II KO 58/24

Izba Karna2024-07-23

Skład orzekający: Małgorzata Gierszon, Andrzej Stępka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie karne powinno zostać wznowione, jeśli w składzie sądu orzekającego zasiadała ławniczka, której mandat wygasł z powodu prawomocnego skazania za przestępstwo?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy wznowił postępowanie, ponieważ stwierdził uchybienie z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k., polegające na udziale w wydaniu orzeczenia osoby nieuprawnionej. Mandat ławniczki wygasł z mocy prawa z chwilą prawomocnego skazania za przestępstwo, a stwierdzenie tego faktu przez radę gminy ma charakter deklaratoryjny. W związku z tym, orzeczenie zostało wydane z naruszeniem przepisów, co uzasadnia jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Skazany K.P. został prawomocnie skazany wyrokami Sądu Okręgowego i Sądu Apelacyjnego. Do Sądu Najwyższego wpłynęła sygnalizacja dotycząca potrzeby wznowienia postępowania. Podstawą sygnalizacji było ustalenie, że w składzie orzekającym Sądu Okręgowego zasiadała ławniczka, która została wcześniej prawomocnie skazana za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. Wyrok ten uprawomocnił się przed wydaniem wyroku w sprawie K.P. W związku z tym, ławniczka nie posiadała mandatu w czasie orzekania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wznowił postępowanie, uchylił zaskarżone wyroki i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu Warszawa-Praga w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

II KO 58/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 lipca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca) SSN Andrzej Stępka Protokolant Klaudia Binienda w sprawie K. P. skazanego za czyn z art. 197 § 3 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 544 § 3 k.p.k. w dniu 23 lipca 2024 r. z urzędu w wyniku sygnalizacji Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie dotyczącej wyroku Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie z dnia 25 lutego 2022 r., V K 211/21 utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2023 r., II AKa 208/22, 1. na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. wznowić postępowanie zakończone wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2023 r., sygn. akt II AKa 208/22, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 25 lutego 2022 r.; 2. uchylić wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2023 r., II AKa 208/22 oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie z dnia 25 lutego II KO 58/24 2 2022 r., V K 211/21 i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu Warszawa-Praga w Warszawie; 3. wydatkami postępowania wznowieniowego obciążyć Skarb Państwa. Małgorzata Gierszon Wiesław Kozielewicz Andrzej Stępka UZASADNIENIE K. P. został skazany wyrokiem Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 25 lutego 2022 r., V K 211/21 za przestępstwa z art. 197 § 3 pkt 2 k.k. w zb. z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. oraz z art. 200 § 1 k.k. Sąd wymierzył za te przestępstwa, odpowiednio, kary 5 i 2 lat pozbawienia wolności, a następnie karę łączną 5 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności Wyrok został zaskarżony apelacją przez obrońcę skazanego. Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 czerwca 2023 r., II AKa 208/22, utrzymał zaskarżony wyrok w mocy. W dniu 9 maja 2024. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo Kierownika Sekcji Wykonawczej V Wydziału Karnego Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie sygnalizujące potrzebę wznowienia postępowania przed Sądem Okręgowym Warszawa-Praga w Warszawie. Podstawą tej sygnalizacji jest zasiadanie w składzie tego Sądu ławniczce X.Y.., która – jak wynika odpisu wyroku Sądu Rejonowego w N. z dnia […], […], który uzyskał prawomocność […] – została w tym wyroku skazana za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres jednego roku próby. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu […] r. Sąd najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 542 § 1 i 3 k.p.k. postępowanie wznawia się z urzędu w razie stwierdzenia jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. Taka sytuacja zaistniała w badanej sprawie. Jak wynika z załączonych akt sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym w N. X.Y.. została skazana wyrokiem tego Sądu z dnia […], […], za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., którym uprawomocnił się w dniu […] Pomimo X.Y.. zasiadała w składzie Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie, który wydał w dniu 25 lutego 2022 r., V K 211/21, wyrok w sprawie przeciwko K. P. Tymczasem zgodnie z art. 166 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ustroju sądów powszechnych (t.j. 2024 poz. 334) mandat ławnika wygasa w razie prawomocnego skazania za przestępstwo bądź wykroczenie, w tym również za przestępstwo lub wykroczenie II KO 58/24 3 skarbowe. Rada gminy, która wybrała ławnika, stwierdza wygaśnięcie mandatu z tego powodu i informuje o tym prezesa właściwego sądu. Mając powyższe przyjąć należy, że czasie rozpoznania sprawy przez Sąd Okręgowy Warszawa Praga w Warszawie X.Y.. zasiadała w składzie tego Sądu nie posiadając mandatu ławniczki. Stwierdzenie wygaśnięcia przez radę gminy tego mandatu ma bowiem charakter deklaratoryjny. W konsekwencji doszło do uchybienia z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k., gdyż w wydaniu orzeczenia brała udział osoba nieuprawniona. Wznowienie postępowania w niniejszej sprawie jest korzystne dla skazanego, dlatego decyzja o wznowieniu nie jest ograniczona treścią art. 542 § 5 k.p.k. Mając powyższe na uwadze należało wznowić postępowanie w sprawie toczącej się przeciwko K. P., uchylić wydane w jej toku przez Sądy obu instacji wyroki oraz przekazać sprawę przekazać sprawę do ponownego rozpoznania w I instancji. Małgorzata Gierszon Wiesław Kozielewicz Andrzej Stępka [J.I.] [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 197 § 3 KKart. 544 § 3 KPKart. 542 § 3 KPKart. 439 § 1 pkt 1 KPKart. 197 § 3 pkt 2 KKart. 200 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 12 § 1 KKart. 200 § 1 KKart. 178a § 1 KKart. 542 § 1art. 439 § 1 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy