IV KO 143/21

Izba Karna2021-11-17

Skład orzekający: Barbara Skoczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy sędzia zna osobiście strony postępowania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, uznając, że przedstawione argumenty nie uzasadniają takiej decyzji. Wskazano, że ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przekazanie sprawy spoczywa na wnioskującym sądzie, a w analizowanym przypadku brak było podstaw do odstąpienia od właściwości miejscowej sądu. Podkreślono, że w przypadku znajomości prywatnej sędziego z adwokatem, w pierwszej kolejności należy rozważyć instytucję wyłączenia sędziego.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w O. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem była znajomość sędziów tego sądu z adwokatem H. S., który był stroną postępowania. Adwokat był znany sędziom zarówno zawodowo, jak i prywatnie, a także pełnił funkcję syndyka masy upadłości dużej firmy w O. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 143/21 POSTANOWIENIE Dnia 17 listopada 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 17 listopada 2021 r. w sprawie zażalenia K. R. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. z dnia 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt PR 2 Ds. (…) o odmowie wszczęcia śledztwa, wniosku Sądu Rejonowego w O. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w O., postanowieniem z dnia 12 października 2021 r., wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy o sygn. akt II Kp […] (PR 2 Ds.[…]) do rozpoznania przez inny sąd równorzędny ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. W złożonym wniosku Sąd powołał się na fakt, że przedmiotowe postępowanie dotyczy adwokata H. S., będącego członkiem Okręgowej Rady Adwokackiej w […]., który od wielu lat wykonuje swój zawód na obszarze właściwości Sądu Okręgowego w K.. Z tego powodu jest znany sędziom Sądu Rejonowego w O., w tym niektórym z nich także prywatnie. Nadto Sąd wskazał, że H. S. pełnił funkcję syndyka masy upadłości H., największego z zakładów produkcyjnych w O.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek Sądu Rejonowego w O. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przytoczone w nim argumenty nie wskazują, aby w przedmiotowej sprawie 2 zaistniały przesłanki skutkujące koniecznością przekazanie sprawy innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Oczywistym jest, że zarówno zachwianie swobody orzekania jak i obawa o rozpoznanie sprawy w sposób obiektywny są czynnikami warunkującymi skorzystanie z instytucji art. 37 k.p.k., jednakże ciężar wykazania ich spoczywa na wnioskującym sądzie. Po zapoznaniu się z przedstawionymi aktami sprawy należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku, bowiem nie zachodzi żadna z sytuacji uzasadniających odstąpienie od właściwości miejscowej sądu, pierwotnie ustalonej na podstawie obowiązujących przepisów. Jak wynika z akt sprawy, przedmiotem rozpoznania przez Sąd Rejonowy w O. ma być zażalenie na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. z dnia 16 kwietnia 2021 r., odmawiające wszczęcia śledztwa w sprawie składania fałszywych zeznań podczas przesłuchania H.S. w charakterze świadka przed funkcjonariuszem Policji w dniu 7 listopada 2018 r. oraz 11 września 2020 r., tj. popełnienia czynu z art. 233 § 1 k.k. W przedmiotowej sprawie postępowanie nie było jednak prowadzone wobec określonej osoby i oznacza to, że postępowanie zażaleniowe będzie dotyczyć jedynie weryfikacji podstaw i zasadności wydania zaskarżonej decyzji. W takiej sytuacji musi budzić zdziwienie, że SSR A.K. pomimo tego, że zna stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt IV KO 43/19, w którym nie uwzględniony został wniosek o przekazanie sprawy, występuje do Sądu Najwyższego z kolejnym wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k. Przypomnieć należy, że poprzednia sprawa dotyczyła również konieczności rozpoznania zażalenia wniesionego przez K. R. na postanowienie odmawiające wszczęcia dochodzenia w sprawie, która dotyczyła również bezpośrednio adw. H.S.. Konieczne jest również podkreślenie, że uzasadnienia postanowień Sądu Rejonowego w O. z dnia 22 marca 2019 r. i z dnia 12 października 2021 r., oba sporządzone przez sędzia A. K., są identyczne, co nie powinno mieć miejsca w sytuacji podchodzenia przez sędziego do sprawy z należytą starannością, natomiast może wskazywać, że sędzia ten ma niczym nieuzasadnione obawy przed orzekaniem w tego rodzaju sprawach. 3 Sąd Najwyższy po raz kolejny przypomina, że w przypadku, gdy sędziego oraz adwokata łączy znajomość o charakterze prywatnym, należy skorzystać w pierwszej kolejności z instytucji wyłączenia sędziego opisanej w art. 41 k.p.k. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 233 § 1 KKart. 41 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy