IV KK 287/14
WyrokIzba Karna2014-10-28
Skład orzekający: Jarosław Matras, Kazimierz Klugiewicz, Eugeniusz Wildowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepisy prawa karnego, uwzględniając wniosek o dobrowolne poddanie się karze za czyny, które w świetle nowelizacji prawa stały się wykroczeniami?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w związku z nowelizacją przepisów, czyny przypisane oskarżonemu, polegające na zniszczeniu cudzej rzeczy, stały się wykroczeniami, a nie przestępstwami, ponieważ szkoda nie przekroczyła ustalonej granicy. W związku z tym, sąd pierwszej instancji miał obowiązek zastosować ustawę nową (art. 4 § 1 k.k.), co oznaczało przypisanie oskarżonemu popełnienia wykroczeń. Uwzględnienie wniosku o dobrowolne poddanie się karze za przestępstwa było zatem rażącym naruszeniem prawa, które miało istotny wpływ na treść wyroku.Stan faktyczny
Oskarżony T. J. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego za ciąg przestępstw z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania oraz grzywnę. Skazanie nastąpiło w trybie dobrowolnego poddania się karze. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa procesnego, polegające na uwzględnieniu wniosku o dobrowolne poddanie się karze, mimo że zarzucone czyny w czasie orzekania stanowiły wykroczenia z art. 124 § 1 k.w.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T. Wydział Zamiejscowy w P.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 287/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 października 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz SSN Eugeniusz Wildowicz Protokolant Dorota Szczerbiak w sprawie T. J. skazanego z art. 288 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 28 października 2014 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w T. Wydział Karny Zamiejscowy w P. z dnia 13 grudnia 2013 r. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T. Wydział Zamiejscowy w P. UZASADNIENIE T. J. został oskarżony o to, że: I. w dniu 26 października 2013 r. w R. przy ul. K. 72B, dokonał umyślnego zniszczenia samochodu marki VW Golf III o nr rejestracyjnym […], poprzez wybicie w nim prawej przedniej szyby, czym spowodował straty w kwocie 300 zł na
2 szkodę M. N., tj. o przestępstwo z art. 288 § 1 k.k.; II. w dniu 26 października 2013 r. w R. przy ul. K. 72, dokonał umyślnego zniszczenia samochodu marki Citroen Xsara o nr rejestracyjnym […], poprzez wybicie w nim lewej tylnej szyby, czym spowodował straty w kwocie 400 zł na szkodę L.M., tj. o przestępstwo z art. 288 § 1 k.k. Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2013 r., sygn. akt … 1040/13, Sąd Rejonowy w T. Wydział Zamiejscowy w P. uwzględnił złożony przez oskarżanego T. J. wniosek o skazanie w trybie z art. 387 § 2 k.p.k. i skazał go za ciąg przestępstw z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. na karę sześciu miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres próby trzech lat, a nadto na podstawie art. 71 § 1 k.k. orzekł grzywnę w ilości 100 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na 10 zł. Nadto oddał oskarżonego pod dozór kuratora i na podstawie art. 63 § 1 k.k. zaliczył na poczet grzywny okres pozbawienia wolności w dniu 27 października 2013 r. Wyrok nie został zaskarżony i uprawomocnił się w dniu 21 grudnia 2013 r. Wyrok ten na korzyść skazanego został zaskarżony przez Prokuratora Generalnego. Zaskarżając wyrok w całości, zarzucił mu: rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 387 § 2 k.p.k. w zw. z art. 387 § 1 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wniosku T. J. o dobrowolne poddanie się karze i skazanie go za ciąg przestępstw z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k., mimo że zarzucone mu czyny stanowiły w czasie orzekania wykroczenia stypizowane w przepisie art. 124 § 1 k.w., co zgodnie z treścią art. 4 § 1 k.k. obligowało sąd do zastosowania ustawy nowej. Podnosząc ten zarzut Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T. Wydział Zamiejscowy w P. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, co skutkuje jej uwzględnieniem w trybie wskazanym w art. 535 § 5 k.p.k. Z dniem 9 listopada 2013 r., zgodnie z treścią z
3 art. 2 pkt 7 w zw. z art. 56 pkt 1 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013, poz.1247 – dalej jako nowela), wykroczeniem z art. 124 § 1 k.w. jest czyn polegający na umyślnym niszczeniu, uszkadzaniu lub czynieniu niezdatnym do użytku rzeczy cudzej, o ile szkoda nie przekracza ¼ minimalnego wynagrodzenia. Z kolei w art. 2 pkt 2 noweli wysokość tego minimalnego wynagrodzenia została w kodeksie wykroczeń (przepis art. 47 § 9 k.w.) określona poprzez odesłanie do wynagrodzenia za pracę ustalanego na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 1679, z 2004 r. Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 157, poz. 1314). Zgodnie z §1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 września 2012 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2013 r. (Dz. U. z 2012, poz.1026) od dnia 1 stycznia 2013 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosiło 1 600 zł. Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę i ta właśnie ustawa, jak już wskazano, stanowi podstawę ustalenia wartości mienia stanowiącego granicę pomiędzy wykroczeniem i przestępstwem (art. 2 pkt 2 noweli). W dacie orzekania (13 grudnia 2013 r.) oba zachowania przypisane oskarżonemu stanowiły zatem wykroczenia z art. 124 § 1 k.w., albowiem wartość szkody w obu przypadkach nie przekraczała 400 zł. W tym układzie obowiązkiem sąd meriti było zastosowanie normy art. 4 § 1 k.k. w odniesieniu do oceny prawnej czynów przypisanych oskarżonemu, albowiem zmiana określeń definiujących znamiona czynów zabronionych (także w części tzw. słowniczka) traktowana musi być także jako zmiana ustawy (por. A. Zoll w: A. Zoll [red.] Kodeks karny. Część ogólna. Tom I, wyd. II, s. 99). Prawidłowe zastosowanie tego przepisu, zgodnie z regułą w nim wyrażoną, powinno prowadzić do przypisania oskarżonemu popełnienia dwóch wykroczeń, a zatem nie można było przystać na uwzględnienie wniosku złożonego przez oskarżonego w trybie art. 387 § 1 k.p.k., skoro jego efektem miało być wymierzenie kar za przestępstwa. Jest zatem oczywiste, że doszło do rażącej obrazy art. 4 §1 k.k., a jej skutkiem było wymierzenie oskarżonemu kary, która nie mogła zostać wymierzona za wykroczenia. W tym układzie uchybienie to nie tylko mogło, ale miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, co musi prowadzić do uchylenia wyroku i
4 przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W toku ponownego procedowania sąd w sposób prawidłowy zastosuje normę art. 4 § 1 k.k. i dostrzeże także, że ukształtowanie represji za te wykroczenia może także nastąpić w trybie konsensualnym (art. 73 k.p.s.w), z uwzględnieniem treści art. 9 § 2 k.w. Z tych powodów należało orzec jak w wyroku.
Powiązane orzeczenia
- I KK 59/22 2022-03-15Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo uwzględnił wniosek oskarżonej o dobrowolne poddanie się karze, mimo braku należytego pouczenia wszystkich pokrzywdzonych i nieprawidłowego określenia podmiotów uprawnionych do napra…
- V KK 240/14 2014-10-02Czy sąd odwoławczy, utrzymując w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, dopuścił się rażącego naruszenia prawa procesowego poprzez niepoprawienie wadliwej kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonym, polegającej na…
- IV KK 392/25 2025-10-28Czy sąd odwoławczy, podwyższając karę jednostkową za ciąg przestępstw, zobowiązany jest do orzeczenia nowej kary łącznej, czy może utrzymać w mocy poprzednie orzeczenie o karze łącznej?
- IV KK 487/24 2025-03-12Czy w przypadku, gdy po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji, a przed jego uprawomocnieniem, nastąpiła zmiana przepisów prawnych, która skutkuje tym, że czyn przypisany oskarżonemu nie stanowi już przestępstwa, s…
- I KK 253/24 2024-10-16Czy Sąd Okręgowy, utrzymując w mocy wyrok skazujący za przestępstwo z art. 288 § 1 k.k. w sytuacji, gdy w dacie orzekania przez Sąd odwoławczy czyn ten stanowił już wykroczenie z art. 124 § 1 k.w. z uwagi na nowelizację…
Powołane przepisy
art. 288 § 1 KKart. 535 § 5 KPKart. 387 § 2 KPKart. 91 § 1 KKart. 71 § 1 KKart. 63 § 1 KKart. 387 § 1 KPKart. 124 § 1art. 4 § 1 KKart. 2 pkt 7art. 56 pkt 1art. 2 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy