V KO 74/23
Izba Karna2023-07-26
Skład orzekający: Paweł Kołodziejski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy przedmiotem zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa jest zarzut popełnienia przestępstwa przez sędziego sądu właściwego miejscowo, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest uzasadnione, gdy przedmiotem rozpoznania jest zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie dotyczącej sędziego sądu właściwego miejscowo. Taka sytuacja może budzić uzasadnione wątpliwości co do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy, co negatywnie wpływa na zaufanie do wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy rozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa innemu sądowi równorzędnemu. Przedmiotem śledztwa miał być czyn z art. 231 § 1 k.k. (przekroczenie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków) popełniony przez sędziego tego sądu, w związku z wydaniem orzeczenia o umieszczeniu skarżącego w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym. Sąd wnioskujący uznał, że rozpoznanie zażalenia przez sąd właściwy miejscowo mogłoby budzić wątpliwości co do bezstronności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Miliczu.Pełny tekst orzeczenia
V KO 74/23 POSTANOWIENIE Dnia 26 lipca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski w sprawie zażalenia A.W. na postanowienie Komendy Powiatowej Policji w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 8 listopada 2022 r., zatwierdzone przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w Ostrowie Wielkopolskim dnia 15 listopada 2022 r., o odmowie wszczęcia śledztwa o sygn. akt […] Ds. […] po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 lipca 2023 r., wniosku Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim zawartego w postanowieniu z dnia 27 czerwca 2023 r., sygn. akt II Kp 67/23, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim o sygn. akt II Kp 67/23 do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Miliczu. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim wystąpił w inicjatywą przekazania sprawy II Kp 67/23 innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości (art. 37 k.p.k.). W uzasadnieniu postanowienia z dnia 27 czerwca 2023 r. wnioskodawca wskazał, że sprawa ta dotyczy rozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa o czyn z art. 231 § 1 k.k., polegający
V KO 74/23 2 na przekroczeniu uprawnień lub niedopełnieniu obowiązków przez sędziego Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim, w związku z wydaniem orzeczenia o umieszczeniu A.W.1. w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym. Zasadnym jest zatem, aby środek odwoławczy wywiedziony przez A.W. został rozpoznany przez inny sąd niż właściwy miejscowo. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że określona w art. 37 k.p.k. instytucja statuuje wyjątek od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), zatem jej zastosowanie powinno mieć miejsce jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne względy, związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Jednym z nich jest autorytet wymiaru sprawiedliwości, dla kształtowania którego należy unikać sytuacji, w których rozpoznanie danej sprawy przez sąd właściwy miejscowo wiązałoby się z ograniczeniem swobody orzekania lub mogłoby, w odczuciu społecznym, prowadzić do uzasadnionego przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy (por. postanowienie SN z dnia 18 lutego 2021 r., IV KO 4/21, LEX nr 3126169; postanowienie SN z dnia 27 marca 2023 r., IV KO 20/23, LEX nr 3514357; postanowienie SN z dnia 9 maja 2023 r., II KO 42/23, LEX nr 3565837). Analiza przedstawionych przez Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim argumentów oraz okoliczności sprawy prowadzi do konstatacji, że w zaistniałym układzie procesowym sąd właściwy miejscowo rozpoznawałby zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o czyn z art. 231 § 1 k.k., którego zdaniem skarżącego miał dopuścić się sędzia wykonujący obowiązki służbowe w tym sądzie. Powyższe, jak słusznie dostrzegł sąd wnioskujący, w odczuciu przeciętnego obserwatora procesu niewątpliwie mogłoby rodzić uzasadnione wątpliwości co do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania przedmiotowej sprawy przez Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim. To zaś z całą pewnością wpłynęłoby negatywnie na zaufanie do całego wymiaru sprawiedliwości. Mając powyższe okoliczności na względzie, w pełni podzielając argumentację sądu wnioskującego zawartą w uzasadnieniu postanowienia, Sąd Najwyższy
V KO 74/23 3 przekazał przedmiotową sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w Miliczu. Wskazany sąd z delegacji ma siedzibę w stosunkowo niewielkiej odległości od sądu właściwego, lecz położony jest w innym okręgu, co winno zagwarantować rozpoznanie sprawy w sposób obiektywny. Z tych też względów orzeczono jak w sentencji. (P.B.) [as]
Powiązane orzeczenia
- II KO 46/17 2017-10-19Czy w sytuacji, gdy przedmiotem zażalenia jest odmowa wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziego sądu miejscowo właściwego, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze…
- V KO 30/13 2013-05-08Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy przedmiotem zażalenia jest postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sę…
- V KO 4/21 2021-01-29Czy w sytuacji, gdy przedmiotem zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa są zarzuty popełnienia przestępstwa przez sędziego sądu rejonowego i prokuratora prokuratury rejonowej, a sprawę tę ma rozpoznać sąd…
- II KO 60/24 2024-06-18Czy w sytuacji, gdy przedmiotem zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa jest czyn sędziego sądu właściwego miejscowo, dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu…
- III KO 114/23 2023-12-05Czy w sytuacji, gdy przedmiotem zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa jest czyn przypisywany sędziemu sądu miejscowo właściwego do rozpoznania tego zażalenia, zachodzą szczególne względy związane z dobr…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 231 § 1 KKart. 45 ust. 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy