II UZ 43/17

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2017-11-08

Skład orzekający: Jerzy Kuźniar, Beata Gudowska, Romualda Spyt

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia odnosi się do poszczególnych pracowników, jest dopuszczalna, gdy suma tych wartości jest niższa niż 10.000 zł, a skarżący twierdzi, że spór dotyczy objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przedmiotem zaskarżonych decyzji było ustalenie wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, a nie objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Stosunek ubezpieczenia społecznego powstaje ze względu na rodzaj działalności, a nie poszczególne rodzaje przychodów, i jest niepodzielny. W związku z tym, sprawa dotyczy praw majątkowych, a skarga kasacyjna jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych.
Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości spółki z o.o. wniósł o podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne dla kilku pracowników. Po oddaleniu apelacji spółki, Sąd Apelacyjny odrzucił jej skargę kasacyjną ze względu na niską wartość przedmiotu zaskarżenia. Spółka twierdziła, że spór dotyczy objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, a nie tylko wysokości składek. Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UZ 43/17 POSTANOWIENIE Dnia 8 listopada 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący) SSN Beata Gudowska (sprawozdawca) SSN Romualda Spyt w sprawie z wniosku syndyka masy upadłości działającego na rzecz C. spółki z o. o. z siedzibą w Warszawie w upadłości uprzednio C. spółki z o.o. w W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w W. z udziałem zainteresowanych: J.H., S.B., M.J., K.J., A.O., M.J. o podstawę wymiaru składek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 8 listopada 2017 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt III AUa (…), oddala zażalenie bez obciążania skarżącego kosztami postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 26 października 2016 r. Sąd Apelacyjny w (…), Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odrzucił - jako niedopuszczalną ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia - skargę kasacyjną C., spółki z o.o. w W. (obecnie C. w upadłości) od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 23 czerwca 2016 r. Wyrokiem tym oddalono jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 18 września 2015 r., którym oddalono odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w W. w przedmiocie zmiany wysokości 2 podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne J.H., S.B., M.J., K.J., A.O. i M.J.. W zażaleniu spółka, nie kwestionując tego, że odnośnie do każdego z ubezpieczonych wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł, zarzuciła niewłaściwe zastosowanie art. 3982 § 1 zdanie drugie w związku z art. 3986 § 2 k.p.c., podnosząc, że „w rzeczywistości przedmiotem zaskarżonego postępowania było objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego”. Skarżąca spółka wywiodła, że spór nie dotyczył wysokości składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, lecz ustalenia stosunku ubezpieczenia społecznego w odniesieniu do części przychodów zainteresowanych określanych jako napiwki, a jego rozstrzygnięcie wymagało interpretacji przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.). Ustalenie wysokości składek na ubezpieczenia było jedynie konsekwencją rozstrzygnięcia rzeczywistej istoty sporu. Organ ubezpieczeń społecznych wniósł o oddalenie zażalenia, wskazując, że zaskarżone decyzje, wydane na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 4 pkt 9, art. 17 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 1, art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 963 ze zm.) oraz art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 1793), nie dotyczyły objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, lecz wskazania kwoty podstawy wymiaru składek należnych na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Niewątpliwie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot rozpoznania sprawy sądowej wyznacza przedmiot decyzji organu rentowego, od wniesiono odwołanie (por. art. 47710 § 2 i art. 47714 § 2 k.p.c. oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 1999 r., II UZ 52/99, OSNAPiUS 2000 nr 15, poz. 601). Przeniesienie sprawy na drogę sądową przez odwołanie się od decyzji organu rentowego ogranicza się do okoliczności uwzględnionych w 3 decyzji, między stronami spornych (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 1999 r. II UKN 622/99, OSNAPiUS 2000 nr 15, poz. 591 i z dnia 9 września 2010 r., II UK 84/10, niepubl.). Sprawa, w której wniesiono skargę kasacyjną, została wszczęta odwołaniem od decyzji ustalających wysokość obciążających płatnika składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, stwarzającej powinność zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne we wskazanej (podwyższonej) wysokości. W odwołaniu zakwestionowano wysokość składek, a w zażaleniu twierdzi się, że zapoczątkowało ono spór „o ustalenie stosunku ubezpieczenia społecznego w odniesieniu do części przychodów zainteresowanych”. W związku z tym należy stwierdzić, że stosunek ubezpieczenia społecznego nie jest kategoryzowany ze względu na poszczególne rodzaje przychodów osiąganych przez jego podmioty; powstaje i trwa tylko ze względu na rodzaj działalności będącej źródłem tych przychodów. Objęcie ubezpieczeniem społecznym jest w tym znaczeniu niepodzielne i jeżeli dotyczy jednego stosunku ubezpieczenia, poszczególne przychody pracownika sumowane są do ustalenia podstawy wymiaru składki ubezpieczeniowej na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (jednolity tekst: Dz.U. z 2017 r., poz. 1949). Zainteresowani byli bezspornie objęci obowiązkiem ubezpieczenia społecznego z tytułu umowy o pracę w C., a w konsekwencji przedmiot zaskarżonych decyzji kwalifikuje niniejszą sprawę jako sprawę o prawa majątkowe, niebędącą sprawą o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, w której skarga kasacyjna - stosownie do art. 3982 § 1 k.p.c. - jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2004 r., I UZ 35/04, OSNP 2005 nr 7, poz. 101, z dnia 9 października 2002 r., II UZ 94/02, OSNP 2004 nr 6, poz. 107, z dnia 13 czerwca 2013 r., I UZ 12/13, niepubl. i z dnia 21 marca 2017 r., II UZ 90/16, niepubl.). Uwzględniając to, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie (art. 39814 k.p.c. w 4 związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). Orzeczenie i kosztach postępowania kasacyjnego oparto na podstawie art. 102 k.p.c.). as

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3982 § 1art. 3986 § 2 KPCart. 83 ust. 1art. 4 pkt 9art. 17 ust. 1art. 18 ust. 1art. 20 ust. 1art. 81 ust. 1art. 47710 § 2art. 47714 § 2 KPCart. 3982 § 1 KPCart. 39814 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy