II UZ 68/14
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2015-01-27
Skład orzekający: Jolanta Strusińska-Żukowska, Maciej Pacuda, Roman Kuczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji dotyczące kosztów procesu, wydane po 3 maja 2012 r., podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji dotyczące kosztów procesu, jeśli zostało ono wydane po 3 maja 2012 r. Zgodnie ze zmianami wprowadzonymi ustawą z dnia 16 września 2011 r., takie zażalenia rozpoznaje inny skład sądu drugiej instancji (tzw. zażalenie poziome).Stan faktyczny
Organ rentowy wniósł zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie Sądu Apelacyjnego zasądzające od organu rentowego na rzecz pełnomocnika ubezpieczonego koszty zastępstwa prawnego. Sąd Apelacyjny wydał postanowienie w dniu 18 czerwca 2014 r. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie i stwierdził brak swojej właściwości do jego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał zażalenie organu rentowego do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w innym składzie, stwierdzając brak swojej właściwości.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UZ 68/14 POSTANOWIENIE Dnia 27 stycznia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (przewodniczący) SSN Maciej Pacuda SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca) w sprawie z wniosku S. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o emeryturę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 27 stycznia 2015 r., zażalenia organu rentowego na wyrok Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 18 czerwca 2014 r., przekazuje zażalenie do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w innym składzie. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w […] III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych – w sprawie S. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Wydział Realizacji Umów Międzynarodowych o emeryturę na skutek apelacji S. S. od wyroku Sądu Okręgowego w W. XIV Wydział Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 lutego 2013 r. – wyrokiem z dnia 18 czerwca 2014 r.: - zmienił zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Wydział Realizacji Umów Międzynarodowych z dnia 14 sierpnia 2012 r. znak: […] i przyznał S. S. prawo do emerytury od dnia 1 marca 2012 r., stwierdzając odpowiedzialność organu rentowego, zgodnie z art. 118 ust. 1a zd. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.
2 o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (pkt. I); - zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Wydział Realizacji Umów Międzynarodowych na rzecz S. S. kwotę 1.472,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego za obie instancje (pkt II). Sąd Apelacyjny na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. oraz na podstawie § 2 ust. 2, § 12 ust. 2 i § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490.), biorąc pod uwagę nakład pracy pełnomocnika odwołującego się związany z reprezentacją ubezpieczonego w postępowaniu sądowym postanowił, jak w punkcie II wyroku (zgodnie z przedłożonym przez odwołującego spisem kosztów). Organ rentowy od powyższego postanowienia wniósł zażalenie do Sądu Najwyższego, zarzucając Sądowi Apelacyjnemu naruszenie § 2 ust. 2, § 12 ust. 2 oraz art. 13 ust. 1 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. poprzez zasądzenie od organu rentowego na rzecz pełnomocnika ubezpieczonego kosztów zastępstwa prawnego w wysokości nieznajdującej oparcia w obowiązujących przepisach prawnych oraz nieznajdującej uzasadnień w stawkach dla spraw o świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Mając powyższe na uwadze organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od organu rentowego na rzecz odwołującego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 60 zł za instancję pierwszą oraz 120 zł za instancję drugą, tj. minimalnych stawek przewidzianych dla spraw z zakresu ubezpieczenia społecznego oraz zasądzenie na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Ustawą z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 233, poz. 1381, powoływaną dalej jako ustawa zmieniająca) został zmieniony art. 3942 § 1 k.p.c. Zgodnie z jego obecnym brzmieniem, na postanowienia sądu drugiej instancji, których
3 przedmiotem są oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego, zwrot kosztów procesu, skazanie świadka, biegłego, strony, jej pełnomocnika oraz osoby trzeciej na grzywnę, zarządzenie przymusowego sprowadzenia i aresztowania świadka, odmowa zwolnienia świadka i biegłego od grzywny i świadka od przymusowego sprowadzenia, przysługuje zażalenie do innego składu tego sądu, z wyjątkiem postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Jednocześnie zmianie uległ art. 3941 § 1 k.p.c., który obecnie nie przewiduje już zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Według art. 9 ust. 6 ustawy zmieniającej, przepis art. 3942 k.p.c. w brzmieniu nadanym tą ustawą stosuje się do zaskarżenia orzeczeń wydanych po dniu wejścia w życie ustawy, a więc po dniu 3 maja 2012 r. (art. 11 ustawy zmieniającej). Oznacza to, że z dniem 3 maja 2012 r. w miejsce zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji o kosztach procesu przysługującego do Sądu Najwyższego, ustawodawca wprowadził do Kodeksu postępowania cywilnego rozwiązanie polegające na możliwości zaskarżenia takiego postanowienia zażaleniem do innego składu tego sądu (tzw. zażalenie poziome). W następstwie powołanej nowelizacji art. 3941 § 1 k.p.c. i art. 3942 k.p.c., do rozpoznania zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego jako sądu drugiej instancji w przedmiocie zwrotu kosztów procesu (postanowienie w tym zakresie wydane zostało w dniu 18 czerwca 2014 r.) właściwy jest ten Sąd w innym składzie, a nie Sąd Najwyższy. Kierując się przedstawionymi motywami oraz opierając się na treści art. 200 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c., art. 39821 k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II UZ 62/21 2022-03-16Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie kosztów procesu w sprawie o składki podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy?
- II PZ 28/18 2018-12-14Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie zwrotu kosztów procesu?
- II PZ 4/22 2022-02-22Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania zażalenia na rozstrzygnięcie o kosztach procesu zawarte w wyroku sądu drugiej instancji?
- II CZ 18/13 2013-06-12Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji dotyczące kosztów procesu, jeśli postanowienie to zostało wydane po wejściu w życie nowelizacji Kodeksu postępowania cywiln…
- II PZ 12/23 2023-12-15Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania zażalenia na rozstrzygnięcie o kosztach procesu zawarte w wyroku sądu drugiej instancji?
Powołane przepisy
art. 118 ust. 1art. 98 § 1 KPCart. 13 ust. 1art. 3942 § 1 KPCart. 3941 § 1 KPCart. 9 ust. 6art. 3942 KPCart. 11art. 200 § 1 KPCart. 391 § 1 KPCart. 39821 KPCart. 3941 § 3 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy