I KO 41/20

Izba Karna2021-01-11

Skład orzekający: Igor Zgoliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy znajomość osobista sędziego z jedną ze stron postępowania dyscyplinarnego, nawet jeśli była to znajomość koleżeńska z czasów studiów, może stanowić uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie dyscyplinarnej?
Ratio decidendi
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Pojęcie bezstronności obejmuje zarówno subiektywne poczucie sędziego, jak i odbiór zewnętrzny, oparty na zobiektywizowanych przesłankach. Przesłanka wyłączenia sędziego aktualizuje się wówczas, gdy przeciętny odbiorca nie może być przekonany o tym, że charakter zaistniałych w sprawie okoliczności nie będzie rzutował w żadnym stopniu na bezstronne osądzenie sprawy.
Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego A.B. złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznania sprawy I KK 89/19, dotyczącej adwokat D. K. Sędzia A.B. wskazał, że zna D. K. osobiście z czasów studiów prawniczych, kiedy to utrzymywali koleżeńskie relacje. Zdaniem sędziego, ta znajomość może budzić wątpliwości co do jego bezstronności w odbiorze zewnętrznym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego A.B. od rozpoznania sprawy I KK 89/19.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I KO 41/20 POSTANOWIENIE Dnia 11 stycznia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Igor Zgoliński po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 stycznia 2021 r., w sprawie D. K., uniewinnionej od zarzutu popełnienia czynu z art. 80 ustawy z dnia z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze i in. wniosku sędziego Sądu Najwyższego A.B. o wyłączenie od rozpoznania sprawy I KK 89/19, na podstawie art. 42 § 3 i 4 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego A.B. od rozpoznania sprawy I KK 89/19. UZASADNIENIE W oświadczeniu z dnia 24 listopada 2020 r. sędzia Sądu Najwyższego A.B. zasygnalizował, że w sprawa, w której wniesiona została kasacja od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego z dnia 27 kwietnia 2019 r., sygn. WSD (…) dotyczy adwokat D. K., którą zna osobiście. Jak wynika z oświadczenia w/w byli słuchaczami tego samego seminarium w trakcie trwania studiów prawniczych na Uniwersytecie (…) i w tym czasie utrzymywali relacje koleżeńskie. Zdaniem sędziego Sądu Najwyższego A.B. ta zaszłość może być powodem powstania w odbiorze zewnętrznym wrażenia wątpliwości co do jego bezstronności w sprawie dyscyplinarnej adwokat D. K., co uzasadnia żądanie o wyłączenie go od orzekania. 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek należało uznać za zasadny. Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Pojęcie bezstronności, o której mowa w art. 41 k.p.k. obejmuje zarówno subiektywne poczucie sędziego jak też odbiór zewnętrzny, oparty na zobiektywizowanych przesłankach, wyrażany przez odwołanie się do oceny przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu. Przesłanka wyłączenia sędziego (iudex suspectus) na podstawie powyższego przepisu aktualizuje się więc wówczas, gdy przeciętny odbiorca nie może być przekonany o tym, że charakter zaistniałych w sprawie okoliczności nie będzie rzutował w żadnym stopniu na bezstronne osądzenie sprawy. W świetle powyższego należało uznać, że argumenty zaprezentowane we wniosku sędziego A.B. o jego wyłączenie od rozpoznania złożonej w niniejszej sprawie kasacji przekonują o możliwości wywołania uzasadnionych wątpliwości co do jego bezstronności w tej sprawie. Ujawniona znajomość łącząca sędziego ze stroną postępowania dyscyplinarnego należy do okoliczności, o których mowa w art. 41 § 1 k.p.k. Mogłaby ona stwarzać asumpt do przekonania, że przy rozpoznaniu kasacji Sąd Najwyższy kierował się pozamerytorycznymi względami, co implikowałoby w odbiorze zewnętrznym wątpliwości w zakresie spełnienia standardów rzetelnego procesu. Dla uniknięcia tego rodzaju okoliczności zasadne było wyłączenie sędziego od rozpoznania przedmiotowej sprawy.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 80art. 42 § 3art. 41 KPKart. 41 § 1 KPK§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy