 stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W art. 6 ust. 1 powołanej ustawy ustawodawca dokonał przykładowego wyliczenia informacji mających przymiot informacji publicznych. Bliższa analiza art. 6 u.d.i.p. wskazuje, że wnioskiem może być pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielenia odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, nie są jednak środkami do ich kwestionowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2445/11, Lex nr 1264728). Stosownie do przepisu art. 4 ust. 1 i 3 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności (...) organy samorządów gospodarczych i zawodowych (pkt 2), będące w posiadaniu takich informacji. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, iż Okręgowy Sąd Dyscyplinarny [...] Okręgowej Izby Architektów RP zajmując się prowadzeniem postępowań w zakresie odpowiedzialności zawodowej i dyscyplinarnej członków tej korporacji zawodowej jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (art.8 ust.10 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz. U. z 2014 r., poz. 1946). Orzeczenia Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego i informacje dotyczące posiedzeń Sądu stanowią zgodnie z art.1 ust.1 ustawy, informację o sprawach publicznych. Jest to bowiem zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt.4 lit. a - rodzaj dokumentów urzędowych, który podlega udostępnieniu w trybie o dostępie do informacji publicznej. Natomiast w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że orzeczenia sądu winny być udostępniane osobom trzecim na ich wniosek w trybie u.d.i.p., chyba że są dostępne w Biuletynie Informacji Publicznej, na stronach internetowych, bądź w inny sposób funkcjonują w obiegu publicznym po ich zanonimizowaniu. Informacja o treści orzeczenia jest, dla osoby niewystępującej jako strona postępowania, informacją publiczną (por. wyrok sygn. akt II SAB/Wa 718/13 z dnia 18.03.2014 r. LEX nr 1468059; wyrok sygn. akt II SA/Gd 185/13 z dnia 05.06.2013 LEX nr 1330731). Kwestia udostępnienia orzeczeń sądu może być uzależniona od ochrony prawa prywatności, tajemnicy przedsiębiorcy czy innych tajemnic ustawowo chronionych (por. wyrok II SAB/Kr 92/07 LEX nr 505400; wyrok II SAB/Wa 83/04 LEX nr 158993; wyrok II SAB/Wa 58/04 LEX nr 158991). Stosownie do przepisu art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2. Okręgowy Sąd Dyscyplinarny pozostaje w bezczynności, ponieważ nie udzielił wnioskowanej informacji publicznej, ani też nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia tej informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał więc Okręgowy Sąd Dyscyplinarny do rozpatrzenia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej przyjmując, że działanie organu wyczerpuje znamiona bezczynności. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Okoliczności, powodujące zwłokę organu czy też stopień przekroczenia terminów nie noszą znamion lekceważenia wnioskodawcy. Świadczą raczej o błędnej wykładni przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 §1 pkt 1, art. 149 § la ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy.