III KO 98/25

Izba Karna2025-07-23

Skład orzekający: Dariusz Świecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa innemu sądowi równorzędnemu, jeśli sprawa dotyczy czynów sędziów sądu właściwego, a sędziowie ci pozostają ze sobą w relacjach służbowych i koleżeńskich?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek sądu o przekazanie sprawy jest zasadny. Istnienie okoliczności, które mogłyby wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać pozory braku obiektywizmu, przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k. dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Dotyczy to sytuacji, gdy sprawa dotyczy czynów sędziów sądu właściwego, a relacje między nimi mogą budzić wątpliwości co do bezstronności.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Kielcach zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa innemu sądowi. Sprawa dotyczy czynów, których mieli dopuścić się sędziowie Sądu Rejonowego w Kielcach, a którzy pozostają ze sobą w relacjach służbowych i koleżeńskich. Sąd Rejonowy uznał, że te okoliczności mogą budzić wątpliwości co do bezstronności rozpoznania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zażalenia do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Piotrkowie Trybunalskim.

Pełny tekst orzeczenia

III KO 98/25 POSTANOWIENIE Dnia 23 lipca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki w sprawie z zażalenia Kancelarii Prawnej P. Oddział w Polsce sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Kielce - Wschód w Kielcach z dnia 10 lutego 2025 r., sygn. akt [...] o umorzeniu śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 lipca 2025 r., wniosku Sądu Rejonowego w Kielcach, zawartego w postanowieniu tego Sądu z dnia 9 czerwca 2025 r., sygn. akt II Kp 229/25, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k., p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę dotyczącą tego zażalenia do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Piotrkowie Trybunalskim. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy podał, że zawisła przed nim sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa w sprawie m.in. o czyny, których mieli dopuścić się sędziowie tegoż Sądu. Ponadto, w wystąpieniu tym podniesiono, że sędziowie orzekający w Sądzie właściwym pozostają ze sobą we wzajemnych relacjach służbowych i koleżeńskich. W ocenie Sądu, powyższe okoliczności w odbiorze społecznym mogą zrodzić przekonanie o braku zaistnienia warunków do bezstronnego rozpoznania tej sprawy w tym Sądzie. W konsekwencji, celem wyeliminowania tych podejrzeń i dla zapewnienia transparentności orzekania, III KO 98/25 2 niniejsza sprawa powinna zostać przekazana do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k., co będzie służyć dobru wymiaru sprawiedliwości. Pozostawienie zaś niniejszej sprawy do rozpoznania Sądowi właściwemu mogłoby doprowadzić do zaistnienia obaw o możliwość wpływu na treść orzeczenia okoliczności o charakterze pozamerytorycznym. Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego jest zasadny i dlatego został uwzględniony. Ugruntowany jest już w orzecznictwie pogląd, że wystąpienie okoliczności, które mogłyby wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie, nawet i mylne, o braku warunków do rozpoznania danej sprawy w sposób w pełni obiektywny, przemawia za jej przekazaniem innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k. z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Tak właśnie było w przedmiotowej sprawie. Za uwzględnieniem inicjatywy Sądu Rejonowego przemawiają szczególne okoliczności tej sprawy. Dotyczy ona bowiem zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa m.in. w sprawie czynów, których mieli dopuścić się sędziowie Sądu właściwego, a polegających na niedopełnieniu obowiązków służbowych w tym poprzez nieprawidłowe sprawowanie nadzoru nad czynnościami syndyka masy upadłości dłużnika. W efekcie ocenie podlegać będzie prawidłowość i rzetelność prowadzonego postępowania przygotowawczego, w którym wypowiadano się odnośnie do postępowania i decyzji sędziów Sądu właściwego. W tych okolicznościach pozostawienie niniejszej sprawy do rozpatrzenia przez ten Sąd może zatem zrodzić w opinii publicznej, jak również u skarżącego, przekonanie o braku warunków do jej obiektywnego rozpoznania. Nie bez znaczenia z tej perspektywy jest także podnoszona w wystąpieniu okoliczność, że sędziowie wskazanego Sądu pozostają w określonych relacjach nie tylko o charakterze zawodowym, ale i towarzyskim. Powyższe przemawia więc za odstąpieniem od właściwości miejscowej z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdyż w tych realiach Sąd Rejonowy jako taki jest „nieodpowiedni” do merytorycznego rozpoznania zawisłej przed nim sprawy. Z tych powodów Sąd Najwyższy uwzględnił niniejszą inicjatywę i przekazał przedmiotową sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Piotrkowie Trybunalskim. Podkreślić jednak trzeba, że to rozstrzygnięcie nie oznacza III KO 98/25 3 bynajmniej powzięcia przez Sąd Najwyższy wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy przez Sąd właściwy, lecz stanowi jedynie wyraz troski, aby wykluczyć mogące się zrodzić w opinii publicznej błędne przekonanie w tej materii, gdyby sprawa przekazana jednak nie została. Z tych też względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu. [WB] [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 § 1 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy