V CZ 57/08
PostanowienieIzba Cywilna2008-11-28
Skład orzekający: Zbigniew Kwaśniewski, Barbara Myszka, Zbigniew Strus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwany, który został skreślony z listy adwokatów i był tymczasowo zawieszony w wykonywaniu czynności zawodowych, ma zdolność postulacyjną do samodzielnego sporządzenia zażalenia na postanowienie sądu?Ratio decidendi
Pozwany, który został skreślony z listy adwokatów i był tymczasowo zawieszony w wykonywaniu czynności zawodowych, nie posiada zdolności postulacyjnej do samodzielnego sporządzenia zażalenia. Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, z pewnymi wyjątkami, które w tym przypadku nie miały zastosowania.Stan faktyczny
Pozwany wniósł osobiście zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, które odrzuciło jego skargę kasacyjną jako niedopuszczalną. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną na postanowienie oddalające wniosek o wyłączenie sędziego. Pozwany powoływał się na swoje kwalifikacje zawodowe, twierdząc, że wykonuje zawód adwokata. Jednakże dokumenty wykazały, że pozwany był zawieszony w czynnościach zawodowych, a następnie skreślony z listy adwokatów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie pozwanego jako niedopuszczalne ze względu na brak zdolności postulacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 57/08 POSTANOWIENIE Dnia 28 listopada 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) SSN Zbigniew Strus w sprawie z powództwa A.(...) Spółki z o.o. w G. przeciwko A. B. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 listopada 2008 r., zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego w O. z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt VI Gz (…), odrzuca zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2008 r. Sąd Okręgowy-Sąd Gospodarczy w O. odrzucił, jako niedopuszczalną, skargę kasacyjną pozwanego wniesioną na postanowienie tego Sądu z dnia 25 marca 2008 r. oddalające wniosek o wyłączenie sędziego. W osobiście sporządzonym zażaleniu na to postanowienie pozwany wniósł o jego uchylenie i przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, zarzucając Sądowi Okręgowemu błędną wykładnię art. 3941 § 1 i 2 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem
2 Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Przepisu § 1 nie stosuje się w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (§ 2). Przepisu § 1 nie stosuje się także wtedy, gdy zastępstwo procesowe Skarbu Państwa jest wykonywane przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa (§ 3). Ze względu na przytoczoną regulację, w pierwszej kolejności rozważenia wymaga kwestia, czy pozwany, który osobiście sporządził zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę kasacyjną, ma zdolność postulacyjną. W toku postępowania pozwany powoływał się na swoje kwalifikacje zawodowe i twierdził, że wykonuje zawód adwokata. Z pisma Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w G. z dnia 18 lipca 2005 r. wynikało natomiast, że przeciwko pozwanemu toczy się postępowanie dyscyplinarne oraz że postanowieniem Sądu Dyscyplinarnego z dnia 17 października 2002 r. został on został zawieszony w czynnościach zawodowych. Z kolei z pisma Okręgowej Rady Adwokackiej w G. z dnia 28 października 2008 r. wynika, że od dnia 17 października 2002 r. do dnia 17 października 2005 r. pozwany był tymczasowo zawieszony w wykonywaniu czynności zawodowych, natomiast uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej w G. z dnia 4 października 2005 r. został skreślony z listy adwokatów. Oznacza to, że od dnia 17 października 2002 r. pozwany nie ma prawa wykonywania zawodu adwokata (art. 4b ust. 1 pkt 5 i art. 4d ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. Nr 123, poz. 1058 ze zm.). W tej sytuacji trzeba stwierdzić, że pozwany nie ma zdolności postulacyjnej i sporządzone przez niego zażalenie ulegać musi odrzuceniu. Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 373 w związku z art. 370, art. 397 § 2, art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. postanowił, jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 44/09 2009-06-30Czy zażalenie wniesione osobiście przez powodów, którzy nie wykazali, by przysługiwała im zdolność postulacyjna, podlega odrzuceniu z uwagi na naruszenie obowiązku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego…
- V CZ 41/07 2007-05-24Czy zażalenie sporządzone osobiście przez stronę, bez zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego, jest dopuszczalne w postępowaniu przed sądem niższej instancji, związanym z postępowaniem przed Sądem Najwyższym?
- IV CZ 17/08 2008-03-18Czy zażalenie wniesione przez stronę osobiście, bez zastępstwa adwokata lub radcy prawnego, w postępowaniu przed Sądem Najwyższym jest dopuszczalne?
- V CZ 3/08 2008-03-05Czy zażalenie wniesione osobiście przez stronę w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, które nie należy do kręgu podmiotów zwolnionych z przymusu adwokacko-radcowskiego, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne?
- III CZ 90/25 2025-06-13Czy zażalenie wniesione do Sądu Najwyższego przez stronę, która nie jest zastępowana przez adwokata lub radcę prawnego, pomimo braku zastosowania wyjątków od przymusu adwokacko-radcowskiego, jest niedopuszczalne i podleg…
Powołane przepisy
art. 3941 § 1art. 871 § 1 KPCart. 4b ust. 1art. 4dart. 373art. 370art. 397 § 2art. 39821art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy