V CO 46/19
Izba Cywilna2019-02-21
Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy możliwe jest ustalenie właściwości miejscowej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddala wniosek o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód, jeżeli na podstawie okoliczności sprawy możliwe jest ustalenie właściwości miejscowej na podstawie art. 41 k.p.c. Właściwość miejscową w sprawach o rozwód określa art. 41 k.p.c., który stanowi, że powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. W przypadku braku takiej podstawy, właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma – sąd miejsca zamieszkania powoda.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód. Okazało się, że małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania w Wielkiej Brytanii, gdzie nadal przebywa pozwana. Powód twierdzi, że jego stałym miejscem zamieszkania jest Sosnowiec, a w Wielkiej Brytanii przebywa czasowo. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o oznaczenie Sądu właściwego do rozpoznania sprawy.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CO 46/19 POSTANOWIENIE Dnia 21 lutego 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie z powództwa Ł. B. przeciwko E. B. o rozwód, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 lutego 2019 r., wniosku Sądu Okręgowego w K. o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o sygn. akt XVII C […], oddala wniosek o oznaczenie Sądu właściwego do rozpoznania sprawy.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 45 k.p.c. Sąd Najwyższy oznacza sąd, przed który należy wytoczyć powództwo, jeżeli na podstawie okoliczności sprawy nie można ustalić właściwości miejscowej. Właściwość miejscową w sprawach o rozwód określa art. 41 k.p.c. Przepis ten stanowi, że powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu W przepisie tym chodzi jednak o wspólne miejsce zamieszkania w Polsce, a tej podstawy nie ma. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma - sąd miejsca zamieszkania powoda. Z okoliczności sprawy wynika, że wspólne miejsce zamieszkania stron było w Wielkiej Brytanii i nadal przebywa tam pozwana, z wyjaśnień powoda wynika zaś, że jego stałym miejscem zamieszkania jest Sosnowiec, a w Wielkiej Brytanii przebywa jedynie czasowo. Pozostaje zatem odwołać się do kolejnych podstaw, z których pierwszą jest miejsce zamieszkania pozwanej. Z pozwu wynika, że pozwana zamieszkuje w Wielkiej Brytanii, zatem ta podstawa ustalenia właściwości miejscowej również nie ma zastosowania. Powód natomiast twierdzi, że mieszka na stałe w Polsce, ponawiając to twierdzenie w piśmie stanowiącym odpowiedź na żądanie wyjaśnienia tej kwestii, skierowane na skutek zwrotu przez Sąd Najwyższy akt z poprzednim wnioskiem Sądu Okręgowego. Jeżeli to twierdzenie odpowiada rzeczywistości, przepis art. 45 k.p.c. nie ma zastosowania. Skoro zatem możliwe jest ustalenie właściwości miejscowej na podstawie art. 41 k.p.c., wniosek do Sądu Najwyższego o orzeczenie na podstawie art. 45 k.p.c. należało oddalić.
3
Powiązane orzeczenia
- V CO 23/18 2018-01-29Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy możliwe jest ustalenie właściwości miejscowej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?
- I CO 21/18 2018-03-06Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy możliwe jest ustalenie właściwości miejscowej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?
- I CO 77/20 2020-07-02Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy istnieją podstawy do ustalenia właściwości miejscowej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?
- V CO 17/18 2018-01-29Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy możliwe jest ustalenie właściwości miejscowej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?
- III CO 683/22 2022-07-19Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy możliwe jest ustalenie tego sądu na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?
Powołane przepisy
art. 45 KPCart. 41 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy