V KK 345/21
WyrokIzba Karna2021-08-26
Skład orzekający: Andrzej Stępka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie kasacji wniesionej na korzyść skazanego jest skuteczne, jeśli nastąpiło za jego zgodą, a w sprawie nie zachodzą bezwzględne przyczyny odwoławcze lub inne podstawy do uchylenia orzeczenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że cofnięcie kasacji wniesionej na korzyść skazanego jest skuteczne, jeśli nastąpiło za jego zgodą i nie zachodzą bezwzględne przyczyny odwoławcze określone w art. 439 § 1 k.p.k. lub inne podstawy do uchylenia orzeczenia z art. 440 k.p.k. W sytuacji, gdy obrońca skutecznie cofnął kasację, sąd pozostawia ją bez rozpoznania. Sąd podkreślił, że obecność oskarżonego na rozprawie odwoławczej nie jest obligatoryjna, gdy apelacja dotyczy wyłącznie kwestii prawnych lub kwestionuje karę, a wystarczający jest udział obrońcy.Stan faktyczny
Obrońca skazanego K. L. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym prawa do obrony. Następnie obrońca cofnął kasację za zgodą skazanego. Sąd Najwyższy rozpoznał kwestię dopuszczalności cofnięcia kasacji, badając istnienie bezwzględnych przyczyn odwoławczych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił kasację obrońcy skazanego bez rozpoznania, zwolnił skazanego od kosztów sądowych i zasądził wynagrodzenie dla adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 345/21 POSTANOWIENIE Dnia 26 sierpnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 26 sierpnia 2021 r. w sprawie K. L. skazanego z art. 286 § 1 k.k., z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 26 stycznia 2021 r., sygn. akt IV Ka [...], zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia 22 września 2020 r., sygn. akt VIII K [...], na podstawie art. 531 § 1 i § 3 k.p.k. i art. 432 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. p o s t a n o w i ł I. pozostawić bez rozpoznania kasację obrońcy skazanego; II. zwolnić skazanego od kosztów sądowych za postępowanie kasacyjne i obciążyć nimi Skarb Państwa; III. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adwokata M. M., Kancelaria Adwokacka w P., kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote i 80/100), w tym 23% VAT, za sporządzenie i wniesienie kasacji na rzecz skazanego. UZASADNIENIE Kasację od powyższego wyroku Sądu Okręgowego w P. na korzyść skazanego K. L. wniósł do Sądu Najwyższego jego obrońca, który zarzucił obrazę przepisów prawa procesowego polegającą na rażącym naruszeniu:
2 1/ art. 451 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. wobec błędnego niezastosowania tego przepisu poprzez niedoprowadzenie oskarżonego na rozprawę odwoławczą mimo, iż apelacja oskarżonego dotyczyła zagadnień faktycznych, czego skutkiem było pozbawienie oskarżonego prawa do obrony w postępowaniu odwoławczym; 2/ art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. polegającym na przeprowadzeniu rozprawy apelacyjnej pod nieobecność oskarżonego, mimo, że oskarżony wyrażał wolę uczestniczenia w rozprawie, a kwestionował ustalenia faktyczne Sądu I instancji; 3/ art. 175 k.p.k. poprzez jego niezastosowanie polegające na odmówieniu oskarżonemu doprowadzenia na rozprawę apelacyjną i odebraniu oskarżonemu możliwości złożenia wyjaśnień na etapie postępowania apelacyjnego. W konkluzji obrońca wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w P. i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W dniu 17 sierpnia 2021 r. wpłynęło pismo obrońcy o cofnięciu tej kasacji z załączonym pisemnym stanowiskiem oraz zgodą skazanego K. L. na to cofnięcie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Obrońca skazanego K. L. skutecznie cofnął kasację wniesioną na korzyść skazanego, skoro nastąpiło to za jego zgodą. Przepisy Kodeksu postępowania karnego pozwalają na cofnięcie środka odwoławczego. Art. 431 § 2 k.p.k. precyzuje też, że oskarżony może cofnąć wniesiony na jego korzyść środek odwoławczy, chyba że wniósł go oskarżyciel publiczny lub zachodzi wypadek przewidziany w art. 79 k.p.k. Natomiast środka odwoławczego wniesionego na korzyść oskarżonego nie można bez jego zgody cofnąć. Jak stanowi treść art. 432 k.p.k., cofnięty środek odwoławczy sąd odwoławczy pozostawia bez rozpoznania, chyba że zachodzi jedna z przyczyn wymienionych w art. 439 k.p.k. (bezwzględne przyczyny odwoławcze) lub art. 440 k.p.k. (rażąca niesprawiedliwość wyroku). Przepis ten na mocy art. 518 k.p.k., ma odpowiednie zastosowanie do postępowania kasacyjnego. Badając kwestię dopuszczalności cofnięcia kasacji wniesionej na korzyść skazanego K. L. Sąd Najwyższy był zobligowany do zbadania, czy w niniejszej sprawie zachodzą bezwzględne przyczyny odwoławcze z art. 439 § 1 k.p.k., w tym
3 podstawa powołana przez obrońcę w kasacji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2019 r., II KK 438/18, LEX nr 2625436). Należy stwierdzić, że nie doszło do naruszenia wskazanych w kasacji przepisów prawa, w tym art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. Bezwzględne przyczyny odwoławcze określone w art. 439 § 1 k.p.k. zachodzą tylko wtedy, gdy wymienione w tym przepisie uchybienia istniały w rzeczywistości, a nie pozornie. A zatem nie wystarczy powołać się w kasacji na ich wystąpienie, jeśli realnie nie zachodziły (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 sierpnia 2008 r., V KK 323/07, LEX nr 465595). Co do zasady oskarżony ma prawo, a nie obowiązek procesowy, uczestnictwa w rozprawie odwoławczej. W przypadku skazanego K. L. nie zachodził przypadek obligatoryjnej obecności na rozprawie odwoławczej. Zarówno w judykaturze, jak i piśmiennictwie konsekwentnie przyjmuje się, że wówczas, gdy w apelacji ograniczono się do podniesienia kwestii stricte prawnych lub apelacja wniesiona na korzyść kwestionuje wyłącznie karę, to pomimo złożenia przez oskarżonego wniosku o doprowadzenie go na rozprawę, można uznać obecność obrońcy na rozprawie odwoławczej za wystarczającą (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2017 r., III KK 291/17, LEX nr 2428754). W przedmiotowej sprawie postanowieniem z dnia 11 grudnia 2020 r. Sąd Okręgowy nie uwzględnił wniosku K. L. o doprowadzenie na rozprawę i przyznał mu obrońcę z urzędu. W uzasadnieniu wskazał, że oskarżony wniósł jedynie apelację od kary, a nie od winy, a więc jego obecność na rozprawie odwoławczej nie jest konieczna, zaś wystarczającą będzie udział w niej obrońcy (k. 211 – 212). Mając te okoliczności na uwadze należało stwierdzić, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wystąpiła bezwzględna podstawa odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. Nie stwierdzono też innych podstaw do uchylenia orzeczenia z art. 439 § 1 k.p.k. Zważywszy, że w sprawie nie ujawniły się uchybienia przewidziane w art. 439 k.p.k., ani przyczyny wymienione w art. 440 k.p.k., nie miał też miejsca wypadek przewidziany w art. 79 k.p.k., cofnięcie kasacji należało uznać za skuteczne i skargę pozostawić bez rozpoznania. Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. i art. 637a k.p.k. zwolniono skazanego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie kasacyjne i obciążono nimi Skarb
4 Państwa. O wynagrodzeniu obrońcy z urzędu, adwokata M. M., orzeczono na podstawie § 4 ust. 1 i 3 oraz § 17 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, zasądzając na jego rzecz kwotę 442,80 zł (obejmującą także VAT) za sporządzenie i wniesienie kasacji. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- V KK 124/20 2020-05-14Czy cofnięcie kasacji przez obrońcę skazanego, za zgodą skazanego, jest skuteczne, gdy nie zachodzą przyczyny określone w art. 439 k.p.k.?
- IV KK 230/25 2025-07-30Czy cofnięcie kasacji przez obrońcę, za zgodą skazanego, przy braku przesłanek z art. 439 k.p.k., skutkuje pozostawieniem kasacji bez rozpoznania?
- IV KK 318/19 2020-09-23Czy cofnięcie kasacji przez obrońcę, zaakceptowane przez skazanego, skutkuje pozostawieniem jej bez rozpoznania, jeśli nie zachodzą bezwzględne przyczyny odwoławcze?
- IV KK 92/19 2019-11-14Czy cofnięcie kasacji wniesionej na korzyść skazanego przez jego obrońcę jest skuteczne, jeśli nastąpiło za zgodą skazanego, a w sprawie nie ujawniły się bezwzględne przyczyny odwoławcze?
- V KK 377/16 2016-12-15Czy cofnięcie kasacji przez obrońcę, za zgodą skazanego, przy braku przesłanek z art. 439 k.p.k., skutkuje pozostawieniem kasacji bez rozpoznania?
Powołane przepisy
art. 286 § 1 KKart. 531 § 1art. 432 KPKart. 518 KPKart. 451 KPKart. 6 KPKart. 439 § 1 pkt 11 KPKart. 175 KPKArt. 431 § 2 KPKart. 79 KPKart. 439 KPKart. 440 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy