III KK 154/22

WyrokIzba Karna2022-05-31

Skład orzekający: Marek Pietruszyński, Małgorzata Gierszon, Rafał Malarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prowadzenie pojazdu mechanicznego w sytuacji, gdy decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami już nie obowiązuje, stanowi przestępstwo z art. 180a k.k., czy wykroczenie z art. 94 § 1 k.w., a jeśli jest to wykroczenie, czy jego karalność nie uległa przedawnieniu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że jeśli decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi nie obowiązywała w chwili popełnienia czynu, to zachowanie sprawcy należy oceniać w perspektywie wykroczenia z art. 94 § 1 k.w., a nie przestępstwa z art. 180a k.k. W przypadku, gdy karalność wykroczenia uległa przedawnieniu, należy umorzyć postępowanie. Sąd podkreślił, że przedawnienie biegnie od daty wzruszenia prawomocnego orzeczenia tylko wtedy, gdy w dacie tej nie upłynął jeszcze termin przedawnienia.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał S. M. wyrokiem nakazowym za prowadzenie pojazdu w stanie cofniętych uprawnień (art. 180a k.k.). Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając błąd w ustaleniu, że decyzja o cofnięciu uprawnień obowiązywała w dacie czynu, wskazując, że powinna być zakwalifikowana jako wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. Sąd Najwyższy stwierdził, że decyzja o cofnięciu uprawnień już nie obowiązywała, a karalność wykroczenia uległa przedawnieniu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i umorzył postępowanie, obciążając kosztami postępowania Skarb Państwa.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KK 154/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 maja 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący) SSN Małgorzata Gierszon SSN Rafał Malarski (sprawozdawca) w sprawie S. M. skazanego z art. 180a k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.), w dniu 31 maja 2022 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w R. z dnia 7 listopada 2016 r., sygn. akt II K […] uchyla zaskarżony wyrok nakazowy i – na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. – umarza postępowanie, obciążając kosztami postępowania w sprawie Skarb Państwa. 2 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w R., wyrokiem nakazowym z 7 listopada 2016 r., uznał S. M. za winnego prowadzenia w dniu 31 lipca 2016 r. na drodze publicznej samochodu osobowego, nie stosując się do decyzji Starosty […] z 30 września 2014 r. o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, to jest występku z art. 180a k.k., i skazał go za to na karę 10 miesięcy ograniczenia wolności; orzeczenie stało się prawomocne i wykonalne z dniem 24 listopada 2016 r. Kasację od wskazanego wyroku nakazowego na korzyść oskarżonego wniósł, na podstawie art. 521 § 1 k.p.k., Prokurator Generalny, zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie art. 500 § 1 i 3 k.p.k. polegające na nie wzięciu pod uwagę, że decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi obowiązywała tylko do 5 lipca 2015 r., co winno skutkować uznaniem czynu oskarżonego za wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. W konsekwencji skarżący wniósł o wydanie rozstrzygnięcia o charakterze kasatoryjnym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja z racji swej oczywistej zasadności zasługiwała w całości na uwzględnienie na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.). Nie stało temu na przeszkodzie zaproponowanie przez skarżącego błędnego orzeczenia następczego (zob. wyrok SN z 4 listopada 2021 r., I KK 115/21). Treść decyzji Starosty […] z 30 września 2013 r. nie pozostawiała wątpliwości, że cofnięcie S. M. uprawnień do prowadzenia pojazdów nastąpiło na okres 2 lat, licząc od 5 lipca 2013 r. Oznaczało to, że w chwili popełnienia czynu owa decyzja już nie obowiązywała i wchodziła w grę ocena zachowania sprawcy jedynie w perspektywie wykroczenia określonego w art. 94 § 1 k.w. Ukaranie za to wykroczenie było jednak wykluczone ze względu na upływ okresu przedawnienia karalności – i to tego wydłużonego od 1 czerwca 2017 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 966) – o którym mowa w art. 45 § 1 k.w. Następstwem takiego podejścia stała się konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku nakazowego i – na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. – umorzenia postępowania (art. 537 § 2 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w.). Nie stał temu na przeszkodzie przepis art. 45 § 2 k.w., skoro w razie uchylenia prawomocnego rozstrzygnięcia przedawnienie karalności wykroczenia biegnie od 3 tej daty tylko wtedy, gdy w dacie wzruszenia tego orzeczenia nie upłynął jeszcze termin przedawnienia (zob. wyrok SN z 12 września 2017 r., III KK 402/17). Kosztami postępowania w sprawie obciążono Skarb Państwa po myśli art. 119 § 2 pkt 1 k.p.w. a.s.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 180a KKart. 535 § 5 KPKart. 5 § 1 pkt 4 KPart. 45 § 1art. 521 § 1 KPKart. 500 § 1art. 94 § 1art. 537 § 2 KPKart. 112 KPart. 45 § 2art. 119 § 2 pkt 1 KP§ 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy