IV KO 171/21

Izba Karna2022-01-20

Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy pokrzywdzona jest sędzią sądu miejscowo właściwego, a postępowanie dotyczy podejrzenia popełnienia przestępstw przez innych sędziów tego samego sądu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości może uzasadniać przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy okoliczności mogą stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. W szczególności, gdy konfiguracja zawodowych powiązań uczestników postępowania z sądem miejscowo właściwym może wywoływać obawy o bezstronność orzekania, nawet jeśli te obawy są błędne. W analizowanej sprawie, fakt, że pokrzywdzona jest sędzią sądu miejscowo właściwego, a postępowanie dotyczyło podejrzenia popełnienia przestępstw przez innych sędziów tego samego sądu, uzasadniał przekazanie sprawy innemu sądowi w celu uniknięcia wątpliwości co do bezstronności.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w O. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa innemu sądowi. Powodem była sytuacja, w której pokrzywdzona jest sędzią Sądu Rejonowego w O., a postępowanie dotyczyło podejrzenia popełnienia przestępstw przez dwóch innych sędziów tego samego sądu. W sądzie tym część sędziów była już wyłączona od orzekania w tej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek Sądu Rejonowego w O. i na podstawie art. 37 k.p.k. przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 171/21 POSTANOWIENIE Dnia 20 stycznia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz w sprawie z zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonej A.B. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. z dnia 1 czerwca 2021 r., sygn. akt PR 2 Ds. […], o odmowie wszczęcia śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 stycznia 2022 r wniosku Sądu Rejonowego w O. zawartego w postanowieniu z dnia 14 grudnia 2021 r., sygn. akt II Kp […] o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i na podstawie art.37 k.p.k. sprawę Sądu Rejonowego w O., oznaczoną sygnaturą II Kp […], przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2021 r. Sąd Rejonowy w O. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie, w trybie art. 37 k.p.k., innemu sądowi równorzędnemu, rozpoznania zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonej A. B. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. z dnia 1 czerwca 2021 r., sygn. akt PR 2 Ds. […], o odmowie wszczęcia śledztwa, motywując to faktem, iż pokrzywdzona A. B. jest sędzią Sądu Rejonowego w O., zaś postępowanie, zakończone zaskarżonym postanowieniem, toczyło się w Prokuraturze Rejonowej w O. na skutek zawiadomień złożonych przez pokrzywdzoną o podejrzeniu popełnienia przez dwóch sędziów Sadu Rejonowego w O. przestępstw fałszywego oskarżenia oraz fałszywych zeznań, w sprawie o sygnaturze I SD […] prowadzonej przez zastępcę rzecznika dyscyplinarnego 2 działającego przy Sądzie Okręgowym w K.. W Sądzie Rejonowym w O. aktualne orzeka siedmiu Sędziów, z których, od orzekania w tej sprawie, po myśli art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., trzech jest już wyłączonych. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Zgodnie z art. 37 k.p.k. powodem przekazania sprawy przez Sąd Najwyższy innemu sądowi równorzędnemu może być tylko dobro wymiaru sprawiedliwości. Jest to przesłanka o charakterze ogólnym i wybitnie ocennym. Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie przyjmuje, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu mogą uzasadniać powody wiązane z ujemnym wpływem na swobodę orzekania lub które mogą stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 1995 r., sygn. akt III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68 z dnia 17 maja 2001 r., sygn. akt IV KO 21/01, OSNKW 2001, z. 7 – 8, poz. 58). Dobro wymiaru sprawiedliwości może także uzasadniać uruchomienie trybu, określonego w art. 37 k.p.k., wtedy, gdy w następstwie konkretnych okoliczności może powstać w społecznym odbiorze przekonanie (nawet błędne), że sprawa nie zostanie bezstronnie rozpoznana (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 stycznia 2001 r., sygn. akt III KO 105/00, z dnia 12 lutego 2002 r., sygn. V KO 3/02). Tak jest między innymi, gdy konfiguracja zawodowych powiązań uczestników postępowania z sądem miejscowo właściwym może wywoływać u zewnętrznych obserwatorów obawy, czy ta sprawa będzie rozpoznana w warunkach wolnych od wszelkiego rodzaju nacisków, nawet tylko tych będących następstwem samej świadomości istnienia służbowych powiązań sędziów tego sądu (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt V KO 66/10, z dnia 14 kwietnia 2021 r., sygn. akt IV KO 26/21). Mając na względzie tak rozumiane pojęcie dobra wymiaru sprawiedliwości, Sąd Najwyższy uznał, iż okoliczności, które przedstawiono w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego w O., mogą powodować powstanie w odbiorze zewnętrznym przekonania o braku warunków do bezstronnego jej rozpoznania przez ten Sąd Rejonowy. Kierując się tym, Sąd Najwyższy postanowił, przekazać 3 sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P., tj. Sądowi spoza obszaru objętego właściwością apelacji [...].

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art.37 KPKart. 37 KPKart. 40 § 1 pkt 1 KPK§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy