IV CO 232/21

Izba Cywilna2021-10-29

Skład orzekający: Kamil Zaradkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, jeśli strony zamieszkują za granicą, a nie ustalono jednoznacznie braku jurysdykcji sądów polskich?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia oznaczenia sądu właściwego do wytoczenia powództwa o rozwód, gdy nie zostało jednoznacznie stwierdzone, że żadna ze stron nie ma miejsca zamieszkania ani zwykłego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dopiero po ustaleniu braku przesłanek z art. 41 k.p.c. można ocenić, czy zachodzą okoliczności uzasadniające oznaczenie sądu na podstawie art. 45 § 1 k.p.c.
Stan faktyczny
Powódka wniosła pozew o rozwód przeciwko pozwanemu. Sąd Okręgowy zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy, wskazując, że obie strony zamieszkują na terenie Irlandii. Sąd Najwyższy stwierdził, że nie ustalono jednoznacznie braku jurysdykcji sądów polskich.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmawia oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CO 232/21 POSTANOWIENIE Dnia 29 października 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz w sprawie z powództwa K. R. przeciwko A. R. o rozwód, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 października 2021 r., na skutek przedstawienia przez Sąd Okręgowy w E. akt sygn. V C (…) z postanowieniem z dnia 27 września 2021 r., w celu oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy odmawia oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo. 2 UZASADNIENIE Pozwem z 13 września 2021 r. Powódka K. R. wytoczyła powództwo o rozwód przeciwko A. R.. Postanowieniem z 27 września 2021 r. Sąd Okręgowy w E. zwrócił się do Sądu Najwyższego, na podstawie art. 45 k.p.c., o oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo. Sąd Okręgowy wskazał, że obie strony aktualnie zamieszkują na terenie Irlandii. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Oznaczenie przez Sąd Najwyższy, w trybie art. 45 k.p.c., sądu właściwego do wytoczenia powództwa, będzie uzasadnione dopiero w razie jednoznacznego stwierdzenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, że żadna ze stron nie ma miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (art. 25 k.c.) i nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu na podstawie art. 41 k.p.c. W niniejszej sprawie Powódka podała miejsce zamieszkania stron w Irlandii. Jednak nie została stwierdzona wymagana na gruncie art. 41 k.p.c. okoliczność, iż żadna ze stron w sprawie nie ma miejsca zamieszkania ani zwykłego pobytu w Polsce (w ostatnim przypadku w okręgu ostatniego miejsca zamieszkania małżonków na terytorium RP). Dopiero ustalenie braku przesłanek z art. 41 k.p.c. pozwoliłoby na ocenę, czy zachodzą okoliczności uzasadniające oznaczenie sądu, przed który należy w sprawie głównej wytoczyć powództwo. W konsekwencji Sąd Najwyższy stwierdza brak podstaw do oznaczenia na podstawie art. 45 § 1 k.p.c. sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, orzekając, jak w sentencji. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 45 KPCart. 25 KCart. 41 KPCart. 45 § 1 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy