III CO 123/23

III CO 123/23 POSTANOWIENIE Dnia 8 marca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Łochowski w sprawie z powództwa Z. Z. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Apelacyjnego w Warszawie o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym 8 marca 2023 r. w Izbie Cywilnej w Warszawie, na skutek wystąpienia przez Sąd Apelacyjny w Warszawie postanowieniem z 8 lutego 2023 r., I ACz 549/22, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, odmawia przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. UZASADNIENIE Postanowieniem z 8 lutego 2023 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie wystąpił do Sądu Najwyższego na podstawie art. 442 k.p.c. o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy z powództwa Z. Z. przeciwko Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Apelacyjnego w Warszawie, przedstawionej temu Sądowi na skutek zażalenia powoda na zarządzenie Przewodniczącego w Sądzie Okręgowym o zwrocie pozwu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 442 k.p.c. jeżeli stroną postępowania jest Skarb Państwa reprezentowany przez sąd właściwy do rozpoznania sprawy lub sąd przełożony nad sądem właściwym do rozpoznania sprawy, sąd właściwy do rozpoznania sprawy z urzędu przedstawia akta sądowi przełożonemu, który przekazuje sprawę innemu III CO 123/23 2 sądowi równorzędnemu z sądem przedstawiającym. Adresatami tego przepisu są zatem właściwy do rozpoznania sprawy sąd pierwszej instancji i sąd nad nim przełożony. Co do zasady art. 442 k.p.c. nie przewiduje natomiast, by w procesie przekazywania sprawy, na podstawie przesłanek wynikających z tego przepisu, uczestniczył Sąd Najwyższy. Koresponduje to z technicznym charakterem przekazania sprawy, który przemawia przeciwko angażowaniu w tę czynność Sądu Najwyższego, ze względu na jego szczególną pozycję jurysdykcyjną i ustrojową (postanowienia SN z 29 stycznia 2020 r., V CO 8/20, i z 30 stycznia 2020 r., III CO 4/20). Sąd Najwyższy nie jest więc uprawniony na podstawie art. 442 k.p.c. do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z sądem właściwym do rozpoznania sprawy oraz z sądem przełożonym nad sądem właściwym do rozpoznania sprawy (tak postanowienia SN: z 18 lutego 2020 r., I CO 10/20; z 15 czerwca 2021 r., IV CO 114/21; z 28 września 2021 r., IV CO 150/21). W sytuacji, w której pozwany jest Skarb Państwa reprezentowany przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie, Sąd ten powinien przekazać sprawę w całości sądowi okręgowemu mającemu siedzibę poza obszarem właściwości Sądu Apelacyjnego w Warszawie, stosownie do art. 442 pkt 2 k.p.c., następnie zaś sąd okręgowy, któremu sprawa zostanie przekazana, przedstawi akta właściwemu sądowi drugiej instancji w celu rozpoznania zażalenia powoda. Z tych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 442 k.p.c. odmówił przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. III CO 123/23 3