IV CSK 655/18
WyrokIzba Cywilna2019-05-07
Skład orzekający: Bogumiła Ustjanicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli uczestniczka postępowania zarzuca sądowi drugiej instancji naruszenie funkcji rozpoznawczej i kontrolnej poprzez oparcie orzeczenia na opinii biegłego, mimo zgłaszanych zastrzeżeń i wniosków o przeprowadzenie dalszych dowodów?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że niezadowolenie uczestniczki z opinii biegłego nie jest równoznaczne z obowiązkiem sądu prowadzenia dalszego postępowania dowodowego. Skarga kasacyjna jako nadzwyczajny środek prawny służy ochronie interesu publicznego poprzez ujednolicenie orzecznictwa i rozwój judykatury, co wymaga wykazania przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi jedynie wtedy, gdy z jej treści wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi bez głębszej analizy prawnej.Stan faktyczny
Wnioskodawca i uczestniczka postępowania domagali się podziału majątku wspólnego. Sąd Rejonowy ustalił wartość majątku i wysokość spłaty należnej wnioskodawcy. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację uczestniczki, zmienił postanowienie w zakresie wysokości spłaty i ustalił czwartą ratę. Uczestniczka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając sądowi drugiej instancji naruszenie funkcji rozpoznawczej i kontrolnej poprzez oparcie się na opinii biegłego, mimo zgłaszanych zastrzeżeń i wniosków o dalsze dowody. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Postanowienie Sądu Okręgowego stało się prawomocne w zakresie nieobjętym zaskarżeniem.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 655/18 POSTANOWIENIE Dnia 7 maja 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z wniosku W. M. przy uczestnictwie K. M. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 maja 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w O. z dnia 9 maja 2018 r., sygn. akt I Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w O. zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w O. z dnia 10 października 2017 r., którym dokonano podziału majątku wspólnego uczestników po ustaniu ich wspólności majątkowej małżeńskiej przez ustalenie wartości tego majątku na kwotę 470 838 zł (pkt I.) oraz przez obniżenie wysokości spłaty zasądzonej od uczestniczki na rzecz wnioskodawcy do kwoty 235 419 zł i ustalenie czwartej raty na kwotę 35 419 zł (pkt III.), a w pozostałym zakresie oddalił apelację uczestniczki. Uczestniczka oparła skargę kasacyjną na podstawie przewidzianej w art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c., a we wniosku o przyjęcie tej skargi do rozpoznania wskazała przyczynę objętą art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej wskazuje w jej ocenie niezrealizowanie przez Sąd drugiej instancji funkcji rozpoznawczej i kontrolnej, wobec oparcia kwestionowanego orzeczenia na opinii wskazanego biegłego, która podobnie jak opinia innego biegłego nie wyjaśniała zgłoszonych zastrzeżeń, a nie doszło do uwzględnienia jej wniosku o nieprzeprowadzenie dowodu z opinii uzupełniającej, ani z opinii innego biegłego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna została ukształtowana jako nadzwyczajny środek prawny, służący od prawomocnych orzeczeń, którego celem jest ochrona interesu publicznego, polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Założenie to może być zrealizowane jedynie poprzez powołanie i uzasadnienie istnienia co najmniej jednej z przesłanek wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. Nie jest rolą Sądu Najwyższego, nie będącego trzecią instancją sądową, korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej sprawie, nawet gdyby w rzeczywistości miały one miejsce. Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym.
3 Oczywista zasadność skargi kasacyjnej, jako przyczyna przyjęcia jej do rozpoznania, zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez głębszej analizy prawnej oraz szczegółowych dociekań, wynika, iż przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi. Skarżąca powinna zatem przedstawić argumentację prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie, wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75, z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, z dnia 29 kwietnia 2015 r., II CSK 589/14, niepublikowane). Istotne znaczenie ma nie oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15, niepubl.). Analiza wniosku skarżącej i jego uzasadnienia w kontekście podniesionych zarzutów skargi kasacyjnej oraz motywów zaskarżonego postanowienia nie wskazuje na istnienie podstaw do uznania, że doszło do tego rodzaju nieprawidłowości. Niezadowolenie uczestnika z wywodów opinii biegłego nie jest równoznaczne z obowiązkiem sądu prowadzenia dalszego postępowania dowodowego w tym kierunku. Dowód ten podlega ocenie w okolicznościach konkretnej sprawy i pozostałych dowodów. W postępowaniu przed Sądem Okręgowym nie doszło do nieważności postępowania, której podstawy Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę z urzędu stosownie do art. 39813 § 1 k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. aw aj
Powiązane orzeczenia
- II CSK 297/15 2015-12-17Czy skarga kasacyjna wniesiona od postanowienia sądu drugiej instancji w sprawie o podział majątku wspólnego spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy wykazano jej oczywistą…
- I CSK 2496/23 2024-07-16Czy skarga kasacyjna złożona w sprawie o podział majątku wspólnego, oparta na przesłance oczywistej zasadności naruszenia prawa, powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli skarżący nie wykazał kwal…
- IV CSK 211/16 2016-11-21Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy uczestniczka podnosi istotne zagadnienia prawne dotyczące rozliczania składników majątku wspólnego, którymi rozporządzon…
- I CSK 5115/22 2023-04-24Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy podniesiono istotne zagadnienie prawne lub czy skarga jest oczywiście uz…
- I CSK 414/24 2025-04-15Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się na oczywistą zasadność skargi, a zaskarżone orzeczenie nie jest w sposób elementarny i widoczny…
Powołane przepisy
art. 3983 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 39813 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 2§ 1 pkt 4§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy