III KK 514/21

WyrokIzba Karna2022-02-25

Skład orzekający: Andrzej Siuchniński, Marek Pietruszyński, Paweł Wiliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok nakazowy może orzec karę grzywny w wysokości przekraczającej 200 stawek dziennych lub 200.000 zł?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wyrok nakazowy, zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k., może orzec karę grzywny jedynie do wysokości 200 stawek dziennych lub 200.000 zł. Wymierzenie kary grzywny powyżej tej granicy stanowi rażące naruszenie prawa, które ma istotny wpływ na treść wyroku. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze grzywny i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Oskarżony A. W. został oskarżony o prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.). Sąd Rejonowy wyrokiem nakazowym wymierzył mu karę grzywny w wysokości 450 stawek dziennych, zakaz prowadzenia pojazdów oraz świadczenie pieniężne. Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny, zarzucając naruszenie art. 502 § 1 k.p.k. poprzez orzeczenie kary grzywny w wysokości przekraczającej dopuszczalny limit 200 stawek dziennych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze grzywny i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KK 514/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 lutego 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący) SSN Marek Pietruszyński SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca) Protokolant Małgorzata Sobieszczańska w sprawie A. W. skazanego z art. 178a § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 lutego 2022 r. kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w L. z siedzibą w Ś. z dnia 3 września 2021 r., sygn. akt II K (…) na podstawie art. 535 § 5 k.p.k. uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze grzywny i w tym zakresie przekazuje sprawę A. W. Sądowi Rejonowemu w L. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE A. W. został oskarżony o to. że w dniu 15 stycznia 2021 r. w miejscowości R. gm. N., prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny marki M. nr 2 rej. (…) znajdując się w stanie nietrzeźwości zachodzącym przy stężeniu: 1,06 mg/l-badanie I, 1,21 mg/1- badanie II, 1,16 mg/1 -badanie III, alkoholu etylowego w wydychanym powietrzu, tj. o popełnienie czynu z art. 178a § 1 k.k. Wyrokiem nakazowym z dnia 3 września 2021 r., sygn. akt II K (…), Sąd Rejonowy w L. z siedzibą w Ś. uznał A. W. za winnego zarzucanego mu czynu wyczerpującego dyspozycję art. 178a § 1 k.k. i za to wymierzył oskarżonemu karę grzywny w wymiarze 450 stawek dziennych, ustalając wysokość stawki dziennej na kwotę 10 zł. Ponadto Sąd orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, a także świadczenie pieniężne w wysokości 5.000 zł na rzecz Funduszu P., zaliczając oskarżonemu okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 15 stycznia 2021 r. do dnia 3 września 2021 r. Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się z dniem 21 września 2021 r. Kasację od wskazanego wyżej wyroku Sądu Rejonowego wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżył orzeczenie na niekorzyść oskarżonego A. W. zarzucając „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 502 § 1 k.p.k., polegające na orzeczeniu wobec a. W. w postępowaniu nakazowym kary grzywny w wysokości 450 stawek dziennych w kwocie po 10 zł, podczas gdy wskazany przepis dopuszcza orzeczenie wyrokiem nakazowym tej kary w maksymalnej wysokości do 200 stawek dziennych” Podnosząc powyższe, autor kasacji wniósł o uchylenie wyroku nakazowego w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w L. z siedzibą w Ś. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się oczywiście zasadna, co skutkowało jej uwzględnieniem w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k. wyrokiem nakazowym można orzec jedynie karę ograniczenia wolności lub grzywnę, przy czym wysokość grzywny nie może przekraczać 200 stawek dziennych albo 200.000 zł. Treść ww. przepisu w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości określa górną granicę kary grzywny, która 3 może być orzeczenia w tym trybie. Wymierzenie kary grzywny powyżej tej granicy stanowi rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na treść wyroku (zob. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2017 r., sygn. akt II KK 328/17, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 lutego 2011 r., sygn. akt IV KK 429/10, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 2020 r., sygn. V KK 274/19). Tymczasem Sąd Rejonowy w L. z siedzibą w Ś. wyrokiem nakazowym wydanym w sprawie II K (…) skazał oskarżonego za czyn z art. 178a § 1 k.k. i wymierzył mu karę grzywny w wysokości 450 stawek dziennych, a więc w rozmiarze przekraczającym wymiar wskazany w art. 502 § 1 k.p.k. Nie ulega zatem wątpliwości, że kształtując karę grzywny na wskazanym wyżej poziomie Sąd I instancji dopuścił się obrazy przepisu art. 502 § 1 k.p.k. o charakterze rażącym i mającym istotny wpływ na treść wyroku. Skoro zaś istota podniesionego w kasacji zarzutu wiąże się przekroczeniem górnej granicy liczby stawek dziennych kary grzywny orzekanych w wyroku nakazowym, nie zaś z brakiem podstaw do jej orzeczenia w trybie o którym mowa w art. 502 § 1 k.p.k., to uznać należało, że zbędne było uchylenie orzeczenia Sądu Rejonowego w całości, lecz jedynie w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze grzywny i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Rozstrzygając sprawę ponownie Sąd Rejonowy w L. z siedzibą w Ś. będzie zobowiązany do wzięcia pod uwagę powyższych uwag i respektowania reguł określonych w art. 502 § 1 k.p.k Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 178a § 1 KKart. 535 § 5 KPKart. 502 § 1 KPK§ 1§ 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy