II CZ 89/08
PostanowienieIzba Cywilna2009-01-20
Skład orzekający: Helena Ciepła, Jan Górowski, Bogumiła Ustjanicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, sporządzona osobiście przez stronę nieposiadającą odpowiednich kwalifikacji, może zostać uzupełniona poprzez złożenie odpisu i czy sąd powinien wezwać do uzupełnienia braków formalnych w postaci braku podpisu profesjonalnego pełnomocnika?Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, jako pismo procesowe inicjujące postępowanie przed Sądem Najwyższym, musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, zgodnie z art. 4245 k.p.c. w zw. z art. 871 k.p.c. Niezachowanie tego wymogu skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 4246 § 3 k.p.c., bez możliwości jej uzupełnienia. Sąd nie ma obowiązku wzywania do uzupełnienia braków formalnych w postaci braku podpisu profesjonalnego pełnomocnika, ani zawieszania postępowania w celu wyznaczenia pełnomocnika z urzędu, gdy skarga nie została skutecznie wniesiona.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, sporządzając ją osobiście. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę z powodu braku sporządzenia jej przez profesjonalnego pełnomocnika. Pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie, argumentując, że skarżący został wezwany do uzupełnienia jedynie odpisu skargi, a brak podpisu profesjonalnego pełnomocnika powinien skutkować wezwaniem do uzupełnienia lub zawieszeniem postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego za prawidłowe.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 89/08 POSTANOWIENIE Dnia 20 stycznia 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Helena Ciepła (przewodniczący) SSN Jan Górowski SSA Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca) w sprawie ze skargi C.D. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 25 stycznia 2007r., sygn. akt [..] wydanego w sprawie z powództwa C.K. przeciwko C.D. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 stycznia 2009 r., zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie.
2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę pozwanego C.D. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku tego Sądu z dnia 25 stycznia 2007 r. wydanego w sprawie sygn. akt [...] z uwagi na to, że została sporządzona osobiście przez skarżącego. W zażaleniu ustanowiony dla skarżącego radca prawny domagał się uchylenia postanowienia, zarzucając, że po wniesieniu osobistej skargi przez C.D. został on wezwany przez Sąd Apelacyjny do uzupełnienia jej braków jedynie przez złożenie odpisu. Niepodpisanie tego pisma przez adwokata lub radcę prawnego stanowiło brak formalny, do uzupełnienia którego wnoszący je powinien być wezwany przez Sąd albo postępowanie należało zawiesić na podstawie art.1751 k.p.c. do czasu wyznaczenia pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu drugiej instancji należy do pism procesowych obwarowanych szczególnymi wymogami (art. 4245 k.p.c.), gdyż inicjuje postępowanie przed Sądem Najwyższym. Zatem zgodnie z art. 871 k.p.c. wniesiona być powinna przez adwokata lub radcę prawnego, jeśli strona nie ma kwalifikacji przewidzianych § 2 tego przepisu. Skutek związany z niezachowaniem tego wymogu przewidziany został art. 4246 § 3 k.p.c. bez możliwości „usunięcia” go. Jedynie w odniesieniu do warunków formalnych opisanych art. 4246 § 2 k.p.c. dopuszczone zostało wzywanie o poprawienie lub uzupełnienie skargi. Wskazać należy na, podzielany przez Sąd Najwyższy w niniejszej sprawie, pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 1998 r. III CKN 935/98, niepubl., który dotyczy w prawdzie innego pisma (kasacji), ale również związanego z wymogiem sporządzenia go przez wymienionych pełnomocników,
3 co podyktowane jest ograniczeniem zdolności postulacyjnej strony w tym postępowaniu. Nie znajduje zatem uzasadnienia stanowisko żalącego się, że uniemożliwiono mu podpisanie skargi, skoro w art. 871 § 1 k.p.c. mowa jest o sporządzeniu pisma przez adwokata lub radcę prawnego. Wyłączenie możliwości opracowania skargi osobiście przez stronę wynika z konieczności dokonania tego przez osoby zawodowo przygotowane do właściwego formułowania i argumentowania pism procesowych. Już postanowieniu z 14 listopada 1997 r. III CZ 84/97 (Prok. i Pr. 1998/5/40) Sąd Najwyższy wypowiedział się, że „poparcie” przez adwokata (radcę prawnego) kasacji wniesionej przez stronę, która nie ma kwalifikacji do dokonywania tego osobiście, nie spełnia wymogu sporządzenia. Pogląd ten znajduje zastosowanie także w odniesieniu do skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku. Wskazany obowiązek odrzucenia osobistej skargi strony wyklucza możliwość podejmowania działań w celu ustanowienia adwokata lub radcy, co było niezbędne na etapie zaskarżania kwestionowanego postanowienia. Zawieszenie postępowania w oparciu o art. 1751 k.p.c. do czasu wyznaczenia pełnomocnika z urzędu, niezależnie od tego, że jako uregulowanie szczególne nie może być przyjmowane w innych sytuacjach, niż w nim powołane, to nie ma zastosowania do postępowania, które skutecznie nie zostało jeszcze wszczęte. Nie mogłoby zresztą również dojść do zmiany treści pisma, które było przedmiotem odrzucenia. Rację ma żalący się, że zbędne było wzywanie skarżącego do złożenia odpisu jego osobistej skargi, skoro podlegała ona odrzuceniu, co jednak nie miało wpływu na treść postanowienia i dalszy bieg postępowania. Z powyższych względów zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 39814 w związku z art. 42412 oraz art. 3941 § 3 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- V CNP 37/19 2020-11-24Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, sporządzona osobiście przez stronę nieposiadającą zdolności postulacyjnej, podlega odrzuceniu?
- V CNP 70/07 2007-06-05Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu, wniesiona osobiście przez stronę niebędącą profesjonalnym prawnikiem, podlega odrzuceniu z powodu braku obligatoryjnego zastępstwa procesowego…
- V CNP 151/06 2006-12-06Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesiona osobiście przez stronę niebędącą profesjonalnym prawnikiem lub posiadającą odpowiednie kwalifikacje, jest dopuszczalna?
- IV CZ 30/10 2010-05-13Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego nakazu zapłaty, wniesiona osobiście przez stronę nieposiadającą kwalifikacji adwokata lub radcy prawnego, podlega odrzuceniu?
- I CZ 124/07 2007-11-21Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu, sporządzona przez osobę podającą się za adwokata, która nie ujawniła swojego statusu, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna z powodu braku p…
Powołane przepisy
art.1751 KPCart. 4245 KPCart. 871 KPCart. 4246 § 3 KPCart. 4246 § 2 KPCart. 871 § 1 KPCart. 1751 KPCart. 39814art. 42412art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy