I CO 24/18

Izba Cywilna2018-02-22

Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów sądu apelacyjnego, sporządzony osobiście przez powoda niebędącego adwokatem ani radcą prawnym, podlega zwrotowi z uwagi na naruszenie obowiązku przymusowego zastępstwa procesowego przed Sądem Najwyższym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy zwrócił wniosek o wyłączenie sędziów sądu apelacyjnego, uznając, że został on sporządzony z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje przymusowe zastępstwo procesowe przez adwokatów lub radców prawnych, które dotyczy również czynności procesowych podejmowanych przed sądem niższej instancji w ramach postępowania przed SN. Powód, nie należąc do kręgu osób zwolnionych z tego obowiązku, powinien był złożyć wniosek za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Powód I.W. złożył wniosek o wyłączenie od orzekania sędziów Sądu Apelacyjnego w W. w sprawie przeciwko Muzeum […] w W. Wniosek został sporządzony osobiście przez powoda, który nie jest adwokatem ani radcą prawnym. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zwrócił wniosek powoda o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w W. z powodu naruszenia przepisów o przymusowym zastępstwie procesowym.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CO 24/18 ZARZĄDZENIE Dnia 22 lutego 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa I.W. przeciwko Muzeum […] w W. o ochronę praw autorskich, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 lutego 2018 r., na skutek wniosku powoda o wyłączenie Sędziów Sądu Apelacyjnego w W.: […] od rozpoznania sprawy sygn. akt V ACa …/17 Sądu Apelacyjnego w W., zwraca wniosek. 2 UZASADNIENIE Powód I.W. złożył wniosek przez siebie podpisany o wyłączenie od orzekania w sprawie przeciwko Muzeum […] w W. sędziów Sądu Apelacyjnego w W. (sygn. akt V ACa …/17 tego Sądu). Zgodnie z art. 49 k.p.c. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub wniosek strony, jeżeli istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. W przepisie tym, w brzmieniu nadanym w następstwie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r., P 8/07 (OTK-A 2008, Nr 5, poz. 84) rozszerzone zostały przyczyny wyłączenia sędziego. Wyłączenie to, uprzednio oparte na przesłance osobistego stosunku między sędzią a stroną lub jej przedstawicielem osobistym, mogącym wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego, powinno uwzględniać także wykraczające poza ten stosunek okoliczności, mogące wzbudzić takie wątpliwości w odbiorze społecznym. Na podstawie art. 52 § 1 k.p.c. o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym toczy się sprawa, a gdyby ten sąd nie mógł wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów - sąd nad nim przełożony, którego działanie na podstawie art. 52 k.p.c. nie wiąże się z tokiem instancji. Sąd Najwyższy rozstrzyga o wyłączeniu sędziego w sprawie rozpoznawanej przez siebie, a także jako sąd przełożony nad sądem apelacyjnym 3 o wyłączeniu wszystkich sędziów sądu apelacyjnego (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 1998 r., III CZP 70/97, OSNC 1998, nr 9, poz. 132). Według art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje przymusowe zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Dotyczy ono także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Zgodnie z tym, przymus adwokacko-radcowski obowiązuje w postępowaniu przed Sądem Najwyższym dotyczącym wyłączenia sędziego tego Sądu oraz wyłączenia sędziów sądu apelacyjnego (zob. zarz. SN z dnia 15 września 2016 r., I CO 36/16 oraz z dnia 26 maja 2017 r., I CO 25/17). Powołany przepis nie ma zastosowania w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, a także, gdy stroną, jej organem, przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, jak również gdy stroną, jej organem lub przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny, radca Prokuratorii Generalnej (art. 871 § 2 k.p.c.). Pisma procesowe sporządzone z naruszeniem art. 871 k.p.c. podlegają na podstawie art. 130 § 5 k.p.c. zwrotowi, bez wzywania do usunięcia braków. Z tych względów wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w W., sporządzony osobiście przez powoda, który nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 871 § 2 k.p.c. podlegał zwrotowi. kc jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 49 KPCart. 52 § 1 KPCart. 52 KPCart. 871 § 1 KPCart. 871 § 2 KPCart. 871 KPCart. 130 § 5 KPC§ 1§ 2§ 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy