IV KK 342/17
WyrokIzba Karna2017-11-15
Skład orzekający: Włodzimierz Wróbel, Michał Laskowski, Zbigniew Puszkarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozpoznanie sprawy o wykroczenie w postępowaniu odwoławczym bez udziału obwinionego, który nie został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, stanowi rażące naruszenie prawa do obrony?Ratio decidendi
Rozpoznanie sprawy o wykroczenie w postępowaniu odwoławczym bez udziału obwinionego, który nie został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, stanowi rażące naruszenie jego prawa do obrony. Prawo do obrony w postępowaniu odwoławczym realizuje się przede wszystkim poprzez możliwość uczestniczenia w rozprawie apelacyjnej, co gwarantuje art. 106 § 1 i 3 k.p.s.w.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał M. C. za wykroczenia drogowe. Sąd Okręgowy utrzymał wyrok w mocy. Kasacja Prokuratora Generalnego zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, polegające na rozpoznaniu sprawy w postępowaniu odwoławczym bez udziału obwinionego, który nie został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy. Sąd Najwyższy uwzględnił kasację.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 342/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 listopada 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący) SSN Michał Laskowski (sprawozdawca) SSN Zbigniew Puszkarski Protokolant Ewa Sokołowska w sprawie M. C. obwinionego z art. 92 § 1 k.w. w zw. art. 45 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz art. 97 k.w. w zw. art. 23 ust. 1 pkt 3b ustawy - Prawo o ruchu drogowym po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 15 listopada 2017 r., kasacji Prokuratora Generalnego na korzyść obwinionego od wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 23 lutego 2017 r., sygn. akt II Ka (...) utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt II W (…), uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w T. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w K. wyrokiem z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt II W (…), uznał M. C. za winnego popełnienia wykroczenia z art. 92 § 1 k.w. w zw. z art. 45 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym i art. 97
2 k.w. w zw. w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym i za to wymierzył mu karę grzywny w wysokości 300 zł. Sąd Okręgowy w T. rozpoznał apelację obrońcy i wyrokiem z dnia 23 lutego 2017 r., II Ka (...), utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w K. Prokurator Generalny wniósł od powyższego wyroku kasację na korzyść obwinionego. W kasacji zarzucono rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 4 k.p.s.w., art. 106 § 1 i 3 k.p.s.w. i art. 453 § 2 i 3 k.p.k. w zw. z art. 109 § 2 k.p.s.w., polegające na rozpoznaniu sprawy w postępowaniu odwoławczym bez udziału obwinionego, w następstwie bezpodstawnego przyjęcia przez Sąd, że został on prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy apelacyjnej, co naruszyło jego prawo do obrony. W konkluzji Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w T. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja zasługuje na uwzględnienie. Zarzut podniesiony w kasacji jawi się jako zasadny w stopniu oczywistym. W istocie, apelacja obrońcy obwinionego od wyroku Sądu Rejonowego w K. została przez Sąd Okręgowy w T. rozpoznana na rozprawie odwoławczej w dniu 23 lutego 2017 r., pod nieobecność obwinionego. W aktach postępowania brak jednak dowodu doręczenia obwinionemu zawiadomienia o tym terminie, zatem nie jest jasne na jakiej podstawie przyjęto, że obwiniony został o terminie rozprawy prawidłowo zawiadomiony, jak zapisano w protokole. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreślano, że prawo do obrony w postępowaniu odwoławczym realizuje się przede wszystkim w możliwości uczestniczenia oskarżonego lub obwinionego w rozprawie apelacyjnej. Możliwość taką w postępowaniu w sprawie o wykroczenie gwarantuje treść przepisu art. 106 k.p.s.w., który w § 1 statuuje prawo stron do uczestniczenia w rozprawie apelacyjnej, zaś w § 3 wskazuje, iż rozpoznanie sprawy w przypadku niestawiennictwa stron jest możliwe wyłącznie w sytuacji prawidłowego zawiadomienia ich o terminie rozprawy apelacyjnej (zob. wyrok SN z dnia 6 czerwca 2013 r., III KK 140/13). Bezspornym jest zatem, że w efekcie przeprowadzenia przez Sąd Okręgowy rozprawy pod nieobecność obwinionego, którego nie zawiadomiono o jej terminie, doszło do rażącego
3 naruszenia tych przepisów, skutkującego pozbawieniem obwinionego możliwości realizacji prawa uczestniczenia w rozprawie odwoławczej, co stanowiło zaś rażące naruszenie jego prawa do obrony (art. 4 k.p.s.w.). W konsekwencji Sąd Najwyższy zdecydował o uchyleniu zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w T. w całości i przekazaniu sprawy temuż Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III KK 168/14 2014-11-06Czy naruszenie prawa obwinionego do obrony poprzez nierozpoznanie sprawy w jego obecności na rozprawie apelacyjnej, mimo błędnego zawiadomienia o terminie rozprawy, skutkuje uchyleniem wyroku i umorzeniem postępowania z…
- IV KK 396/21 2021-08-18Czy rozprawa apelacyjna w sprawie o wykroczenie może odbyć się pod nieobecność obwinionego, jeśli nie został on prawidłowo zawiadomiony o jej terminie, a jego próba poinformowania sądu o niemożności stawienia się została…
- II KK 248/13 2013-09-27Czy naruszenie prawa do obrony obwinionego, polegające na nierozpoznaniu jego wniosku o odroczenie rozprawy apelacyjnej z powodu choroby i zamiaru złożenia wyjaśnień, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, które mo…
- I KK 250/22 2022-07-11Czy przeprowadzenie rozprawy odwoławczej pod nieobecność ustanowionego obrońcy, który nie został o niej powiadomiony, stanowi rażące naruszenie prawa oskarżonego do obrony?
- V KK 449/17 2018-01-16Czy rozpoznanie sprawy przez sąd odwoławczy pomimo złożenia przez obrońcę wniosku o odroczenie terminu rozprawy, popartego zaświadczeniem lekarskim o niemożności stawiennictwa, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa p…
Powołane przepisy
art. 92 § 1art. 45 ust. 1art. 97art. 23 ust. 1art. 535 § 5 KPKart. 4 KPart. 106 § 1art. 453 § 2art. 109 § 2 KPart. 106 KP§ 1§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy