I CSK 4344/23

WyrokIzba Cywilna2024-06-24

Skład orzekający: Mariusz Załucki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna spełnia przesłankę oczywistej zasadności, gdy zarzuca naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a skarżący powołuje się na brak zdolności kredytowej, mimo długotrwałego trwania postępowania o podział majątku wspólnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie została spełniona przesłanka oczywistej zasadności. Skarżący nie wykazał, w jaki sposób pozostawienie wniosku dowodowego o zdolność kredytową mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza w kontekście pięcioletniego okresu, w którym mógł zgromadzić środki na spłatę. Ponadto, zarzuty dotyczące okoliczności faktycznych są wyłączone z podstaw kasacyjnych.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o podział majątku wspólnego. Sąd Okręgowy nakazał uczestnikowi postępowania dokonanie spłaty na rzecz wnioskodawczyni w terminie sześciu miesięcy. Uczestnik złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania poprzez pozostawienie bez rozpoznania wniosku dowodowego zmierzającego do wykazania braku jego zdolności kredytowej. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawczyni zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

I CSK 4344/23 POSTANOWIENIE 24 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Załucki na posiedzeniu niejawnym 24 czerwca 2024 r. w Warszawie w sprawie z wniosku M. J. z udziałem J. J. o podział majątku wspólnego, na skutek skargi kasacyjnej J. J. od postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie z 23 czerwca 2023 r., II Ca 1647/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawczyni kwotę 5 400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia uczestnikowi postępowania do dnia zapłaty. UZASADNIENIE J. J. – uczestnik postępowania z wniosku M. J. o podział majątku wspólnego wywiódł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie z 23 czerwca 2023 r., obejmując zaskarżeniem punkt sentencji nakazujący mu dokonanie spłaty na rzecz wnioskodawczyni w terminie sześciu miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia. I CSK 4344/23 2 Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania pozwany uzasadnił jej oczywistą zasadnością, która wynika z naruszenia art. 382 oraz art. 2352 § 1 i 2 k.p.c. poprzez pozostawienie bez rozpoznania wniosku dowodowego uczestnika postępowania, zmierzającego do wykazania, że uczestnik postępowania nie ma obecnie zdolności kredytowej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) spełniona jest wówczas, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni. Przy czym, o ile dla uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Dlatego w przypadku powołania się na oczywistą zasadność należy wyjaśnić, na czym oczywistość polega w danym przypadku oraz uzasadnić to twierdzenie. Nie wystarczy samo wymienienie przepisów prawa i odwołanie się do uzasadnienia zarzutów skargi. Skarżący powinien uzasadnić tę oczywistość, wskazując jedynie na argumenty mieszczące się w zakresie kognicji Sądu Najwyższego. Nie może więc powoływać się na wadliwość ustaleń faktycznych, ani opierać na innych faktach niż stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. (zob. np. postanowienia SN z 11 stycznia 2022 r., II USK 384/21; z 22 grudnia 2021 r., II CSK 390/21; z 31 maja 2021 r., III CSK 152/20; z 13 maja 2021, III USK 103/21 oraz z 9 marca 2021 r., IV CSK 412/20; z 26 października 2023 r., I CSK 55/23; z 29 listopada 2023, I CSK 5788/22). Pozostawienie wniosku dowodowego bez rozpoznania może stać się podstawą skargi kasacyjnej jedynie wówczas, gdy takie uchybienie przepisom postępowania mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.). Przesłanka ta nie zachodzi jednak na gruncie okoliczności faktycznej niniejszej sprawy. Sąd odwoławczy ustalił bowiem, że postępowanie o podział I CSK 4344/23 3 majątku wspólnego toczyło się między stronami od 2018 r., a uczestnik przez cały ten czas podtrzymywał wniosek o zasądzenie na jego rzecz nieruchomości za spłatą. Logiczne zatem, że musiał się liczyć z koniecznością zgromadzenia środków pieniężnych umożliwiających dokonanie spłaty. Zdolność kredytowa posiadana przez niego na krótko przed wydaniem orzeczenia w drugiej instancji bądź jej brak nie miałyby wpływu na treść wydanego orzeczenia, ponieważ uczestnik dysponował okresem pięciu lat na zgromadzenie odpowiednich środków. Ustalony w ten sposób stan faktyczny sprawy nie wymaga prowadzenia dowodów na okoliczność posiadanych przez skarżącego środków, skoro orzeczenie jest w tym zakresie zgodne z jego wnioskiem. Na marginesie należy jednak dodać, że wobec jednoznacznej treści art. 3983 § 3 k.p.c. oraz art. 39813 § 2 k.p.c. in fine, z procesowej podstawy kasacyjnej wyłączone są zarzuty dotyczące okoliczności faktycznych sprawy. Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej pozwanym z urzędu rozstrzygnął zaś na podstawie § 10 ust. 4 pkt 2 i § 2 pkt 7 w zw. z § 4 pkt 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie. [SOP] (r.g.)

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 382art. 2352 § 1art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3983 § 1 pkt 2 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 1art. 13 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 4§ 1 pkt 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy