I KO 56/24
Izba Karna2024-06-18
Skład orzekający: Jacek Błaszczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy oskarżony pracował w sądzie właściwym miejscowo jako asesor, a sąd ten jest jednocześnie pokrzywdzonym w sprawie, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przekazanie sprawy jest zasadny, gdy oskarżony pracował w sądzie właściwym miejscowo jako asesor, a sąd ten jest jednocześnie pokrzywdzonym. Taka sytuacja może budzić u postronnego obserwatora przekonanie o braku obiektywnego rozpoznania sprawy, co narusza dobro wymiaru sprawiedliwości. W celu uniknięcia zarzutów o brak obiektywizmu i bezstronności, celowe jest rozpoznanie sprawy przez inny sąd równorzędny.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Szamotułach wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej przeciwko M. A. innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku było to, że oskarżony pracował w Sądzie Rejonowym w Szamotułach jako asesor, a sam sąd jest jednocześnie pokrzywdzonym w tej sprawie. Sąd Rejonowy uznał, że taka sytuacja może budzić wątpliwości co do obiektywizmu rozpoznania sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Rawiczu.Pełny tekst orzeczenia
I KO 56/24 POSTANOWIENIE Dnia 18 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu sprawy M. A. oskarżonego z art. 286 1 k.k. i inne w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 18 czerwca 2024 r., wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w Szamotułach z dnia 23 maja 2024 r., sygn. akt II K 365/24 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Rawiczu. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 23 maja 2024 r. Sąd Rejonowy w Szamotułach, w sprawie sygn. akt II K 365/24, wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie, w trybie art. 37 § 1 k.p.k., innemu sądowi równorzędnemu, sprawy M. A. oskarżonego m. in. z art. 286 1 k.k. W uzasadnieniu postanowienia o wystąpieniu z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k. wskazano, że w sprawie jednym z pokrzywdzonych jest Sąd Rejonowy w Szamotułach, który złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. Ponadto, wskazano, że oskarżony pracował w Sądzie Rejonowym w Szamotułach jako asesor.
I KO 56/24 2 W ocenie wnioskującego Sądu sytuacja tego rodzaju może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym w Szamotułach w sposób obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Szamotułach jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. Jak wskazano w postanowieniu w sprawie stroną jest osoba, która pracowała uprzednio w charakterze asersowa w sądzie właściwym miejscowo, natomiast wnioskujący w sprawie sąd jest jednocześnie pokrzywdzonym. Wydanie orzeczenia w tej konkretnej sprawie mogłoby zatem budzić podejrzenia, co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia. Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Rejonowy. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego (vide: m. in. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18). Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego. Nic nie stoi obecnie na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd Rejonowy w Rawiczu. Z tych też powodów orzeczono jak w sentencji. [PGW] [ał]
I KO 56/24 3
Powiązane orzeczenia
- IV KO 130/17 2018-01-30Czy w sytuacji, gdy oskarżony popełnił czyny związane z wykonywaniem obowiązków pracownika sądu i na szkodę tego sądu, a w stosunku do większości sędziów mogą zachodzić przesłanki wyłączenia, dobro wymiaru sprawiedliwośc…
- V KO 10/24 2024-04-05Czy w sytuacji, gdy oskarżony pełnił funkcje związane z sądem miejscowo właściwym, a osoba zawiadamiająca o przestępstwie również miała powiązania z tym sądem, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równor…
- II KO 149/23 2023-12-28Czy w sytuacji, gdy oskarżony jest pracownikiem sądu, który ma rozpoznać sprawę, a także utrzymuje z sędziami i pracownikami tego sądu bliskie kontakty, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu…
- V KO 21/26 2026-02-26Czy w sytuacji, gdy oskarżycielka prywatna jest pracownikiem sądu właściwego miejscowo do rozpoznania sprawy, a zarzucane jej pomówienie dotyczy postępowania, w którym występowała jako pracownik tego sądu, zachodzi uzasa…
- I KO 55/22 2022-06-22Czy w sytuacji, gdy oskarżonym jest urzędnik sądowy zatrudniony w sądzie nadrzędnym, a ponadto jest szwagrem sekretarza sądowego z sądu właściwego miejscowo, zachodzi przesłanka do przekazania sprawy innemu sądowi równor…
Powołane przepisy
art. 286art. 37 § 1 KPKart. 37 KPKart. 45 ust. 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy