III CSK 201/15

WyrokIzba Cywilna2015-10-15

Skład orzekający: Jacek Gudowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji, w przypadku zgłoszenia w apelacji zarzutu sprzeczności ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji ze zgromadzonym materiałem dowodowym, może przyjąć te ustalenia za własne, a jeśli tak, to czy stanowi to istotne zagadnienie prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zarzut oparty na krytyce ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji, które sąd drugiej instancji przyjął za własne, nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 k.p.c. W postępowaniu apelacyjnym sąd drugiej instancji dokonuje ustaleń samodzielnie, a możliwość przyjęcia ustaleń identycznych z ustaleniami sądu pierwszej instancji nie jest zagadnieniem prawnym, lecz wynika z natury apelacji pełnej.
Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie, który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie w sprawie o uznanie za niegodnego dziedziczenia. Skarżący wskazał na istotne zagadnienie prawne dotyczące dopuszczalności przyjmowania przez sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji, gdy w apelacji zgłoszono zarzut sprzeczności tych ustaleń z materiałem dowodowym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CSK 201/15 POSTANOWIENIE Dnia 15 października 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z powództwa K. Z. przeciwko D. Z. o uznanie za niegodną dziedziczenia, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 października 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 28 listopada 2014 r., sygn. akt I ACa 1191/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznaje adw. A. M. (K. w K.) od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Krakowie kwotę 2700 zł (dwa tysiące siedemset zł) z należnym podatkiem od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną powodowi w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE 2 Wyrokiem z dnia 28 listopada 2014 r. – w sprawie o uznanie niegodności dziedziczenia – Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 26 maja 2014 r. Powód wniósł skargę kasacyjną, wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące dopuszczalności przyjmowania za własne przez sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji, w razie zgłoszenia w apelacji zarzutu sprzeczności ustaleń ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania m.in. jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne. Skarżący powinien sformułować to zagadnienie, przytoczyć argumenty prowadzące do niejednolitych wniosków oraz uzasadnić jego istotny charakter. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zagadnienie prawne jest istotne, gdy ma znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia podobnych spraw. Pojęcie istotności oznacza jego doniosłość, która wyraża się rangą zawierającego się w nim problemu prawnego oraz jego znaczeniem wykraczającym poza potrzeby rozstrzygnięcia jednostkowej sprawy (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2002 r., II CK 12/02, nie publ., z dnia 10 grudnia 2003 r., V CZ 123/03, nie publ., z dnia 7 stycznia 2005 r., I CZ 183/04, nie publ., z dnia 13 stycznia 2007 r., III CSK 180/07, nie publ., z dnia 23 marca 2012 r., I CSK 496/11, nie publ., z dnia 31 stycznia 2013 r., II CSK 479/12, nie publ.). Tymczasem skarga została w istocie oparta na krytyce ustaleń, co jest w postępowaniu kasacyjnym niedopuszczalne (art. 3983 § 3 k.p.c.). Z natury postępowania apelacyjnego opartego na apelacji pełnej wynika, że sąd drugiej instancji dokonuje ustaleń samodzielnie i jest oczywiste, że mogą to być ustalenia identyczne jak te, których dokonał sąd pierwszej instancji. Dokonując własnych ustaleń, sąd drugiej instancji jednocześnie „kontroluje” ustalenia sądu pierwszej instancji, wyjaśnia sprzeczności, ocenia dowody etc. Z tych względów „zagadnienie prawne” sformułowane w skardze jest pozorne i rozmija się z istotą postępowania apelacyjnego. 3 Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy