III KO 98/25
Izba Karna2025-07-23
Skład orzekający: Dariusz Świecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa innemu sądowi równorzędnemu, jeśli sprawa dotyczy czynów sędziów sądu właściwego, a sędziowie ci pozostają ze sobą w relacjach służbowych i koleżeńskich?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek sądu o przekazanie sprawy jest zasadny. Istnienie okoliczności, które mogłyby wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać pozory braku obiektywizmu, przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k. dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Dotyczy to sytuacji, gdy sprawa dotyczy czynów sędziów sądu właściwego, a relacje między nimi mogą budzić wątpliwości co do bezstronności.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Kielcach zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa innemu sądowi. Sprawa dotyczy czynów, których mieli dopuścić się sędziowie Sądu Rejonowego w Kielcach, a którzy pozostają ze sobą w relacjach służbowych i koleżeńskich. Sąd Rejonowy uznał, że te okoliczności mogą budzić wątpliwości co do bezstronności rozpoznania sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zażalenia do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Piotrkowie Trybunalskim.Pełny tekst orzeczenia
III KO 98/25 POSTANOWIENIE Dnia 23 lipca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki w sprawie z zażalenia Kancelarii Prawnej P. Oddział w Polsce sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Kielce - Wschód w Kielcach z dnia 10 lutego 2025 r., sygn. akt [...] o umorzeniu śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 lipca 2025 r., wniosku Sądu Rejonowego w Kielcach, zawartego w postanowieniu tego Sądu z dnia 9 czerwca 2025 r., sygn. akt II Kp 229/25, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k., p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę dotyczącą tego zażalenia do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Piotrkowie Trybunalskim. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy podał, że zawisła przed nim sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa w sprawie m.in. o czyny, których mieli dopuścić się sędziowie tegoż Sądu. Ponadto, w wystąpieniu tym podniesiono, że sędziowie orzekający w Sądzie właściwym pozostają ze sobą we wzajemnych relacjach służbowych i koleżeńskich. W ocenie Sądu, powyższe okoliczności w odbiorze społecznym mogą zrodzić przekonanie o braku zaistnienia warunków do bezstronnego rozpoznania tej sprawy w tym Sądzie. W konsekwencji, celem wyeliminowania tych podejrzeń i dla zapewnienia transparentności orzekania,
III KO 98/25 2 niniejsza sprawa powinna zostać przekazana do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k., co będzie służyć dobru wymiaru sprawiedliwości. Pozostawienie zaś niniejszej sprawy do rozpoznania Sądowi właściwemu mogłoby doprowadzić do zaistnienia obaw o możliwość wpływu na treść orzeczenia okoliczności o charakterze pozamerytorycznym. Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego jest zasadny i dlatego został uwzględniony. Ugruntowany jest już w orzecznictwie pogląd, że wystąpienie okoliczności, które mogłyby wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie, nawet i mylne, o braku warunków do rozpoznania danej sprawy w sposób w pełni obiektywny, przemawia za jej przekazaniem innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k. z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Tak właśnie było w przedmiotowej sprawie. Za uwzględnieniem inicjatywy Sądu Rejonowego przemawiają szczególne okoliczności tej sprawy. Dotyczy ona bowiem zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa m.in. w sprawie czynów, których mieli dopuścić się sędziowie Sądu właściwego, a polegających na niedopełnieniu obowiązków służbowych w tym poprzez nieprawidłowe sprawowanie nadzoru nad czynnościami syndyka masy upadłości dłużnika. W efekcie ocenie podlegać będzie prawidłowość i rzetelność prowadzonego postępowania przygotowawczego, w którym wypowiadano się odnośnie do postępowania i decyzji sędziów Sądu właściwego. W tych okolicznościach pozostawienie niniejszej sprawy do rozpatrzenia przez ten Sąd może zatem zrodzić w opinii publicznej, jak również u skarżącego, przekonanie o braku warunków do jej obiektywnego rozpoznania. Nie bez znaczenia z tej perspektywy jest także podnoszona w wystąpieniu okoliczność, że sędziowie wskazanego Sądu pozostają w określonych relacjach nie tylko o charakterze zawodowym, ale i towarzyskim. Powyższe przemawia więc za odstąpieniem od właściwości miejscowej z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdyż w tych realiach Sąd Rejonowy jako taki jest „nieodpowiedni” do merytorycznego rozpoznania zawisłej przed nim sprawy. Z tych powodów Sąd Najwyższy uwzględnił niniejszą inicjatywę i przekazał przedmiotową sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Piotrkowie Trybunalskim. Podkreślić jednak trzeba, że to rozstrzygnięcie nie oznacza
III KO 98/25 3 bynajmniej powzięcia przez Sąd Najwyższy wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy przez Sąd właściwy, lecz stanowi jedynie wyraz troski, aby wykluczyć mogące się zrodzić w opinii publicznej błędne przekonanie w tej materii, gdyby sprawa przekazana jednak nie została. Z tych też względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu. [WB] [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- II KO 42/22 2022-06-01Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa innemu sądowi równorzędnemu, gdy pokrzywdzonym jest sędzia sądu miejscowo właściwego?
- III KO 124/18 2018-10-09Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy sąd rozpoznający zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa musi badać trafność decyzji wydawa…
- IV KO 134/19 2019-11-14Czy w sytuacji, gdy zarzuty w zażaleniu dotyczą działań sędziów sądu nadrzędnego, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- IV KO 118/17 2017-12-07Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy zarzuty dotyczą sędziego innego sądu niż ten właściwy do rozpoznania sprawy?
- III KO 131/25 2025-09-17Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy dotyczącej zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy sprawa dotyczy sędziów sądu właściwego miejscowo?
Powołane przepisy
art. 37 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy