V KO 111/24

V KO 111/24 POSTANOWIENIE Dnia 13 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie R. K. oskarżonej o czyny z art. 270 § 1 k.k. oraz art. 276 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 listopada 2024 ., wystąpienia Sądu Rejonowego w Słupsku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Płocku. [J.J.] UZASADNIENIE Prokurator Prokuratury Rejonowej w S. zatwierdził akt oskarżenia sporządzony przez funkcjonariusza Komisariatu Policji w S. mocą którego R. K. została oskarżona o popełnienie dwóch przestępstw z art. 270 § 1 k.k. oraz z art. 276 k.k. Postanowieniem z dnia 24 września 2024 r., w sprawie II K 640/21, Sąd Rejonowy w Słupsku na postawie art. 37 k.p.k. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadniając swoją decyzję Sąd V KO 111/24 2 wskazał, że przesłanką skorzystania z instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k. jest potrzeba uniknięcia jakichkolwiek sugestii, że sprawa mogłaby zostać rozpoznana w sposób nieobiektywny. Mając na uwadze, że zarzuty formułowane przez obrońcę oskarżonej, w złożonym przez nią zawiadomieniu dotyczą przestępstw, które miały być popełnione m.in. przez sędziów Sądu Apelacyjnego w Gdańsku oraz sędziów Sądu Okręgowego w Bydgoszczy, którzy mieli przyjmować korzyści majątkowe od oskarżonej , jak tez przekraczać swoje uprawnienia, co skutkowało wszczęciem postępowania o czyn z art. 231 § 1 k.k. przez Prokuraturę Rejonową w G., a także fakt, iż przedmiotowe dokumenty wskazane w zarzutach stawianych oskarżonej stanowiły kluczowe dowody w sprawie przeciwko niej prowadzonej pod sygnaturą II K 82/16 przez Sąd Okręgowy w Słupsku zasadne jest, aby w celu uniknięcia zarzutów braku obiektywizmu i bezstronności sprawa została rozpoznana przez inny sąd, usytuowany poza terenem właściwości Sądu Apelacyjnego w Gdańsku Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Słupsku jest zasadny. Przewidziana w art. 37 k.p.k. instytucja przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości ma charakter wyjątkowy. Mając na uwadze, że przepisy o właściwości miejscowej i rzeczowej mają charakter gwarancyjny, powinna być ona interpretowania ściśle. Wskazane we wniosku Sądu Rejonowego w Słupsku okoliczności, przemawiają jednak za potrzebą odstępstwa od wymienionych przepisów - na podstawie art. 37 k.p.k. Charakter postawionych oskarżonej zarzutów i dokumentów które stały się ich przedmiotem, zawiadomienie obecnej Prezes Sądu Okręgowego w Słupsku o możliwości popełnienia tych czynów przez oskarżoną, złożone (wspomniane) zawiadomienie oskarżonej o możliwości popełnienia przestępstwa przez sędziów Sądu Apelacyjnego w Gdańsku i Sądu Okręgowego w Bydgoszczy pozwalają wnioskować o tym, że w społecznym odbiorze – z uwagi na te zaszłości – mogą funkcjonować spekulacje co do zdolności wnioskującego Sądu odnośnie przeprowadzenia procesu przeciwko oskarżonej w sposób całkowicie bezstronny i niezawisły. V KO 111/24 3 Podkreślić przy tym należy, że decyzja o przekazaniu sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości nie wymaga, aby takie okoliczność jak brak bezstronności rzeczywiście (obiektywnie) wystąpiła. Przekazanie sprawy innemu sądowi nie stanowi więc wyrazu potwierdzenia przez Sąd Najwyższy rzeczywistego braku zdolności Sędziów Sądu Rejonowego w Słupsku do bezstronnego rozpoznania niniejszej sprawy. Wystarczy bowiem, aby wymienione okoliczności mogły wywoływać wątpliwości dotyczące tej bezstronności Sądu. Dlatego w sytuacji, w której zawiadomienie o popełnieniu przestępstw przez obrońcę oskarżonej dotyczy m.in. sędzi orzekającej w Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku, oraz sędziego tego Sądu w stanie spoczynku oraz dwóch sędziów Sądu Okręgowego w Bydgoszczy, a wskazane w nim okoliczności „były przedmiotem publikacji prasowych i programu śledczego” (k.390), Sąd Rejonowy w Słupsku jest Sądem instancyjnie podrzędnym Sądowi Okręgowemu w Słupsku z inicjatywy Prezesa którego doszło do postawienia oskarżonej przedmiotowych zarzutów oraz jest zlokalizowany na terenie właściwości Sądu Apelacvjnego w Gdańsku - dobro wymiaru sprawiedliwości nakazuje przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2019 r., V Ko 53/19, Lex nr 2690847; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2020 r., IV KO 117/20, Lex nr 3075152) usytuowanemu poza terenem właściwości Sądu Apelacyjnego w Gdańsku. Jest to motywowane koniecznością zapewnienia z jednej strony sądowi orzekającemu co do zasadności postawionych oskarżonej zarzutów warunków do w pełni rzetelnego i niezawisłego orzekania, z drugiej strony zaś potrzebą wyeliminowania owych spekulacji co do niezdolności sądu właściwego sprawiedliwego rozstrzygnięcia sprawy, które same w sobie podważają prestiż i autorytet wymiaru sprawiedliwości. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [J.J.] V KO 111/24 4