II UZ 1/16
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2016-04-20
Skład orzekający: Zbigniew Myszka, Piotr Prusinowski, Jolanta Strusińska-Żukowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa dotycząca ustalenia wysokości składek na ubezpieczenie społeczne, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niska, może być przedmiotem skargi kasacyjnej na podstawie art. 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c. jako sprawa o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sprawa dotycząca ustalenia wysokości składek na ubezpieczenie społeczne, nawet jeśli wiąże się z rozszerzoną definicją pracownika na potrzeby ubezpieczeń społecznych (art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), nie jest sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego w rozumieniu art. 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c. Tym samym, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niska, skarga kasacyjna podlega odrzuceniu.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną spółki z o.o. od wyroku dotyczącego wysokości składek na ubezpieczenie społeczne, ze względu na niską wartość przedmiotu zaskarżenia (215 zł). Spółka zarzuciła naruszenie przepisów k.p.c., twierdząc, że sprawa dotyczyła nie tylko wysokości składek, ale także objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, utrzymując w mocy postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UZ 1/16 POSTANOWIENIE Dnia 20 kwietnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący) SSN Piotr Prusinowski SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (sprawozdawca) w sprawie z wniosku I. Spółka z o.o. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych przy udziale zainteresowanych: […]o składki na ubezpieczenie społeczne, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 20 kwietnia 2016 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 29 czerwca 2015 r., oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2015 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną I. spółki z o.o. od wyroku tego Sądu z dnia 6 listopada 2014 r. ze względu na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia, która została określona przez płatnika na kwotę 215 zł. W zażaleniu odwołująca się, nie kwestionując tej wartości przedmiotu zaskarżenia, zarzuciła naruszenie art. 3982 § 1 zdanie drugie w związku z art. 3986 § 2 k.p.c., podnosząc że skarga kasacyjna została wniesiona w sprawie, która dotyczyła nie tylko wysokości składek, ale także objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.
2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sprawa, w której wniesiono skargę kasacyjną, nie należy do spraw wymienionych w art. 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c. (o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego). Zapoczątkowana została odwołaniem od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącej ustalenia wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne zainteresowanej P.K. W szczególności, w miejsce kwot zadeklarowanych, ustalono podstawę wymiaru składek określoną w decyzji. Stwierdzono, że w podstawie wymiaru składek nie uwzględniono przychodu uzyskiwanego poza wynagrodzeniem przez osobę będącą pracownikiem płatnika i wykonującą pracę na jego rzecz na podstawie dodatkowych umów cywilnych, zawartych z H. spółkę z o.o. Przedmiot sporu wynika z przyjętej w art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( jednolity tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 121 ze zm.) konstrukcji uznania osoby wykonującej pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej na rzecz własnego pracodawcy za jego pracownika, która wykładana jest w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego ze względu na cel zapewnienia opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Uznaje się, że w tym przepisie pojęcie pracownika jest rozszerzone na jego dalszą aktywność w ramach umowy cywilnoprawnej, jeżeli w jej ramach świadczy pracę na rzecz swojego pracodawcy. Także więc w zakresie tej sfery aktywności uznawany jest - na potrzeby ubezpieczeń społecznych - za pracownika tego właśnie pracodawcy i płatnikiem składek z tego tytułu jest pracodawca - art. 4 pkt 2 lit. a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a przychód z tytułu umowy cywilnoprawnej jedynie uwzględnia w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tego pracownika - art. 18 ust. 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009 r., II UZP 6/09, OSNP 2010 nr 3-4, poz. 46 oraz wyroki z dnia 22 lutego 2010 r., I UK 259/09, niepubl.; z dnia 11 maja 2012 r., I UK 5/12, OSNP 2013 nr 9-10, poz. 117; z dnia 18 października 2011 r., III UK 22/11, OSNP 2012 nr 21-22, poz. 266; z dnia 18 marca 2014 r., II UK 449/13, niepubl. i z dnia 3 kwietnia 2014 r., akt II UK 399/13, niepubl.).
3 Osoba wykonującą pracę na rzecz swego pracodawcy na podstawie umów cywilnych podlega obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu jako pracownik i na tym kwestia jej ubezpieczenia się wyczerpuje (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 1997 r., I PKN 43/97, OSNAPiUS 1997 nr 24, poz. 494; z dnia 3 kwietnia 2014 r., II UK 399/13, niepubl. i z dnia 6 lutego 2014 r., II UK 279/13, niepubl.). Ugruntowany jest w związku tym pogląd, że sprawa o opłacenie przez pracodawcę składki w wysokości wynikającej z przychodu uzyskanego przez pracownika na podstawie umowy o pracę i zlecenia wykonywanego na rzecz tego pracodawcy dotyczy składki, gdyż przedmiotem postępowania jest jedynie ustalenie właściwej kwoty jej podstawy wymiaru (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2015 r., II UZ 8/15, niepubl., z dnia 19 sierpnia 2015 r., II UZ 14/15, niepubl.). Uwzględniając, że w sprawie objętej zażaleniem wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa od 10.000 zł, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. kc
Powiązane orzeczenia
- II UZ 50/14 2014-11-26Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej objęcia zainteresowanych obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, a nie tylko wysokości składek, jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia?
- II UZ 43/17 2017-11-08Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia odnosi się do poszczególnych pracowników, jest dopuszczalna, gdy s…
- II UZ 98/21 2022-03-24Czy skarga kasacyjna w sprawie o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia jest oczywisty sposób niższa niż 10.000 zł, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na…
- II UZ 55/21 2022-01-13Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł, jest dopuszczalna?
- II UZ 74/17 2017-11-15Czy w sprawie o ustalenie wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia dla każdego z ubezpieczonych jest niższa niż 10.000 zł, skarga kasacyjna jest dopu…
Powołane przepisy
art. 3982 § 1art. 3986 § 2 KPCart. 8 ust. 2art. 4 pkt 2art. 18 ust. 1art. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy