IV KK 287/14

WyrokIzba Karna2014-10-28

Skład orzekający: Jarosław Matras, Kazimierz Klugiewicz, Eugeniusz Wildowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepisy prawa karnego, uwzględniając wniosek o dobrowolne poddanie się karze za czyny, które w świetle nowelizacji prawa stały się wykroczeniami?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w związku z nowelizacją przepisów, czyny przypisane oskarżonemu, polegające na zniszczeniu cudzej rzeczy, stały się wykroczeniami, a nie przestępstwami, ponieważ szkoda nie przekroczyła ustalonej granicy. W związku z tym, sąd pierwszej instancji miał obowiązek zastosować ustawę nową (art. 4 § 1 k.k.), co oznaczało przypisanie oskarżonemu popełnienia wykroczeń. Uwzględnienie wniosku o dobrowolne poddanie się karze za przestępstwa było zatem rażącym naruszeniem prawa, które miało istotny wpływ na treść wyroku.
Stan faktyczny
Oskarżony T. J. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego za ciąg przestępstw z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania oraz grzywnę. Skazanie nastąpiło w trybie dobrowolnego poddania się karze. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa procesnego, polegające na uwzględnieniu wniosku o dobrowolne poddanie się karze, mimo że zarzucone czyny w czasie orzekania stanowiły wykroczenia z art. 124 § 1 k.w.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T. Wydział Zamiejscowy w P.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KK 287/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 października 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz SSN Eugeniusz Wildowicz Protokolant Dorota Szczerbiak w sprawie T. J. skazanego z art. 288 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 28 października 2014 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w T. Wydział Karny Zamiejscowy w P. z dnia 13 grudnia 2013 r. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T. Wydział Zamiejscowy w P. UZASADNIENIE T. J. został oskarżony o to, że: I. w dniu 26 października 2013 r. w R. przy ul. K. 72B, dokonał umyślnego zniszczenia samochodu marki VW Golf III o nr rejestracyjnym […], poprzez wybicie w nim prawej przedniej szyby, czym spowodował straty w kwocie 300 zł na 2 szkodę M. N., tj. o przestępstwo z art. 288 § 1 k.k.; II. w dniu 26 października 2013 r. w R. przy ul. K. 72, dokonał umyślnego zniszczenia samochodu marki Citroen Xsara o nr rejestracyjnym […], poprzez wybicie w nim lewej tylnej szyby, czym spowodował straty w kwocie 400 zł na szkodę L.M., tj. o przestępstwo z art. 288 § 1 k.k. Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2013 r., sygn. akt … 1040/13, Sąd Rejonowy w T. Wydział Zamiejscowy w P. uwzględnił złożony przez oskarżanego T. J. wniosek o skazanie w trybie z art. 387 § 2 k.p.k. i skazał go za ciąg przestępstw z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. na karę sześciu miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres próby trzech lat, a nadto na podstawie art. 71 § 1 k.k. orzekł grzywnę w ilości 100 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na 10 zł. Nadto oddał oskarżonego pod dozór kuratora i na podstawie art. 63 § 1 k.k. zaliczył na poczet grzywny okres pozbawienia wolności w dniu 27 października 2013 r. Wyrok nie został zaskarżony i uprawomocnił się w dniu 21 grudnia 2013 r. Wyrok ten na korzyść skazanego został zaskarżony przez Prokuratora Generalnego. Zaskarżając wyrok w całości, zarzucił mu: rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 387 § 2 k.p.k. w zw. z art. 387 § 1 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wniosku T. J. o dobrowolne poddanie się karze i skazanie go za ciąg przestępstw z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k., mimo że zarzucone mu czyny stanowiły w czasie orzekania wykroczenia stypizowane w przepisie art. 124 § 1 k.w., co zgodnie z treścią art. 4 § 1 k.k. obligowało sąd do zastosowania ustawy nowej. Podnosząc ten zarzut Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T. Wydział Zamiejscowy w P. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, co skutkuje jej uwzględnieniem w trybie wskazanym w art. 535 § 5 k.p.k. Z dniem 9 listopada 2013 r., zgodnie z treścią z 3 art. 2 pkt 7 w zw. z art. 56 pkt 1 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013, poz.1247 – dalej jako nowela), wykroczeniem z art. 124 § 1 k.w. jest czyn polegający na umyślnym niszczeniu, uszkadzaniu lub czynieniu niezdatnym do użytku rzeczy cudzej, o ile szkoda nie przekracza ¼ minimalnego wynagrodzenia. Z kolei w art. 2 pkt 2 noweli wysokość tego minimalnego wynagrodzenia została w kodeksie wykroczeń (przepis art. 47 § 9 k.w.) określona poprzez odesłanie do wynagrodzenia za pracę ustalanego na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 1679, z 2004 r. Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 157, poz. 1314). Zgodnie z §1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 września 2012 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2013 r. (Dz. U. z 2012, poz.1026) od dnia 1 stycznia 2013 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosiło 1 600 zł. Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę i ta właśnie ustawa, jak już wskazano, stanowi podstawę ustalenia wartości mienia stanowiącego granicę pomiędzy wykroczeniem i przestępstwem (art. 2 pkt 2 noweli). W dacie orzekania (13 grudnia 2013 r.) oba zachowania przypisane oskarżonemu stanowiły zatem wykroczenia z art. 124 § 1 k.w., albowiem wartość szkody w obu przypadkach nie przekraczała 400 zł. W tym układzie obowiązkiem sąd meriti było zastosowanie normy art. 4 § 1 k.k. w odniesieniu do oceny prawnej czynów przypisanych oskarżonemu, albowiem zmiana określeń definiujących znamiona czynów zabronionych (także w części tzw. słowniczka) traktowana musi być także jako zmiana ustawy (por. A. Zoll w: A. Zoll [red.] Kodeks karny. Część ogólna. Tom I, wyd. II, s. 99). Prawidłowe zastosowanie tego przepisu, zgodnie z regułą w nim wyrażoną, powinno prowadzić do przypisania oskarżonemu popełnienia dwóch wykroczeń, a zatem nie można było przystać na uwzględnienie wniosku złożonego przez oskarżonego w trybie art. 387 § 1 k.p.k., skoro jego efektem miało być wymierzenie kar za przestępstwa. Jest zatem oczywiste, że doszło do rażącej obrazy art. 4 §1 k.k., a jej skutkiem było wymierzenie oskarżonemu kary, która nie mogła zostać wymierzona za wykroczenia. W tym układzie uchybienie to nie tylko mogło, ale miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, co musi prowadzić do uchylenia wyroku i 4 przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W toku ponownego procedowania sąd w sposób prawidłowy zastosuje normę art. 4 § 1 k.k. i dostrzeże także, że ukształtowanie represji za te wykroczenia może także nastąpić w trybie konsensualnym (art. 73 k.p.s.w), z uwzględnieniem treści art. 9 § 2 k.w. Z tych powodów należało orzec jak w wyroku.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 288 § 1 KKart. 535 § 5 KPKart. 387 § 2 KPKart. 91 § 1 KKart. 71 § 1 KKart. 63 § 1 KKart. 387 § 1 KPKart. 124 § 1art. 4 § 1 KKart. 2 pkt 7art. 56 pkt 1art. 2 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy