III KK 528/23
WyrokIzba Karna2024-04-04
Skład orzekający: Małgorzata Wąsek-Wiaderek, Jerzy Grubba, Jarosław Matras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby, które nie posiadają statusu pokrzywdzonego w rozumieniu Kodeksu postępowania karnego, mogą skutecznie wnieść kasację?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kasacje wniesione przez podmioty nieuprawnione, które nie posiadają statusu pokrzywdzonego w rozumieniu art. 49 § 1 k.p.k., podlegają pozostawieniu bez rozpoznania na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. i art. 520 § 1 k.p.k. Tylko pokrzywdzony, jako strona procesu, może być uprawniony do wniesienia kasacji.Stan faktyczny
Pełnomocnik oskarżycielek posiłkowych U. W. i M. R. wniósł kasacje w sprawie karnej. Sąd Najwyższy rozpoznał te kasacje i stwierdził, że zostały wniesione przez podmioty nieuprawnione. Bezpośrednio naruszonym dobrem prawnym był Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ), a spółka „G.” i jej właścicielki nie posiadały statusu pokrzywdzonych w rozumieniu przepisów k.p.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić kasacje wniesione przez pełnomocnika oskarżycielek posiłkowych bez rozpoznania oraz obciążyć je opłatą od kasacji, a wydatkami postępowania kasacyjnego Skarb Państwa.Pełny tekst orzeczenia
III KK 528/23 WYCIĄG Z PROTOKOŁU Dnia 4 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) SSN Jarosław Matras Protokolant Kinga Sternik przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Marka Zajkowskiego Sprawę wywołano o godzinie 11:30 .......................................................................................................................... Sąd Najwyższy postanowił: 1. na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. i art. 520 § 1 k.p.k. kasacje wniesione przez pełnomocnika oskarżycielek posiłkowych U. W. i M. R. pozostawić bez rozpoznania; 2. uiszczoną opłatą od kasacji obciążyć U. W. i M. R. a wydatkami postępowania kasacyjnego obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIE Kasacje zostały wniesione przez podmioty nieuprawnione. Zgodnie z dyspozycją art. 520 § 1 k.p.k. do wniesienia kasacji uprawnione są strony oraz wymienione w art. 521 k.p.k. podmioty szczególne. Jedną ze stron procesu jest co prawda oskarżyciel posiłkowy, lecz na podstawie art. 53 k.p.k., w takim charakterze w procesie karnym może występować jedynie pokrzywdzony. Z kolei pokrzywdzonym, o czym stanowi art. 49 § 1 k.p.k., jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo.
III KK 528/23 2 W niniejszej sprawie, ewidentnie zarzuconym w akcie oskarżenia czynem i tym przypisanym oskarżonym nieprawomocnie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, bezpośrednio naruszone zostało dobro prawne POW NFZ w R. To bowiem wyłącznie ten podmiot wyasygnował nienależne (wyłudzone) kwoty pieniężne, które ostatecznie otrzymały oskarżone. A zatem status pokrzywdzonego przysługiwał jedynie NFZ. Natomiast spółka „G.” pokrzywdzona została pośrednio, gdyż musiała pokryć na rzecz NFZ straty spowodowane działaniem oskarżonych, a dodatkowo ukarana została karą pieniężną w kwocie 15.676, 19 zł. Ani zatem spółka ta ani jej właścicielki nie są osobami pokrzywdzonymi w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania karnego. Status oskarżycielek posiłkowych został im przyznany bez podstawy prawnej, a zatem, jako osoby niebędące stronami procesu, nie miały one też uprawnień do wniesienia kasacji. Jerzy Grubba Małgorzata Wąsek-Wiaderek Jarosław Matras [PGW] [ms]
Powiązane orzeczenia
- II KK 427/25 2025-11-05Czy naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, w szczególności art. 433§2 k.p.k. w zw. z art. 457§3 k.p.k., poprzez niedostateczne rozważenie zarzutów apelacji, może stanowić podstawę do uwzględnienia kasacji?
- II KK 205/17 2017-10-26Czy osoba, której dobra prawne zostały naruszone pośrednio przez przestępstwo, ma legitymację do wniesienia kasacji jako pokrzywdzony?
- IV KZ 44/16 2016-09-30Czy pokrzywdzony, który nie jest stroną postępowania, może wnieść kasację od postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia?
- IV KK 505/25 2026-06-10Czy kasacja wniesiona na niekorzyść skazanego, która nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie postępowania karnego, powinna zostać pozostawiona bez rozpoznania?
- III KK 155/25 2025-07-08Czy kasacja wniesiona na korzyść skazanego, któremu warunkowo zawieszono wykonanie kary pozbawienia wolności, może zostać rozpoznana, jeśli nie zarzuca uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k.?
Powołane przepisy
art. 530 § 2 KPKart. 429 § 1 KPKart. 520 § 1 KPKart. 521 KPKart. 53 KPKart. 49 § 1 KPK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy