IV CSK 412/18
WyrokIzba Cywilna2019-04-05
Skład orzekający: Anna Owczarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna oparta na zarzucie naruszenia art. 172 § 1 k.c. poprzez błędne ustalenie charakteru posiadania samoistnego, bez wykazania oczywistej kwalifikowanej postaci naruszenia prawa procesowego, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli podstawa kasacyjna dotycząca oczywistej zasadności (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) nie jest należycie uzasadniona. W szczególności, zarzut naruszenia prawa materialnego, takiego jak art. 172 § 1 k.c., wymaga wykazania oczywistej kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, a nie jedynie kwestionowania ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji. Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami stanu faktycznego stanowiącymi podstawę rozstrzygnięcia i nie może opierać skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów.Stan faktyczny
Uczestnik postępowania E. S. złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło jego apelację. Apelacja dotyczyła postanowienia Sądu Rejonowego stwierdzającego nabycie własności nieruchomości przez zasiedzenie przez wnioskodawcę J. P. R. na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowej. Skarżący zarzucił sądom obu instancji pominięcie faktu, że posiadanie nieruchomości przez wnioskodawcę nie miało charakteru samoistnego, ponieważ skarżący jako właściciel nadal opłacał daniny publicznoprawne i pobierał pożytki z nieruchomości. Skarżący podniósł, że doprowadziło to do naruszenia art. 172 § 1 k.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 412/18 POSTANOWIENIE Dnia 5 kwietnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z wniosku J. P. R. przy uczestnictwie M. R., Z. R., T. R. i E. S. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 kwietnia 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania E. S. od postanowienia Sądu Okręgowego w R. z dnia 20 lutego 2018 r., sygn. akt IV Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Uczestnik postępowania E. S. złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w R. z dnia 20 lutego 2018 r., oddalającego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w L. z dnia 11 kwietnia 2017 r., którym stwierdzono nabycie przez wnioskodawcę J. P. R. na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowej własności nieruchomości położonej w P. (gmina R.) przez zasiedzenie z dniem 4 czerwca 2016 r. Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. - skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył: Celem tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia jest ochrona interesu publicznego polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Samodzielną jednostką redakcyjną skargi jest wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania z uzasadnieniem (art. 3984 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). W ramach tzw. przedsądu Sąd Najwyższy bada jedynie, czy wniosek jest uzasadniony w tym znaczeniu, że wskazano i należycie umotywowano przyczyny kasacyjne wskazane w art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. W skardze oparto się na przyczynie oznaczonej w art. 3989 § 1 pkt 4 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., podnosząc, że o oczywistej zasadności świadczy pominięcie przez Sądy obu instancji faktu, że posiadanie nieruchomości przez wnioskodawcę nie miało charakteru samoistnego, bowiem uczestnik jako właściciel opłacał nadal daniny publiczno-prawne i pobierał pożytki z nieruchomości. Niespełnienie tego wymogu doprowadzić miało do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 172 § 1 k.c. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, dla skutecznego powołania w skardze powyższej przyczyny konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Musi być oczywiste, że ma miejsce kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna bez głębszej analizy przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, która przesądza o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi
3 (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2012 r., II CSK 225/11, nie publ.; z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Sam zarzut naruszenia określonego przepisu nie wystarcza do przyjęcia, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15, nie publ.). Skarżący powinien nie tylko przywołać konkretne przepisy prawa, którym - jego zdaniem - Sąd drugiej instancji uchybił, ale także przytoczyć odpowiednią jurydyczną argumentację odnoszącą się do oczywistości ich naruszenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2013 r., I UK 214/13, nie publ.). Przedstawiona przyczyna nie odpowiada powyższym wymaganiom. Uczestnik w istocie kwestionuje podstawę faktyczną rozstrzygnięcia w zakresie ustalenia okoliczności wykonywania posiadania samoistnego, opierając się na własnej ocenie stanu faktycznego sprawy, a nie wykazaniu naruszeń prawa procesowego prowadzących do poczynienia tych ustaleń. Tymczasem Sąd Najwyższy związany jest ustaleniami stanu faktycznego stanowiącymi podstawę rozstrzygnięcia (art. 39813 § 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.), a skarga kasacyjna nie może być oparta na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 3983 § 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). Nieskuteczne podważanie tej przesłanki zasiedzenia oznacza bezprzedmiotowość twierdzenia o naruszeniu art. 172 § 1 k.c. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 456/19 2020-05-25Czy skarga kasacyjna, w której skarżący zarzuca oczywiste naruszenie przepisów prawa materialnego i przedstawia własną ocenę stanu faktycznego, może zostać przyjęta do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywistej zasad…
- I CSK 35/15 2015-07-17Czy skarga kasacyjna oparta na przesłance oczywistej zasadności naruszenia prawa materialnego lub procesowego może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykazał w sposób przekonujący oczywistości tego narusz…
- IV CSK 308/17 2017-12-12Czy skarga kasacyjna w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości, oparta na zarzutach dotyczących naruszenia art. 172 k.c. i dotycząca nabycia własności przez zasiedzenie, spełnia wymogi przyjęcia jej do rozpoznania przez S…
- I CSK 436/15 2016-03-16Czy skarga kasacyjna wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w W. oddalającego jej apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w W. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, spełnia przesła…
- I CSK 737/17 2018-04-10Czy skarga kasacyjna dotycząca błędnej wykładni przepisów o zasiedzeniu nieruchomości, w tym zarzutu naruszenia przepisów międzyczasowych, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie przesłanki o…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1art. 13 § 2 KPCart. 3984 § 2art. 3989 § 1 pkt 4art. 172 § 1 KCart. 39813 § 3art. 3983 § 3§ 1§ 2§ 1 pkt 4§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy