I CZ 137/07
PostanowienieIzba Cywilna2008-01-24
Skład orzekający: Zbigniew Strus, Iwona Koper, Kazimierz Zawada
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające apelację, złożone przez osobę nieposiadającą zdolności postulacyjnej, może zostać uznane za skuteczne po uchyleniu przez Sąd Apelacyjny postanowienia o odrzuceniu apelacji i ustanowieniu pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że uchylenie przez Sąd Apelacyjny postanowienia o odrzuceniu apelacji nie konwaliduje wadliwej czynności powoda polegającej na zaskarżeniu przez osobę nieposiadającą zdolności postulacyjnej. Skoro ważna czynność zaskarżenia nie została dokonana przez osobę uprawnioną, a w aktach sprawy znajdowało się zażalenie niedopuszczalne, Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił je z tą samą motywacją, jak w postanowieniu o odrzuceniu apelacji.Stan faktyczny
Powód złożył apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia. Powód wniósł zażalenie do Sądu Najwyższego, domagając się ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sąd Apelacyjny odrzucił to zażalenie ze względu na brak zdolności postulacyjnej powoda. Po ustanowieniu pełnomocnika z urzędu, Sąd Apelacyjny uchylił swoje postanowienie o odrzuceniu apelacji. Następnie Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie powoda na postanowienie o odrzuceniu apelacji, ponownie wskazując na uchybienie wymogu reprezentacji przez adwokata lub radcę prawnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 27 września 2007 r.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 137/07 POSTANOWIENIE Dnia 24 stycznia 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Strus (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Iwona Koper SSN Kazimierz Zawada w sprawie z powództwa E. B. przeciwko Burmistrzowi Miasta N. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 stycznia 2008 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 27 września 2007 r., sygn. akt VI ACa (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z 17marca 2006 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego z 22 listopada 2004 r. nadaną w urzędzie pocztowym w dniu 29 marca 2005 r. Sąd wskazał w uzasadnieniu postanowienia, że powód zażądał uzasadnienia wyroku w dniu 4 marca 2005 r., po upływie terminu tygodniowego określonego w art. 369 § 2 k.p.c. W takiej sytuacji termin dwutygodniowy do wniesienia apelacji biegł – zgodnie z tym przepisem - od dnia w którym upłynął termin do żądania uzasadnienia wyroku, tj. od 29 listopada 2004 r. Powód, po doręczeniu mu odpisu postanowienia z 24 marca 2006 r. wniósł zażalenie do Sądu Najwyższego, w którym wnosił m.in. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd Apelacyjny odrzucił to zażalenie postanowieniem z 12 kwietnia 2006 r., ze względu na ustawowe ograniczenie powoda niebędącego radcą prawnym lub
2 adwokatem do czynności w postępowaniu przed Sadem Najwyższym (art. 871 k.p.c.). Postanowienie to zostało doręczone powodowi osobiście w dniu 28 kwietnia 2006 r. Ponowny wniosek o ustanowienie przez Sąd pełnomocnika z urzędu powód złożył w urzędzie pocztowym w dniu 8 maja 2006 r. Postanowieniem z 10 maja 2006 r. wniosek został rozpoznany i uwzględniony, a 16 maja 2006 r. roku Sąd Apelacyjny został powiadomiony przez Okręgową Radę Adwokacka o wyznaczeniu pełnomocnika adw. P. J. Zawiadomienie zawierało adres kancelarii adwokackiej. Następnie powód reprezentowany już przez pełnomocnika złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem (o odrzuceniu apelacji) z 12 kwietnia 2006 r. Po rozpoznaniu tej skargi Sąd Apelacyjny postanowieniem z 14 czerwca 2007 r. uchylił zaskarżone postanowienie. W dniu 29 sierpnia 2007 r. pełnomocnik z urzędu złożył wniosek o wydanie odpisu tegoż postanowienia oraz kserokopii uzasadnienia i pokwitował odbiór tych dokumentów. Sąd Apelacyjny w dniu 27 września 2007 r. na posiedzeniu niejawnym postanowił odrzucić zażalenie powoda na postanowienie z 17 marca 2006 r. w przedmiocie odrzucenia apelacji ponownie wskazując na uchybienie ustawowego wymogu reprezentacji strony przez adwokata lub radcę prawnego. W uzasadnieniu przytoczono przepisy art. 370 w zw. z art. 397 § 2 i 39821 k.p.c. Postanowienie to zostało doręczone i zaskarżone zażaleniem, przedstawionym wraz z aktami sprawy Sądowi Najwyższemu. Skarżący wywodzi, że z ustanowieniem pełnomocnika i uchyleniem postanowienia z 12 kwietnia 2006 r. wiązał się obowiązek Sądu Apelacyjnego doręczenia pełnomocnikowi odpisu postanowienia z 17 marca 2006 r. o odrzuceniu apelacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Art. 118 k.p.c. rozstrzyga skutki ustanowienia pełnomocnika dla strony kosztów sądowych, stanowiąc o jego równoznaczności z udzieleniem pełnomocnictwa procesowego. Oznacza to zrównanie praw i obowiązków pełnomocników – bez względu na podstawę ich uczestnictwa w sprawie i stanowi argument w rozstrzyganiu skutków dotychczasowych czynności procesowych. W szczególności wydając na posiedzeniu niejawnym postanowienie o odrzuceniu apelacji strony, jako spóźnionej, Sąd Apelacyjny doręczył jego odpis m.in. powodowi, którego pouczył o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia. Doręczenie było skuteczne i zamknęło ten etap postępowania, a jednocześnie otwierało bieg terminu tygodniowego do wniesienia zażalenia (art. 394 § 2 oraz art. 3941 § 2 k.p.c.). Termin ten został uchybiony, ponieważ
3 czynność dokonana przez powoda ze względu na brak wspominanej już zdolności postulacyjnej nie wywarła skutku. W wyniku działania pełnomocnika z urzędu, Sąd Apelacyjny postanowieniem z 14 czerwca 2006 r. uchylił swoje postanowienie w przedmiocie odrzucenia apelacji, nie oznaczało to jednak konwalidacji wadliwej czynności powoda, tzn. zaskarżenia, a jedynie przedłużało etap postępowania rozpoczęty doręczeniem postanowieniem z 17 marca 2006 r. Ponieważ ważna czynność zaskarżenia postanowienia wymienionego w poprzednim zdaniu, nie została dokonana przez osobę uprawnioną (byłoby to możliwe tylko w wypadku przywrócenia uchybionego terminu), a w aktach sprawy znajdowało się zażalenie niedopuszczalne, Sąd Apelacyjny postanowieniem z 27 września odrzucił je z tą samą motywacją, jak w postanowieniu z 12 kwietnia 2006 r. Zażalenie sporządzone przez pełnomocnika nie zawiera merytorycznej argumentacji pozwalającej dopatrzyć się uchybienia w rozstrzygnięciu Sądu Apelacyjnego, dlatego na podstawie art. 3941 § 2 i 3 k.p.c. w związku z art. 39814 k.p.c. podlega oddaleniu.
Powiązane orzeczenia
- V CZ 50/16 2016-09-09Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie odrzucenia apelacji, wniesione osobiście przez stronę niebędącą profesjonalnym pełnomocnikiem, podlega odrzuceniu z powodu braku zdolności postulacyjnej…
- V CZ 2/17 2017-02-10Czy zażalenie wniesione do Sądu Najwyższego przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej, zawierające jednocześnie wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, powinno zostać odrzucone bez rozpoznania wniosku o ustan…
- III CZ 366/23 2024-05-23Czy zażalenie na wyrok sądu apelacyjnego, w którym nie uwierzytelniono pełnomocnictwa procesowego przez pełnomocnika głównego, powinno zostać zwrócone sądowi apelacyjnemu w celu jego uwierzytelnienia?
- II CZ 55/19 2019-10-04Czy pełnomocnik procesowy, w tym pełnomocnik z urzędu, jest legitymowany do wniesienia zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające apelację strony lub uczestnika postępowania?
- I CZ 18/12 2012-03-09Czy Sąd Apelacyjny miał podstawy do odrzucenia zażalenia wniesionego osobiście przez powoda, mimo jego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu?
Powołane przepisy
art. 369 § 2 KPCart. 871 KPCart. 370art. 397 § 2Art. 118 KPCart. 394 § 2art. 3941 § 2 KPCart. 3941 § 2art. 39814 KPC§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy