III KO 63/18

Sygn. akt III KO 63/18 POSTANOWIENIE Dnia 14 czerwca 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie P.N. i B.N. oskarżonych o czyny z art. 300 § 2 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 czerwca 2018 r. wniosku Sądu Okręgowego w G. z dnia 21 maja 2018 r., sygn. akt IV K ../18 o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: uwzględnić wniosek i przekazać powyższą sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w O. UZASADNIENIE Na skutek uchylenia wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 20 listopada 2017 r., sygn. akt XIV K …/16 w sprawie B.N. oskarżonej o czyn z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 300 § 2 k.k. i in. i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz na skutek wydania analogicznego rozstrzygnięcia odnośnie wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV K […]/14 w sprawie P.N. oskarżonego o czyn z art. 588 k.s.h. i in. wyżej wymienione sprawy, na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 19 kwietnia 2018 r., IV K […]/18, zostały połączone do wspólnego rozpoznania. Na konieczność podjęcia takiej decyzji procesowej wskazywał Sąd Apelacyjny w G., w części motywacyjnej wyroku z dnia 22 marca 2018 r., sygn. akt II AKa ../18, na mocy którego uchylono wskazany wyżej wyrok Sądu Okręgowego w G. w sprawie XIV K …./16 (k. 3817). Na marginesie zauważyć wypada, że sprawy przeciwko wyżej wymienionym osobom toczyły się początkowo łącznie, a zostały rozdzielone na mocy postanowienia sądu z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt IV K 2 …/14, zgodnie z którym sprawę przeciwko B. N. wyłączono ze sprawy IV K …/14 do odrębnego rozpoznania z uwagi na fakt, iż w stosunku do oskarżonej B. N. zaszła długotrwała okoliczność uniemożliwiająca rozpoznanie jej sprawy w rozsądnym terminie (k. 2213). W uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego w G. z dnia 23 stycznia 2018 r. (II AKa …/17) uchylającego wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 20 kwietnia 2017 r., IV K …/14 zwrócono natomiast uwagę na fakt, że przed Sądem Okręgowym w G. zawisły jeszcze dwie inne sprawy przeciwko P.N. (IV K …/16 i IV K …/16), przy czym tylko w jednej z nich (IV K …16) pokrzywdzonym był sędzia Sądu Okręgowego w G. Zarówno jednak jedna, jak i druga sprawa zostały przekazane przez Sąd Najwyższy do rozpoznania, w trybie art. 37 k.p.k., Sądowi Okręgowemu w O. Sąd Apelacyjny wskazał, że zależność przedmiotowa, uzasadniająca wystąpienie z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu zachodzi również pomiędzy sprawą pierwotnie toczącą się przed Sądem Okręgowym w G. pod sygnaturą IVK …16 i sygnaturą IV K …/14 (k. 2189 – 2190). Kierując się powyższymi wskazaniami Sąd Okręgowy w G., postanowieniem z dnia 21 maja 2018 r., sygn. akt IV K …/18, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy oskarżonych P.N. i B.N. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zarówno stanowisko wyrażone w uzasadnieniu postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 21 maja 2018 r., jak i pogląd wyrażony w części motywacyjnej wyroku Sądu Apelacyjnego w G. z dnia 23 stycznia 2018 r., II AKa …/17, są w pełni trafne. Sąd Najwyższy postanowieniami z 23 maja 2017 r., sygn. akt III KO 32/17 oraz z dnia 10 sierpnia 2017 r., sygn. akt III KO 59/17 przekazał do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w O. zarówno sprawę oskarżonego P.N., w której w charakterze pokrzywdzonego występował sędzia Sądu Okręgowego w G. , jak i sprawę, w której sędzia ten pokrzywdzonym nie był (IV K …/16, III KO …/17). 3 Podejmując decyzję o przekazaniu sprawy Sądowi Okręgowemu w O. w tym drugim przypadku Sąd Najwyższy miał na uwadze fakt, że obie wskazane wyżej sprawy, tak ze względów podmiotowych (osoba oskarżonego), jak i przedmiotowych (identyczny modus operandi), są ze sobą ściśle powiązane. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że powyższa okoliczność, biorąc pod uwagę rodzaj materiału dowodowego, który będzie podlegał ocenie sądu, może nie pozostać bez wpływu na swobodę orzekania sędziów Sądu Okręgowego w G. wyznaczonych do jej rozpoznania, uwzględniając chociażby relacje nie tylko służbowe, lecz również towarzyskie z sędzią, przeciwko któremu skierowane mogły być objęte zarzutami, tożsame działania P.N. Podkreślił nadto, że nie bez znaczenia pozostaje również – niezależnie od sposobu ewentualnego rozstrzygnięcia – i odbiór społeczny sprawy w sytuacji, gdy w odniesieniu do części zarzutów stawianych oskarżonemu uznano już zasadność przekazania sprawy, z czym wiązać należy sygnalizowany wyżej jej związek podmiotowo-przedmiotowy. Poglądy wyrażone przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 10 sierpnia 2017 r., sygn. akt III KO 59/17 są w pełni aktualne także na gruncie przedmiotowej sprawy. Co prawda czyny zarzucone P.N. aktem oskarżenia inicjującym postępowanie w tej sprawie są innej natury niż będące przedmiotem zarzutów sformułowanych w akcie oskarżenia inicjującym postępowanie w sprawie IV K […]/16, ale i w tym przypadku związek przedmiotowy należy ocenić jako bliski. Przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., których popełnienie zarzucono oskarżonemu Piotrowi Nalepie w sprawie pierwotnie toczącej się przed Sądem Okręgowym w G., pod sygnaturą IV K …/16, mają być wszak związane z działalnością S. S.A. i manipulowaniem kursami akcji, a tych kwestii bez wątpienia dotyczą także zarzuty sformułowane w punkcie I i II aktu oskarżenia inicjującego postępowanie w przedmiotowej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy uznał, że rozpoznanie sprawy IV K ../18 przez Sąd Okręgowy w G. mogłoby stworzyć przekonanie o braku warunków do jej bezstronnego rozstrzygnięcia (nie przesądzając w tym miejscu, czy byłoby to przekonanie obiektywnie uzasadnione). Tymczasem za „dobro wymiaru sprawiedliwości” w rozumieniu przywołanego przepisu art. 37 k.p.k. należy także rozumieć potrzebę ukształtowania w opinii społecznej przekonania o 4 obiektywnym działaniu sądów i bezstronności w rozpoznaniu każdej, choćby incydentalnej, sprawy. Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. kc