I CZ 37/12

Sygn. akt I CZ 37/12 POSTANOWIENIE Dnia 4 kwietnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dariusz Dończyk SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie ze skargi A. W. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 25 sierpnia 2010 r., wydanego w sprawie z powództwa A. W. przeciwko Gminie C., Skarbowi Państwa - Staroście P. i Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w likwidacji z siedzibą w M. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 kwietnia 2012 r., zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 13 lipca 2011 r., 1) oddala zażalenie; 2) nie obciąża powoda (skarżącego) kosztami postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym na rzecz pozwanego Skarbu Państwa; 3) przyznaje adw. M. S. (Kancelaria Adwokacka w W.) od Skarbu Państwa (Sądu Apelacyjnego) kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 13 lipca 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił wniesione osobiście przez skarżącego A. W. zażalenie na postanowienie tegoż Sądu z dnia 6 czerwca 2011 r. o odrzuceniu złożonej także osobiście przez skarżącego skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Sąd Apelacyjny powołał się na przepis art. 42412 w związku z art. 370, 39821, 3941 § 3 i art. 397 § 2 k.p.c. i stwierdził, że zażalenie zostało złożone z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c. W zażaleniu na postanowienie z dnia 13 lipca 2011 r. skarżący zakwestionował zasadność rozstrzygnięcia, wskazując, że sąd zobowiązany był wcześniej ustanowić dla niego pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Przymus adwokacko-radcowski przewidziany w postępowaniu przed Sądem Najwyższym ma charakter bezwzględny, co oznacza, że strony – z wyjątkiem osób, którym, stosownie do art. 871 § 2 k.p.c. przyznana została tzw. zdolność postulacyjna – mogą występować w tym postępowaniu tylko reprezentowani przez adwokata lub radcę prawnego. Skarżący, który wniósł zażalenie – a wcześniej wskazaną skargę – osobiście, nie wykazał, że do kręgu tych podmiotów należy. Oczywiście nietrafne jest twierdzenie zawarte w zażaleniu, że Sąd drugiej instancji zamiast odrzucić zażalenie powinien był ustanowić dla skarżącego pełnomocnika z urzędu. Jest to zagadnienie odrębne, które należy pozostawić na uboczu niniejszego postępowania zażaleniowego, gdyż wadliwość poprzedniego zażalenia – polegająca na braku zdolności postulacyjnej skarżącego do dokonania tego rodzaju czynności procesowej - miała charakter nieusuwalny, co oznacza, że zażalenie podlegało odrzuceniu a limine, gdyż wskazana wada nie mogła być usunięta w ewentualnym postępowaniu naprawczym. Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 397 § 2 i art. 385 k.p.c. postanowił, jak w sentencji. 3 Sąd Najwyższy nie obciążył skarżącego kosztami postępowania przed Sądem Najwyższym na podstawie art. 102 w zw. z art. 391 § 2, art. 3941 § 3 i art. 397 § 2 k.p.c. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono zgodnie z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).