III KO 202/24
Izba Karna2025-01-29
Skład orzekający: Ryszard Witkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy okoliczności faktyczne mogą wywoływać przekonanie o braku obiektywizmu sądu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy może przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., gdy przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości. Przesłanka ta jest spełniona, gdy istnieją okoliczności mogące wywołać w społecznym odbiorze przekonanie o braku bezstronności sądu, nawet jeśli jest to przekonanie błędne. Dotyczy to sytuacji, w których zawodowe powiązania uczestników postępowania z sądem mogą budzić obawy o obiektywne rozpoznanie sprawy.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Rzeszowie rozpatrywał zażalenie na odmowę wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków przez sędziego Sądu Rejonowego w Przemyślu. W trakcie postępowania ujawniono powiązania rodzinne między obwinionym a sędzią Sądu Apelacyjnego oraz nominacje referendarza sądowego związane z tymi powiązaniami. Sąd Rejonowy w Rzeszowie uznał, że te okoliczności mogą wywołać przekonanie o braku obiektywizmu i wniósł o przekazanie sprawy innemu sądowi.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę Sądu Rejonowego w Rzeszowie do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zamościu.Pełny tekst orzeczenia
III KO 202/24 POSTANOWIENIE Dnia 29 stycznia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ryszard Witkowski w sprawie z zażalenia pokrzywdzonego A.N. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Przemyślu z 11 stycznia 2024 r. sygn. akt […] o odmowie wszczęcia śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 stycznia 2025 r. wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w Rzeszowie z 28 listopada 2024 r., sygn. akt II Kp 761/24, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i na podstawie art. 37 k.p.k. sprawę Sądu Rejonowego w Rzeszowie o sygn. akt II Kp 761/24 przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zamościu. UZASADNIENIE Przed Sądem Rejonowym w Rzeszowie, zawisła sprawa z zażalenia A.N. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Przemyślu z 11 stycznia 2024 r. sygn. akt […] o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków w dniu 31 stycznia 2023 r. przez funkcjonariusza publicznego – sędziego Sądu Rejonowego w R., poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie o wykroczenie prowadzonej w Sądzie Rejonowym w P. pod sygn. akt II W […]/22, co skutkowało wydaniem wyroku uniewinniającego, czym
III KO 202/24 2 sędzia miał działać na szkodę interesu publicznego oraz interesu prywatnego, czym działano na szkodę interesu publicznego oraz interesu prywatnego A.N. oraz na przekroczeniu uprawnień w dniu 8 grudnia 2023 r. przez sędziego Sądu Rejonowego w P. polegającego na bezpodstawnym wydaleniu z sali rozpraw w sprawie o sygn. akt II K […]/23 A.N., czym działał na szkodę jego interesu prywatnego, tj. o czyny z art. 231 § 1 k.k. – dwukrotnie. Zdaniem Sądu Rejonowego w R. okoliczność, iż A.N. sformułował zarzuty wobec sędziego Sądu Rejonowego w P., aktualnie orzekającego w Wydziale Karnym tego Sądu, tudzież, iż toku przeprowadzonego w tej sprawie w Sądzie Rejonowym w R. w dniu 27 listopada 2024 r. posiedzenia, wskazał, że J.P., który występował w sprawie II W […]/22 Sądu Rejonowego w P. jako obwiniony, jest kuzynem sędziego Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie X.Y (byłego wiceprezesa Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie), a ponadto, że córka J.P., X.Y. 1. została nominowana na stanowisku referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w P., po wcześniejszej pracy jako asystent sędziego w Sądzie Okręgowym w P., to jest w III Wydziale Ubezpieczeń Społecznych i Pracy, gdzie wcześniej pracował jej wujek X.Y. przemawiają za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu spoza apelacji […]. Przemyślu, a w szczególności wobec sędziego tego sądu T.K., stanowisko skarżącego, albowiem mogą one wywołać zarówno wśród opinii publicznej, jak i samego Skarżącego, przekonanie o braku warunków rozpoznania sprawy w sposób obiektywny przez Sąd Rejonowy w Rzeszowie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 37 k.p.k. powodem przekazania sprawy przez Sąd Najwyższy innemu sądowi równorzędnemu może być tylko dobro wymiaru sprawiedliwości. Jest to przesłanka o charakterze ogólnym i wybitnie ocennym. Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie przyjmuje, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu mogą uzasadniać powody wiązane z ujemnym wpływem na swobodę orzekania lub które mogą stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (por.
III KO 202/24 3 postanowienia Sądu Najwyższego: z 13 lipca 1995 r. sygn. akt III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68; z 17 maja 2001 r. sygn. akt IV KO 21/01, OSNKW 2001, z. 7 – 8, poz. 58). Dobro wymiaru sprawiedliwości może także uzasadniać uruchomienie trybu, określonego w art. 37 k.p.k., wtedy, gdy w następstwie konkretnych okoliczności może powstać w społecznym odbiorze przekonanie (nawet błędne), że sprawa nie zostanie bezstronnie rozpoznana (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 5 stycznia 2001 r. sygn. akt III KO 105/00; z 12 lutego 2002 r. sygn. V KO 3/02). Tak jest między innymi, gdy konfiguracja zawodowych powiązań uczestników postępowania z sądem miejscowo właściwym może wywoływać u zewnętrznych obserwatorów obawy, czy ta sprawa będzie rozpoznana w warunkach wolnych od wszelkiego rodzaju nacisków, nawet tylko tych będących następstwem samej świadomości istnienia służbowych powiązań sędziów tego sądu (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 14 lipca 2010 r. sygn. akt V KO 66/10; z 14 kwietnia 2021 r. sygn. akt IV KO 26/21). Mając na względzie tak rozumiane pojęcie dobra wymiaru sprawiedliwości, Sąd Najwyższy uznał, iż okoliczności, które przedstawiono w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego w Rzeszowie, mogą powodować powstanie w odbiorze zewnętrznym przekonania o braku warunków do bezstronnego jej rozpoznania przez ten Sąd Rejonowy. Kierując się tym, Sąd Najwyższy postanowił, przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zamościu, tj. Sądowi spoza obszaru objętego właściwością apelacji rzeszowskiej, do której należy Sąd Rejonowy w Rzeszowie. [WB] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- IV KO 97/18 2018-11-28Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy sędzia orzekający w sprawie jest znany pozostałym sędziom w okręgu?
- V KO 72/23 2023-07-20Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- IV KO 58/22 2022-06-28Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- V KO 76/25 2025-05-22Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy relacje między sędziami sądu właściwego miejscowo mogą budzić wątpliwości co do obie…
- II KO 17/26 2026-02-24Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy przedmiotem oceny są czynności sędziego będącego uprzednio prezesem tego sądu?
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 231 § 1 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy