IV KK 168/25

WyrokIzba Karna2025-09-09

Skład orzekający: Marek Siwek, Igor Zgoliński, Paweł Kołodziejski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok nakazowy może orzec karę grzywny przekraczającą 200 stawek dziennych, zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k.?
Ratio decidendi
Wyrok nakazowy nie może orzec kary grzywny w wysokości przekraczającej 200 stawek dziennych lub 200 000 złotych, zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k. Przekroczenie tego limitu stanowi rażące naruszenie prawa, które ma istotny wpływ na treść wyroku. Jeśli sąd uzna za konieczne orzeczenie kary surowszej niż przewiduje art. 502 § 1 i 2 k.p.k., sprawa powinna być rozpoznana na rozprawie.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Mysłowicach wydał wyrok nakazowy, uznając P. K. za winnego popełnienia czynu z art. 180a k.k. i orzekając karę grzywny w wymiarze 300 stawek dziennych oraz zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. Wyrok uprawomocnił się. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie art. 502 § 1 k.p.k. poprzez orzeczenie kary grzywny przekraczającej dopuszczalny limit 200 stawek dziennych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Mysłowicach do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

IV KK 168/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 września 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek (przewodniczący) SSN Igor Zgoliński SSN Paweł Kołodziejski (sprawozdawca) w sprawie P. K. skazanego z art. 180a k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 9 września 2025 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego – na niekorzyść skazanego od prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Mysłowicach z dnia 9 stycznia 2025 r., sygn. akt II K 640/24 uchyla zaskarżony wyrok nakazowy i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Mysłowicach do ponownego rozpoznania. Paweł Kołodziejski Marek Siwek Igor Zgoliński UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Mysłowicach wyrokiem nakazowym z dnia 9 stycznia 2025 r., sygn. akt II K 640/24, uznał P. K. za winnego tego, że w dniu 06 listopada 2024 r. w I. na ulicy I. 1 na drodze publicznej prowadził pojazd mechaniczny marki I. o nr rej. […] nie stosując się do decyzji administracyjnej nr [...] z dnia 13 maja 2004 r. wydanej IV KK 168/25 2 przez Starostę Łowickiego o cofnięciu P. K. uprawnień kategorii B, C, T do kierowania pojazdami, tj. popełnienia czynu z art. 180a k.k., za który wymierzył mu karę grzywny w wysokości 300 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 30 zł (pkt 1), a także orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat (pkt 2). Wyrok zawierał również rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu (pkt 3). Wobec braku wniesienia sprzeciwu przez strony, wyrok nakazowy uprawomocnił się 23 stycznia 2025 r. W dniu 7 kwietnia 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja Prokuratora Generalnego, który wymieniony wyżej wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w Mysłowicach zaskarżył w całości, na niekorzyść skazanego P. K., zarzucając mu „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 502 § 1 k.p.k., polegające na orzeczeniu wobec P. K. – po przeprowadzeniu postępowania nakazowego w trybie art. 500 § 1 i 3 k.p.k. i uznaniu go wyrokiem nakazowym za winnego popełnienia występku z art. 180a k.k. – na podstawie art. 180a k.k. w zw. z art. 33 § 1, § 1a pkt 2 i § 3 k.k. kary 300 (trzystu) stawek dziennych grzywny, przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 30 (trzydziestu) złotych, podczas gdy zgodnie z treścią przepisu art. 502 § 1 k.p.k. wyrokiem nakazowym można orzec karę grzywny w maksymalnej wysokości do 200 (dwustu) stawek dziennych albo do 200 000 (dwustu tysięcy) złotych”. W konsekwencji Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Mysłowicach do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się zasadna w stopniu oczywistym, co umożliwiło jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu bez udziału stron, tj. w trybie określonym art. 535 § 5 k.p.k. Zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k. wyrokiem nakazowym można orzec karę ograniczenia wolności lub grzywnę w wysokości do 200 stawek dziennych albo do 200.000 zł. W judykaturze nie budzi wątpliwości, że niezastosowanie się do wskazanego ograniczenia, stanowi rażące naruszenie prawa, które ma istotny wpływ IV KK 168/25 3 na treść wyroku (zob. m.in. wyrok SN z dnia 18 października 2023 r., III KK 388/23; wyrok SN z dnia 25 lutego 2022 r., III KK 514/21; wyrok SN z dnia 25 stycznia 2022 r., IV KK 639/21). Taka też sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Sąd Rejonowy w Mysłowicach wydając wyrok nakazowy wymierzył bowiem P. K. karę grzywny w wymiarze 300 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 30 złotych, a zatem w wymiarze przekraczającym górną granicę sankcji o jakiej mowa w art. 502 § 1 k.p.k. Tym samym oskarżony poniósł inną dolegliwość od tej, która została przewidziana w ustawie dla trybu nakazowego. Ponadto jak trafnie zauważył Prokurator Generalny, skoro sąd meriti uznał, że zachodzi konieczność wymierzenia kary surowszej niż wynika to z dyspozycji art. 502 § 1 i 2 k.p.k., to brak było podstaw do wydania wyroku nakazowego, a sprawa winna podlegać rozpoznaniu na rozprawie, zgodnie z zasadami ogólnymi. W tym stanie rzeczy, kasację Prokuratora Generalnego wniesioną przed upływem roku od daty uprawomocnienia się zaskarżonego wyroku (vide art. 524 § 3 k.p.k.) należało uznać za oczywiście zasadną i uchylić zaskarżony wyrok nakazowy w całości, a sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Mysłowicach. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [J.J.] [r.g.] Paweł Kołodziejski Marek Siwek Igor Zgoliński

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 180a KKart. 535 § 5 KPKart. 502 § 1 KPKart. 500 § 1art. 33 § 1art. 502 § 1art. 524 § 3 KPK§ 5§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy