V KO 60/23
Izba Karna2023-06-20
Skład orzekający: Włodzimierz Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa innemu sądowi równorzędnemu, gdy sędziowie sądu właściwego złożyli wnioski o wyłączenie ze względu na konflikt z pokrzywdzoną?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 37 k.p.k., uznał, że okoliczności sprawy, w tym złożenie przez sędziów wniosków o wyłączenie ze względu na pozew cywilny przeciwko skarbowi państwa i prywatny akt oskarżenia przeciwko sędziemu referentowi, mogły wywołać wątpliwości co do bezstronności sądu. W celu zapewnienia rzetelnego procesu karnego, zakończonego w rozsądnym terminie, przed obiektywnym sądem, wolnym od negatywnego wpływu, Sąd Najwyższy przekazał sprawę innemu sądowi równorzędnemu.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Tczewie zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa. Uzasadnieniem wniosku były złożone przez sędziów wnioski o wyłączenie ze sprawy, spowodowane pozwem cywilnym złożonym przez pokrzywdzoną przeciwko Sądowi Rejonowemu w Tczewie oraz prywatnym aktem oskarżenia przeciwko sędziemu referentowi. Sąd Rejonowy uznał, że istnieje silny konflikt między sędziami a pokrzywdzoną, co uzasadnia wniosek.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę zażalenia na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej Gdańsk – Wrzeszcz w Gdańsku o umorzeniu śledztwa, zarejestrowaną w Sądzie Rejonowym w Tczewie pod sygn. II Kp 180/23, do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Elblągu.Pełny tekst orzeczenia
V KO 60/23 POSTANOWIENIE Dnia 20 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 20 czerwca 2023 r. wniosku Sądu Rejonowego w Tczewie z dnia 23 maja 2023 r. (sygn. akt II Kp 180/23), o przekazanie zażalenia na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej Gdańsk – Wrzeszcz w Gdańsku o umorzeniu śledztwa, do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę zażalenia na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej Gdańsk – Wrzeszcz w Gdańsku o umorzeniu śledztwa, zarejestrowaną w Sądzie Rejonowym w Tczewie pod sygn. II Kp 180/23, do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Elblągu. UZASADNIENIE Postanowieniem Sądu Rejonowego w Tczewie z dnia 23 maja 2023 r. (sygn. akt II Kp 180/23) zwrócono się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy zażalenia na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej Gdańsk – Wrzeszcz w Gdańsku o umorzeniu śledztwa w przedmiocie podejrzenia przestępstwa znęcania (art. 207 § 1 i § 1a k.k.). Uzasadnieniem wniosku jest okoliczność, że sędziowie w Tczewie złożyli in gremio wnioski o ich wyłączenie ze sprawy, wskazując, że K.O. złożyła pozew przeciwko skarbowi państwa Sądowi Rejonowemu w Tczewie, a także prywatny akt oskarżenia przeciwko sędziemu referentowi w sprawie rozpoznania zażalenia. Sąd Okręgowy
V KO 60/23 2 w Gdańsku wydał postanowienie, w którym nie uwzględnił wskazanych wniosków. Sąd wnioskujący uważa jednak, że istnieje tak silny konflikt między sędziami tego Sądu a pokrzywdzoną, że wniosek jest zasadny. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Zasadniczym elementem dobra sprawiedliwości w rozumieniu art. 37 k.p.k. jest potrzeba zapewnienia przeprowadzenia rzetelnego procesu karnego, rozumianego jako taki, który zakończy się w rozsądnym terminie, będzie prowadzony przed bezstronnym i obiektywnym sądem, w warunkach wolnych od negatywnego wpływu na prowadzone w jego ramach czynności, oraz pozwala realizować prawa uczestników postępowania w tym przede wszystkim oskarżonego i pokrzywdzonego. Uzasadnienie decyzji o przekazaniu sprawy z pominięciem de facto ustawowych przepisów o właściwości musi zawierać argumentacje wyjątkową. Przenosząc te uwagi w realia sprawy podkreślić należy, że okoliczności zaistniałe w tej sprawie niewątpliwie mogłyby wywołać wątpliwości u postronnego, obserwatora takiego procesu, co do bezstronnego, obiektywnego rozpoznania sprawy we właściwym sądzie. Chodzi przede wszystkim o specyficzną konfigurację podmiotową z jaką mamy do czynienia w tej sprawie. Jest rzeczą oczywistą, że w powszechnym odbiorze społecznym, po rozpoznaniu przez sąd właściwy sprawy, gdy Sąd ten jest jako statio fisci skarbu państwa pozwany przez stronę postępowania (reprezentuje Sąd wówczas jego prezes) oraz identyfikowalny jest personalny konflikt pomiędzy sędzią referentem sprawy a stronami (prywatny akt oskarżenia), orzeczenie w którymkolwiek kierunku może być uznane za uzasadnione innymi niż merytoryczne racjami. Należy unikać tego typu sytuacji. Wobec tego należało przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Elblągu. [m.s.]
V KO 60/23 3
Powiązane orzeczenia
- II KO 42/22 2022-06-01Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa innemu sądowi równorzędnemu, gdy pokrzywdzonym jest sędzia sądu miejscowo właściwego?
- III KO 98/25 2025-07-23Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa innemu sądowi równorzędnemu, jeśli sprawa dotyczy czynów sędziów sądu właściwego, a sędziowie ci pozostają ze sobą w…
- III KO 57/21 2021-08-11Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w sytuacji, gdy rozpoznawane są zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa?
- II KO 2/12 2012-02-02Czy w sytuacji, gdy zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa dotyczy czynności procesowych sędziego sądu miejscowo właściwego do rozpoznania tego zażalenia, zachodzą uzasadnione podstawy do przekazania sprawy inne…
- III KO 124/18 2018-10-09Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy sąd rozpoznający zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa musi badać trafność decyzji wydawa…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 207 § 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy