V KO 14/24

V KO 14/24 POSTANOWIENIE Dnia 22 maja 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący) SSN Waldemar Płóciennik SSN Andrzej Tomczyk (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu 22 maja 2024 r., w sprawie P. S., skazanego za popełnienie przestępstw z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. i in., wniosku obrońcy skazanego o wznowienie z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z 10 marca 2021 r., sygn. akt V KK 401/19, o oddaleniu jako oczywiście bezzasadnych kasacji wniesionych przez obrońców skazanego, od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, z 28 lutego 2019 r., sygn. akt II AKa 233/18, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie, z 28 maja 2018 r., sygn. akt III K 230/15, postanowił: 1. na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. wznowić postępowanie kasacyjne; 2. uchylić postanowienie Sądu Najwyższego z 10 marca 2021 r., sygn. akt V KK 401/19, i przekazać kasacje wniesione przez obrońców skazanego od prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, z 28 lutego 2019 r., sygn. akt II AKa 233/18, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie, z 28 maja 2018 r., sygn. akt III K 230/15, do ponownego V KO 14/24 2 rozpoznania Sądowi Najwyższemu - Izbie Karnej w postępowaniu kasacyjnym; 3. obciążyć Skarb Państwa kosztami postępowania wznowieniowego. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy postanowieniem z 10 marca 2021 r., sygn. akt V KK 401/19, oddalił jako oczywiście bezzasadne kasacje obrońców skazanego P. S. wniesione od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 28 lutego 2019 r., sygn. akt II AKa 233/18, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z 28 maja 2018 r., sygn. akt III K 230/15. Pismem z 13 lutego 2024 r. obrońca skazanego złożył wniosek o wznowienie z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego wskazanym postanowieniem. Obrońca podniósł, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., ponieważ w składzie Sądu Najwyższego rozpoznającego kasacje zasiadali sędziowie powołani na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Karnej w oparciu o uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa, której kształt został określony ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 3), a to: Antoni Bojańczyk i Marek Motuk. W tym kontekście obrońca powołał się na treść uchwały trzech połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20, OSNK 2020, z. 2 poz. 7), a także na inne orzeczenia Sądu Najwyższego (postanowienia z: 6 listopada 2023 r., I KO 56/23; 23 sierpnia 2023 r., II KO 75/23), z których wynika możliwość wznowienia postępowania kasacyjnego ze względu na orzekanie przez wadliwie powołanych sędziów Sądu Najwyższego od 2018 r., a więc zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci nienależytej obsady sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. V KO 14/24 3 W rozpoznawanej sprawie nie ma jakichkolwiek wątpliwości, że na etapie postępowania kasacyjnego, zaistniała okoliczność stanowiąca bezwzględną przesłankę odwoławczą opisaną w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., tj. nienależyta obsada sądu. Wynika to choćby z tezy 1. uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. w sprawie (sygn. akt BSA I-4110-1/20) - będącej zasadą prawną, czy z tezy 2. uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2022 r. (sygn. akt I KZP 2/22). Bezsprzecznie nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3). A tak właśnie było w rozpoznawanej sprawie. W świetle ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego istnieje też procesowa możliwość wznowienia postępowania kasacyjnego (zob. postanowienia z: 14 czerwca 2023 r., sygn. akt II KO 73/22; 6 listopada 2023 r., sygn. akt I KO 56/23; 18 października 2023 r., sygn. akt I KO 33/23; 14 czerwca 2023 r., sygn. akt II KO 43/23 oraz 27 czerwca 2023 r., sygn. akt II KO 84/21). Sąd Najwyższy rozpoznający sprawę podzielił także pogląd, że pojęcie „sprawa sądowa” powinno być utożsamione z pojęciem „postępowanie sądowe” (zob. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2023 r., sygn. akt I KZP 22/22). Wobec tego możliwe było wznowienie postępowania, co do wyodrębnionego procesowo i ostatecznie zakończonego, fragmentu postępowania sądowego, a zatem także postępowania kasacyjnego. Spełnienie wszystkich tych przesłanek spowodowało dopuszczalność wznowienia postępowania kasacyjnego dotkniętego bezwzględną przyczyną odwoławczą opisaną w art. 439 § 1 k.p.k. W związku z zaistnieniem na gruncie ocenianego postępowania kasacyjnego okoliczności wskazującej, że Sąd prowadzący to postępowanie w niniejszej sprawie był nienależycie obsadzony, należało orzec o wznowieniu przedmiotowego V KO 14/24 4 postępowania kasacyjnego i uchyleniu postanowienia Sądu Najwyższego z 10 marca 2021 r. o oddaleniu jako oczywiście bezzasadnych kasacji wniesionych przez obrońców skazanego P. S. (sygn. akt V KK 401/19). W konsekwencji, konieczne było przekazanie kasacji wniesionych w sprawie P. S. do ponownego rozpoznania Sądowi Najwyższemu Izbie Karnej w postępowaniu kasacyjnym. Z przytoczonych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. Waldemar Płóciennik Eugeniusz Wildowicz Andrzej Tomczyk [PGW] [ms]