I CZ 5/06
PostanowienieIzba Cywilna2006-02-23
Skład orzekający: Antoni Górski, Marian Kocon, Dariusz Zawistowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku łącznego rozpatrywania wniosków o stwierdzenie nabycia spadku po różnych osobach, odrzucenie w całości apelacji od postanowienia sądu pierwszej instancji z powodu nienależytego opłacenia wpisu jest uzasadnione, jeśli uiszczony wpis był wystarczający do zaskarżenia postanowienia w części dotyczącej jednego ze spadkodawców?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że odrzucenie w całości apelacji z powodu nienależytego opłacenia wpisu było przedwczesne, jeśli uiszczony wpis był wystarczający do skutecznego zaskarżenia postanowienia w części dotyczącej jednego ze spadkodawców. W przypadku łącznego rozpatrywania wniosków o stwierdzenie nabycia spadku po różnych osobach, sąd powinien był wezwać apelującego do wskazania, w jaki sposób należy zadysponować uiszczonym wpisem, zamiast odrzucać apelację w całości.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił apelację uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Rejonowego o stwierdzeniu nabycia spadku, uznając, że apelacja nie została należycie opłacona. Uiszczony wpis był niższy niż wymagany. Uczestnik postępowania złożył zażalenie, argumentując, że wpis był odpowiedni. Sprawa dotyczyła stwierdzenia nabycia spadku po dwóch osobach, a apelacja odnosiła się do postanowienia sądu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 5/06 POSTANOWIENIE Dnia 23 lutego 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Antoni Górski (przewodniczący) SSN Marian Kocon SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca) w sprawie z wniosku A. D. przy uczestnictwie T. K. i in. , o stwierdzenie nabycia spadku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 lutego 2006 r., zażalenia uczestnika postępowania T. K. na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 25 października 2005 r., uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie
2 Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w W. odrzucił apelację uczestnika postępowania T. K. od postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia 15 kwietnia 2004 r. przyjmując, że nie została ona należycie opłacona. Uiszczony przez kwalifikowanego pełnomocnika wpis od apelacji w wysokości stałej był bowiem niższy niż wymagany przez przepisy. W zażaleniu na powyższe postanowienie uczestnik postępowania T. K. wniósł o jego uchylenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Nie ulega wątpliwości, że w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku wpis od wniosku wszczynającego postępowanie oraz wpis od apelacji ma wysokość stałą i w chwili wniesienia apelacji przez T. K. wynosił 20 zł. Postępowanie toczące się z jego udziałem faktycznie dotyczyło jednak stwierdzenia nabycia spadku po dwóch osobach. Sąd Okręgowy ocenił prawidłowo, że w tym przypadku zarówno wpis od wniosku, jak i apelacji dotyczącej zaskarżonego postanowienia, odnoszącej się do orzeczenia stwierdzającego nabycie spadku po dwojgu spadkodawców, winien wynieść 40 zł. Wysokość wpisu była bowiem uzależniona od ilości toczących się postępowań spadkowych (odpowiadającej liczbie osób po których miało nastąpić stwierdzenie nabycia spadku), niezależnie od faktu, że postępowania te prowadzone były łącznie, z uwagi na treść wniosku. Skarżący bezzasadnie podnosił zatem, że uiszczony od apelacji wpis w wysokości 20 zł był odpowiedni i z tego względu brak było podstaw do jej odrzucenia. Nie można jednak pominąć, że w przypadku łącznego rozpatrywania wniosków o stwierdzenie nabycia spadku po różnych osobach, istnieje możliwość odrębnego zaskarżenia postanowień odnoszących się do dziedziczenia każdej z tych osób. Skoro zaś apelacja została opłacona poprzez uiszczenie wpisu w wysokości 20 zł, co było wystarczające do skutecznego zaskarżenia postanowienia w części dotyczącej jednego ze spadkodawców, to brak było podstaw do odrzucenia całości apelacji z powodu nienależytego jej opłacenia. Sąd Okręgowy zasadnie przyjął, że nie był władny ocenić samodzielnie, w jaki sposób zaliczyć uiszczony wpis, co jednak nie uzasadniało oceny, że apelacja w całości nie została opłacona. Istniała możliwość
3 zobowiązania apelującego do wskazania, w jaki sposób należy zadysponować uiszczony wpis. Zaniechanie powyższego wezwania nakazywało stwierdzenie, że odrzucenie apelacji w całości nastąpiło przedwcześnie, bez uzasadnionej ku temu podstawy. Dlatego też zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu na podstawie art. 3941 § 3 i 39815 § 1 k.p.c. jz
Powiązane orzeczenia
- I CZ 104/09 2010-01-21Czy apelacja od postanowienia sądu pierwszej instancji w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, dotycząca rozstrzygnięć w przedmiocie spadku po dwóch osobach, powinna być opłacona jedną opłatą stałą w kwocie 100 zł, czy…
- II CSKP 975/23 2025-12-05Czy sąd drugiej instancji prawidłowo oddalił apelację w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku?
- IV CZ 68/15 2016-01-14Czy postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku zawierające wzmiankę o nabyciu spadku wprost, w sytuacji gdy spadkobierca twierdzi, że nie złożył oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza pod wpływem b…
- III CKU 56/98 2000-09-12Czy prawomocne stwierdzenie nabycia spadku po danym spadkodawcy wyklucza ponowne składanie wniosku w tym przedmiocie i merytoryczne orzekanie przez sąd?
- III CSK 81/07 2007-08-22Czy sąd drugiej instancji, rozpoznając apelację, naruszył przepisy postępowania poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy?
Powołane przepisy
art. 3941 § 3§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy