II UZ 7/96

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1996-11-22

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania jest postanowieniem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 392 § 1 KPC, od którego dopuszczalna jest kasacja?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 392 § 1 KPC, od którego dopuszczalna jest kasacja. Sąd podkreślił, że przepis ten nie rozróżnia orzeczeń merytorycznych od formalnych. Niemniej jednak, mimo błędnego stanowiska Sądu Apelacyjnego co do niedopuszczalności kasacji, samo postanowienie o odrzuceniu kasacji było zasadne, ponieważ wnioskodawca nie uzupełnił braków formalnych pisma, w tym obowiązku wniesienia kasacji przez adwokata lub radcę prawnego, w zakreślonym terminie.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę o wznowienie postępowania, którą Sąd Apelacyjny odrzucił z powodu braku ustawowych podstaw. Następnie Sąd Apelacyjny odrzucił kasację od tego postanowienia, uznając ją za niedopuszczalną, ponieważ postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania nie było postanowieniem kończącym postępowanie. Wnioskodawca złożył zażalenie na postanowienie o odrzuceniu kasacji, domagając się uwzględnienia roszczeń i kwestionując ocenę dowodów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy, uznając je za bezzasadne, mimo błędnego uzasadnienia Sądu Apelacyjnego co do dopuszczalności kasacji.

Pełny tekst orzeczenia

Postanowienie z dnia 22 listopada 1996 r. II UZ 7/96 Postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania jest w rozumieniu art. 392 § 1 KPC postanowieniem kończącym postępowanie. Przewodniczący SSN: Teresa Romer, Sędziowie: SN Jerzy Kuźniar, SA Mieczysław Bareja (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 1996 r. sprawy z wniosku Aleksandra R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w P. o wyższy wzrost renty inwalidzkiej, na skutek zażalenia wnioskodawcy od postanowienia Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 2 października 1996 r. [...] p o s t a n o w i ł: zażalenie oddalić. U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 23 lipca 1996 r. [...] Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu odrzucił skargę Aleksandra R. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 23 listopada 1995 r. [...]. Sąd Apelacyjny stwierdził brak ustawowych podstaw do wznowienia pos-tępowania. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony wnioskodaw-cy w dniu 7 sierpnia 1996 r. [...]. W dniu 23 sierpnia 1996 r. Aleksander R. złożył skargę adresowaną do Prezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, w której kwestionował ocenę dowodów dokonaną przez Sąd Apelacyjny wydający wyrok w dniu 23 listopada 1995 r. Zarządzeniem z dnia 5 września 1996 r. Sąd Apelacyjny wezwał wnioskodawcę do usunięcia braków formalnych pisma, uznając je za kasację. W szczególności wezwał do usunięcia braku formalnego przez wniesienie kasacji przez pełnomocnika będącego adwokatem. Wnioskodawca braków kasacji nie uzupełnił. W piśmie z dnia 7 września 1996 r. powołał się na złożone do akt sądowych dokumenty i w przypadku nie uznania tych dokumentów za ważne, wnosił ewentualnie o ustanowienie adwokata z urzędu. Postanowieniem z dnia 2 października 1996 r. [...] Sąd Apelacyjny w Poznaniu odrzucił kasację, jako niedopuszczalną, stwierdzając, że wydane w dniu 24 lipca 1996 r. postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi o wznowienie postępowania nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 392 KPC. W zażaleniu Aleksander R. powołując się na dokumenty złożone w toku pos-tępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 23 lis-topada 1995 r. domagał się uwzględnienia roszczeń. Zarzucił błędną ocenę tych do-kumentów przez Sąd, dokonaną w tamtym postępowaniu. Z treści zażalenia wynika, że domaga się nadal wznowienia postępowania w sprawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem powinna stosownie do art. 399 KPC opierać się na ustawowych podstawach wymienionych w art. 401 i 403 KPC oraz spełniać warunki określone w przepisach dotyczących wznowienia postępowania. Zarzut błędnej, czy też niewłaściwej oceny dowodów przez Sąd nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania. W przypadku braku ustawowych podstaw do wznowienia postępowania Sąd stosownie do art. 410 KPC skargę taką odrzuca. Tak właśnie postąpił Sąd Apelacyjny, wydając postanowienie z dnia 24 lipca 1996 r. Postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi o wznowienie postępowania kończy postępowanie w sprawie. Podobnie, jak postanowienie w przedmiocie odrzucenia pozwu, umorzenia postępowania, czy też odrzucenia apelacji, aczkolwiek oparte jest na formalnych, a nie merytorycznych przesłankach, to zamyka drogę dalszego postępowania sądowego w sprawie. Przepis art. 392 § 1 KPC dopuszcza możliwość wniesienia kasacji tak od wyroków, jak i postanowień kończących postępowanie w sprawie. Nie rozróżnia orzeczeń merytorycznych od orzeczeń formalnych. Dlatego też błędne jest stanowisko Sądu Apelacyjnego w Poznaniu zawarte w motywach zaskarżonego postanowienia, dotyczące niekończącego charakteru postanowienia w przedmiocie odrzucenia skargi o wznowienie pos-tępowania, a co zatem idzie, niedopuszczalności kasacji od postanowienia w przed-miocie odrzucenia skargi o wznowienie postępowania. Zaskarżone postanowienie w przedmiocie odrzucenia kasacji pomimo tego błędu jest zasadne. Wnioskodawca został pouczony o terminie i trybie złożenia kasacji, w tym o obowiązującym przymusie adwokacko-radcowskim. Stosownie do art. 3933 kasacja powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego, zawierać wskazanie ustawowych podstaw kasacji określonych w art. 3931 KPC i ich uzasadnienie oraz wnioski kasacyjne. Nadto zgodnie z art. 3932 § 1 KPC powinna być wniesiona przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym. Pisma wniesione przez wnioskodawcę, w tym również i zażalenie, tych wszys-tkich warunków nie spełniają. Wynika z nich wprost, że wnioskodawca nie godzi się z oceną dowodów dokonanych przez Sąd wydający wyrok w dniu 23 listopada 1995 r. Tego braku, nawet gdyby uwzględniony został warunkowy wniosek w przedmiocie usta-nowienia adwokata z urzędu, nie da się uzupełnić w terminie zakreślonym do wniesienia kasacji. Termin ten upłynął stosownie do art. 3934 KPC z dniem 7 września 1996 r., a więc w dacie, w której jeszcze wniosek taki nie został złożony. Wskazanie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie po terminie określonym w art. 3934 KPC nie jest dopuszczalne. Usunięcie braku formalnego polegającego na sporządzeniu kasacji przez pełnomocnika-adwokata w terminie zakreślonym przez Sąd Apelacyjny usunęłoby więc tylko ten jeden brak formalny wiążący się z przymusem adwokacko-radcowskim. Nie byłoby możliwe i prawnie dopuszczalne w tym terminie usunięcie innych braków formalnych, w tym wskazanie ustawowych podstaw kasacji oraz ich uzasadnienia. Wnioskodawca był pouczony o warunkach wniesienia kasacji. Pomimo pouczenia nie wniósł kasacji, odpowiadającej treści art. 3933 KPC w terminie, a zatem zaskarżone postanowienie pomimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zażalenie wnioskodawcy, poza stanowiskiem jakie w sprawie zajmował nie wnosi jakichkolwiek momentów pozwalających na uznanie zażalenia za zasadne. Z tych przyczyn, stosownie do art. 385 KPC w związku z art. 397 § 2 KPC i art. 39319 KPC orzeczono jak w sentencji. ========================================

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 392 § 1 KPCart. 392 KPC.art. 399 KPCart. 401art. 410 KPCart. 3933art. 3931 KPCart. 3932 § 1 KPCart. 3934 KPCart. 3933 KPCart. 385 KPCart. 397 § 2 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy