IV KO 117/20
Izba Karna2020-11-05
Skład orzekający: Waldemar Płóciennik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy oskarżony jest prokuratorem dobrze znanym sędziom sądu właściwego i w sprawie mają być przesłuchani pracownicy tego sądu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że inicjatywa sądu rejonowego dotycząca przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości zasługuje na uwzględnienie. Okoliczności takie jak służba oskarżonego jako prokuratora w sądzie właściwym, jego relacje z sędziami oraz fakt, że w sprawie mają być przesłuchani pracownicy sądu (w tym prezes) mogą rodzić w opinii publicznej przekonanie o braku możliwości bezstronnego rozpoznania sprawy, co uzasadnia przekazanie jej innemu sądowi.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w O. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej przeciwko W. P. innemu sądowi równorzędnemu. Oskarżony jest prokuratorem Prokuratury Rejonowej w O., dobrze znanym sędziom i miejscowej społeczności. W akcie oskarżenia zawnioskowano o przesłuchanie jako świadków m.in. Prezesa Sądu Rejonowego w O. oraz żonę oskarżonego, zatrudnioną w tym sądzie. Sąd Rejonowy uznał, że te okoliczności mogą stwarzać w opinii publicznej przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ł.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 117/20 POSTANOWIENIE Dnia 5 listopada 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w sprawie W. P. oskarżonego z art. 231 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 5 listopada 2020 r., wystąpienia Sądu Rejonowego w O. o przekazanie sprawy o sygn. akt II K (…), do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ł. UZASADNIENIE W dniu 14 października 2020 r. do Sądu Rejonowego w O. wpłynął akt oskarżenia, w którym zarzucono W. P. popełnienie dwóch przestępstw, które zakwalifikowano z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (Dz. U. z 2006 r. Nr 216, poz. 1584 ze zm.) w zw. z art. 11 § 2 k.k. Postanowieniem z dnia 23 października 2020 r., sygn. akt II K […], Sąd właściwy do rozpoznania sprawy wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że oskarżony jest prokuratorem Prokuratury Rejonowej w O., jest zatem dobrze znany sędziom Sądu Rejonowego w O., z którymi pozostawał w relacjach służbowych i
2 towarzyskich, jest osobą powszechnie znaną miejscowej społeczności, a nadto w akcie oskarżenia zawnioskowano do przesłuchania jako świadka m.in. Prezesa Sądu Rejonowego w O. oraz żonę oskarżonego, która jest zatrudniona w Sądzie właściwym jako Inspektor Danych Osobowych, zaś poprzednio przez wiele lat była Dyrektorem Sądu Rejonowego w O. W ocenie Sądu przedstawione okoliczności mogą stwarzać w opinii publicznej przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, a zatem interes wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem omawianej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Rejonowego w O. zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wszystkie przywołane w uzasadnieniu postanowienia argumenty, poza faktem, że oskarżony jest w miejscowej społeczności osobą znaną, są przekonujące. Instytucja właściwości delegacyjnej związanej z dobrem wymiaru sprawiedliwości (art. 37 k.p.k.) ma charakter wyjątkowy i zważywszy, że przepisy o właściwości miejscowej i rzeczowej mają charakter gwarancyjny, winna być interpretowania ściśle. Okoliczności związane z osobą oskarżonego, miejscem jego służby, relacjami z sędziami orzekającymi w Sądzie Rejonowym w O., a także odnoszące się do niektórych osób zawnioskowanych do przesłuchania w charakterze świadków, mogą rodzić przekonanie w opinii publicznej, iż sąd właściwy do rozpoznania sprawy nie może tego uczynić w sposób bezstronny, wolny od uprzedzeń, czy nacisków. Nie chodzi przy tym o rzeczywistą zdolność stanowiących Sąd sędziów do bezstronnego rozpoznania sprawy, bowiem nie ma w tej mierze żadnych przesłanek, by w niezależność Sądu i niezawisłość sędziów wątpić, lecz o uzasadnioną w odbiorze społecznym, związaną z przytoczonymi przez Sąd okolicznościami, możliwość postawienia takiego zarzutu. W sytuacji, w której oskarżony jest prokuratorem pełniącym służbę na terenie właściwości miejscowej Sądu, przed którym zawisła sprawa, utrzymuje z sędziami kontakty służbowe i towarzyskie, a w sprawie jako świadkowie mają być przesłuchani pracownicy sądu, w tym jego prezes, dobro wymiaru sprawiedliwości nakazuje przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu i to ze
3 wskazaniem sądu znajdującego się na terenie właściwości miejscowej innego sądu apelacyjnego. Kierując się powyższym orzeczono, jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- IV KO 155/24 2025-02-27Czy istnieją uzasadnione podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na relacje oskarżonego z sędziami i urzędnikami sądu właściwego do rozpoznania sprawy?
- IV KO 13/10 2010-02-22Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy jeden z oskarżonych był wcześniej szefem Prokuratury Rejonowej w tym samym mieście i utrzymy…
- III KO 121/24 2024-09-26Czy w sytuacji, gdy oskarżony jest sędzią, a świadkami są inni sędziowie i prokuratorzy z tego samego okręgu, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwośc…
- III KO 90/24 2024-07-05Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na potencjalne wątpliwości co do bezstronności miejscowego sądu, wynikające z powiązań towarzyskich i zawodowych mi…
- V KO 8/23 2023-03-01Czy w sytuacji, gdy jeden z oskarżonych jest prokuratorem utrzymującym kontakty służbowe i koleżeńskie z sędziami sądu właściwego do rozpoznania sprawy, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu…
Powołane przepisy
art. 231 § 1 KKart. 37 KPKart. 14 ust. 1art. 11 § 2 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy