II KK 329/04
WyrokIzba Karna2005-02-23
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ustawa o amnestii z dnia 7 grudnia 1989 r. ma zastosowanie do sprawców zbrodni wojennych, zbrodni przeciwko ludzkości lub zbrodni komunistycznych, jeśli przepisy amnestyjne zostały wydane przed 7 grudnia 1989 r.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej nie wyłącza stosowania ustawy o amnestii z dnia 7 grudnia 1989 r. do sprawców zbrodni wojennych, zbrodni przeciwko ludzkości lub zbrodni komunistycznych, ponieważ przepis ten odnosi się wyłącznie do przepisów amnestyjnych i abolicyjnych wydanych przed 7 grudnia 1989 r. W konsekwencji, jeśli czyny popełnione przez oskarżonego nie należały do kategorii wyłączonych spod amnestii i zostały popełnione przed 12 września 1989 r., a wymierzone kary nie przekroczyły 2 lat pozbawienia wolności, postępowanie powinno zostać umorzone na podstawie ustawy o amnestii.Stan faktyczny
Oskarżony Paweł T. został skazany za popełnienie trzech przestępstw, w tym z art. 189 § 1 k.k., art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. oraz art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 251 k.k. z 1932 r. Sąd Rejonowy orzekł karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy utrzymał wyrok w mocy. Kasacja obrońcy została wniesiona z zarzutem rażącego naruszenia przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie.Pełny tekst orzeczenia
WYROK Z DNIA 23 LUTEGO 2005 R. II KK 329/04 Ustawa z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. Nr 155, poz. 1016 ze zm.) stanowi w art. 4 ust. 3, że w stosunku do sprawców zbrodni wojennych, zbrodni przeciwko ludzkości lub zbrodni komunistycz-nych nie stosuje się wydanych przed dniem 7 grudnia 1989 r. przepisów ustaw i dekretów, które przewidują amnestię lub abolicję. Przepis przywo-łanego artykułu nie obejmuje zatem ustawy o amnestii z dnia 7 grudnia 1989 r. (Dz. U. Nr 64, poz. 390), bowiem odnosi się tylko do przepisów amnestyjnych i abolicyjnych, które zostały wydane przed dniem 7 grudnia 1989 r. Przewodniczący: sędzia SN P. Hofmański. Sędziowie SN: E. Gaberle, J. Sobczak (sprawozdawca). Prokurator Instytutu Pamięci Narodowej: R. Janicki. Sąd Najwyższy w sprawie Pawła T., oskarżonego z art. 189 § 1 k.k. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 23 lutego 2005 r., kasacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 20 stycz-nia 2004 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 11 lutego 2003 r., u c h y l i ł zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w B. oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego w B. i na podstawie art. 537 § 2 k.p.k. w
2 zw. z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. i art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. postępowanie w sprawie u m o r z y ł (...). Z u z a s a d n i e n i a : Wyrokiem z dnia 11 lutego 2003 r., Sąd Rejonowy w B. uznał oskar-żonego Pawła T. za winnego popełnienia czynu opisanego w art. 189 § 1 k.k. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pa-mięci Narodowej, i za to na mocy art. 189 § 1 k.k. skazał go na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Ponadto czynu z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o In-stytucie Pamięci Narodowej, i za to na mocy art. 18 § 2 w zw. z art. 271 § 1 k.k. skazał go, na karę roku pozbawienia wolności. Oprócz tego za czyn z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 251 k.k. z 1932 r. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej w zw. z art. 4 § 1 k.k., i za to na mocy 286 § 1 k.k. w zb. z art. 251 k.k. z 1932 r. w zw. z art. 4 § 1 k.k. skazał go na karę roku i 6 miesięcy więzienia. Tym samym wyro-kiem, na mocy art. 85 k.k., art. 86 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności (...). Od wspomnianego wyroku Sądu Rejonowego apelację wniósł obroń-ca oskarżonego i oskarżony. Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2004 r., Sąd Okręgowy w B. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego, uznając apelacje za oczywi-ście bezzasadne (...). Od wyroku Sądu Okręgowego w B. kasację wywiódł obrońca Pawła T., zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania karnego, a mia-nowicie art. 4 k.p.k., art. 92 k.p.k. i art. 410 k.p.k., poprzez niewzięcie pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy, rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść
3 wyroku, a mianowicie art. 7 k.p.k., poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja obrońcy Pawła T. okazała się oczywiście bezzasadna, jed-nakże z uwagi treść przepisów zawartych w art. 537§ 2 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt. 9 k.p.k. i art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. Sąd Najwyższy postępowanie w sprawie umorzył. Ustawa z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. Nr 155, poz. 1016 ze zm.) wprowadziła w art. 4 ust. 3 unormowanie, że w stosunku do sprawców zbrodni wojennych, zbrodni przeciwko ludzkości lub zbrodni komunistycznych nie stosuje się wydanych przed dniem 7 grudnia 1989 r. przepisów ustaw i dekretów, które przewidują amnestię lub abolicję. Prze-pis przywołanego artykułu nie obejmuje zatem ustawy o amnestii z dnia 7 grudnia 1989 r. (Dz. U. Nr 64, poz. 390), bowiem odnosi się tylko do prze-pisów amnestyjnych i abolicyjnych, które zostały wydane przed dniem 7 grudnia 1989 r. Zgodnie z treścią ust. 1 art. 7 ustawy o amnestii z dnia 7 grudnia 1989 r. ustawy tej nie stosuje się do sprawców skazanych, w wa-runkach określonych w art. 60 § 2 k.k. z 1969 r., do przestępstw określo-nych w art. 148 § 1, art. 145 § 3 k.k., w związku z § 2 tego artykułu, jeżeli następstwem czynu jest śmierć człowieka, oraz w art. 168 § 2, art. 184, art. 208 i art. 210 Kodeksu karnego z 1969 r., do zbrodni określonych w art. 1 pkt 1 dekretu z dnia 31 sierpnia 1944 r. o wymiarze kary dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy winnych zabójstw i znęcania się nad ludnością cywilną i jeńcami oraz dla zdrajców Narodu Polskiego (Dz. U. z 1946 r. Nr 69, poz. 377 ze zm.) oraz do innych zbrodni wojennych i przeciwko ludzko-ści. Odnosząc powyższe do kwestii prawnej zaistniałej w przedmiotowej sprawie, należy stwierdzić, że brak jest podstaw do przyjęcia, by zachodziły przesłanki wyłączające stosowanie ustawy z dnia 7 grudnia 1989 r. o
4 amnestii. W przedmiotowej sprawie Paweł T. został skazany za popełnienie przed dniem 12 września 1989 r. trzech przestępstw, które zarówno w opi-sie, jak i przyjętej kwalifikacji prawnej nie wskazywały, że stanowiły zbrod-nię przeciwko ludzkości, zaś zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 7 grudnia o amnestii ustawę tę stosuje się do czynów popełnionych przed dniem 12 września 1989 r.. Ponadto żadne z tych przestępstw nie należało do kate-gorii podlegających wyłączeniu stosowania ustawy o amnestii, a wymierzo-ne za popełnienie każdego z nich kary nie przekroczyły 2 lat pozbawienia wolności (art. 1 ust 1 ustawy z dnia 7 grudnia 1989 r. o amnestii). Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy ze względu na treść art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. oraz art. 1 ust 1 ustawy z dnia 7 grudnia 1989r. o amnestii postępowanie w sprawie umorzył.
Powiązane orzeczenia
- V KZP 13/90 1990-05-17Czy sąd umarzając postępowanie na podstawie ustawy o amnestii z 1989 r. może orzec przepadek przedmiotów przestępstwa skarbowego na podstawie art. 1 ust. 3 tej ustawy, stosując odpowiednio art. 48 k.k.?
- IV KZ 99/69 1969-09-27Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował ustawę o amnestii z dnia 21 lipca 1969 r. do przestępstw zarzucanych oskarżonym, w szczególności w kontekście wyłączeń i zakresu stosowania amnestii?
- V KZ 32/83 1983-09-23Czy w przypadku zastosowania amnestii przez umorzenie postępowania na podstawie ustawy o amnestii, oskarżony ma prawo do dalszego prowadzenia sprawy i wydania wyroku uniewinniającego, mimo że sąd ustalił fakt popełnienia…
- I KZP 1/91 1991-12-03Czy w przypadku umorzenia postępowania na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 1989 r. o amnestii wobec sprawców przestępstw określonych w ustawie karnej skarbowej ma zastosowanie art. 1 pkt 3 tej ustawy?
- V KZP 10/90 1990-04-18Czy sprzeciw, przewidziany w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 1989 r. o amnestii, jako szczególny środek zaskarżenia, przysługuje także oskarżycielowi (publicznemu, prywatnemu, posiłkowemu) oraz powodowi cywilnemu?
Powołane przepisy
art. 4 ust. 3art. 189 § 1 KKart. 2 ust. 1art. 537 § 2 KPKart. 439 § 1 pkt 9 KPKart. 17 § 1 pkt 11 KPKart. 18 § 2 KKart. 271 § 1 KKart. 18 § 2art. 286 § 1 KKart. 251 KKart. 4 § 1 KK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy