I KK 185/25

WyrokIzba Karna2025-10-03

Skład orzekający: Stanisław Stankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie o wykroczenie powinno zostać umorzone, jeśli sprawca został już prawomocnie skazany za ten sam czyn?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że ponowne wszczęcie postępowania w sprawie o wykroczenie, gdy sprawca został już prawomocnie skazany za ten sam czyn, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego. Zgodnie z art. 5 § 1 pkt 8 k.p.s.w., postępowanie takie powinno zostać umorzone, ponieważ zostało już prawomocnie zakończone. Naruszenie tej zasady stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy wydał wyrok zaoczny skazujący M. D. za wykroczenie polegające na kierowaniu pojazdem bez uprawnień. Wyrok ten uprawomocnił się. Następnie ten sam sąd wydał kolejny wyrok zaoczny za ten sam czyn, mimo że sprawa została już prawomocnie zakończona wcześniejszym wyrokiem. Prokurator Generalny wniósł kasację od drugiego wyroku, wskazując na naruszenie prawa procesowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok zaoczny i umorzył postępowanie, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

I KK 185/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 października 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Stanisław Stankiewicz w sprawie M. D. ukaranego z art. 94 § 1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 3 października 2025 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść ukaranego od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Fabrycznej we Wrocławiu z dnia 23 listopada 2022 r., sygn. akt XII W 155/22 1. uchyla zaskarżony wyrok zaoczny i na podstawie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.s.w. umarza postępowanie; 2. kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy dla Wrocławia - Fabrycznej we Wrocławiu wyrokiem zaocznym z dnia 23 listopada 2022 r., wydanym w sprawie o sygn. akt XII W 155/22, uznał obwinionego M. D. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, polegającego na tym, że „w dniu 16 lutego 2022 r. około godz. 20.15 kierując pojazdem marki O. o nr. I KK 185/25 2 rej. […] we W. na ul. T. 14 kierował bez uprawnień do kierowania”, tj. czynu z art. 94 § 1 k.w. i za to, na mocy art. 94 § 1 k.w., wymierzył mu karę 1500 zł grzywny. Nadto orzekł wobec obwinionego, na podstawie art. 94 § 3 k.w., zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 6 miesięcy, rozstrzygając także o kosztach postępowania. Powyższy wyrok zaoczny nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 3 grudnia 2022 r. Kasację od tego wyroku zaocznego wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżając go w całości, na korzyść ukaranego, zarzucił w niej: „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.s.w., polegające na skazaniu obwinionego M. D. przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu prawomocnym wyrokiem zaocznym z dnia 23 listopada 2022 r., sygn. akt XII W 155/22 za czyn polegający na tym, że w dniu 16 lutego 2022 r. około godziny 20:15 kierował pojazdem m-ki O. o nr rejestracyjnym […] we W. na ul. T. 14 nie mając uprawnień do kierowania pojazdami, tj. za wykroczenie z art. 94 § 1 k.w., mimo że obwiniony za popełnienie tego samego czynu został uprzednio prawomocnie skazany wyrokiem tego Sądu z dnia 15 lipca 2022 r., wydanym w sprawie o sygn. akt XII W 106/22, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia określoną w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.s.w.”. W konkluzji kasacji wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.s.w. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna w stopniu oczywistym, co umożliwiało jej rozpoznanie na posiedzeniu bez udziału stron. Ma rację autor kasacji, że zaskarżony wyrok zaoczny Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Fabrycznej we Wrocławiu z dnia 23 listopada 2022 r., wydany w sprawie o sygn. akt XII W 155/22, zapadł z rażącą obrazą przepisów prawa procesowego, opisaną w petitum kasacji, stanowiącą bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia I KK 185/25 3 określoną w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.s.w. Zgodnie bowiem z treścią art. 5 § 1 pkt 8 k.p.s.w. nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, jeżeli postępowanie co do tego samego czynu obwinionego zostało prawomocnie zakończone lub wcześniej wszczęte, toczy się. Rzecz w tym, że w realiach niniejszej sprawy w dacie orzekania przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia - Fabrycznej we Wrocławiu w sprawie XII W 155/22, wystąpiła wskazana wyżej negatywna przesłanka procesowa. Mianowicie wyrokiem tegoż samego Sądu, tyle tylko, że z dnia 15 lipca 2022 r., sygn. akt II W 106/22, M. D. został uznany za winnego popełnienia tego samego wykroczenia z art. 94 § 1 k.w., które było przedmiotem rozpoznania i rozstrzygania w sprawie XII W 155/22. Wymierzone kary i środki karne w obu wyrokach były zresztą identyczne. Nie ma wątpliwości, że przedmiotem ocen obu Sądów było to samo zdarzenie historyczne - popełnione przez obwinionego w tym samym miejscu i czasie, tj. w dniu 16 lutego 2022 r. około godz. 20.15 we W. na ul. T. 14 wykroczenie, polegające na kierowaniu pojazdem marki O. o nr rej. […] bez uprawnień. Zatem sądem, który pierwszy rozstrzygnął prawomocnie o odpowiedzialności obwinionego za to wykroczenie był Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu, wydając w dniu 15 lipca 2022 r. wyrok w sprawie o sygn. akt XII W 106/22, który nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 23 lipca 2022 r. Funkcjonowanie w obrocie prawnym tego wyroku stanowiło przeszkodę w postaci res iudicata w ponownym rozstrzygnięciu w tym samym przedmiocie. Sąd Rejonowy dla Wrocławia - Fabrycznej we Wrocławiu orzekając w dniu 23 listopada 2022 r., w sprawie XII W 155/22, naruszył regułę wskazaną w art. 5 § 1 pkt 8 k.p.s.w., co stanowiło bezwzględną przyczynę odwoławczą z art.104 § 1 pkt 7 k.p.s.w. Autor kasacji nadmienił także, prezentując chronologię zdarzeń, że Komendant Komisariatu Policji Wrocław Psie Pole, skierował do Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Fabrycznej we Wrocławiu, dwa wnioski o ukaranie M. D. , przy czym w jednym z nich wskazano omyłkowo błędny numer rej. pojazdu tj. „D.2.” zamiast prawidłowego numeru „D.1.”, w efekcie których zapadły dwa wyżej wymienione wyroki dotyczące tego samego historycznie zdarzenia. I KK 185/25 4 W tym stanie rzeczy konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku zaocznego Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Fabrycznej we Wrocławiu z dnia 23 listopada 2022 r. i umorzenie postępowania w sprawie XII W 155/22. W konsekwencji o kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 119 § 2 pkt 1 k.p.s.w. Mając na uwadze powyższe względy, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [J.J.] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 94 § 1art. 535 § 5 KPKart. 5 § 1 pkt 8 KPart. 94 § 3art. 104 § 1 pkt 7 KPart.104 § 1 pkt 7 KPart. 119 § 2 pkt 1 KP§ 1§ 5§ 1 pkt 8§ 3§ 1 pkt 7

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy