IV KK 361/21

Sygn. akt IV KK 361/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 sierpnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie M. S. (poprzednio K.) obwinionej o wykroczenia z art. 86§1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 4 sierpnia 2021r. na posiedzeniu w trybie art. 535§5 k.p.k. kasacji wniesionej – na niekorzyść – przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 25 maja 2021r., sygn. akt II Ka (…), uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia 23 lutego 2021r., sygn. akt II W (…) i umarzającego postępowanie uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w P. w postępowaniu odwoławczym UZASADNIENIE M. S. (poprzednio K.) została obwiniona o to, że: 1. w dniu 16 marca 2019r., około godz. 00:00, w miejscowości M., na drodze publicznej numer (…), kierując autobusem marki M. (…) o numerze rejestracyjnym (…), w trakcie wykonywania manewru skrętu w lewo w drogę podporządkowaną, nie zachowała należytej ostrożności, czym doprowadziła do spowodowania 2 zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w postaci kolizji drogowej z samochodem osobowym marki F. (…) o numerze rejestracyjnym (…), tj. o wykroczenie z art. 86§1 k.w. 2. w dniu 16 marca 2019r., około godz. 00:29, w miejscowości M., w rejonie przystanku autobusowego usytuowanego przy sklepie B., kierując na drodze publicznej autobusem marki M. (…) o numerze rejestracyjnym (….), w trakcie wykonywania manewru cofania w zatokę autobusową, nie zachowała należytej ostrożności, czym doprowadziła do spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w postaci kolizji drogowej z samochodem osobowym marki F. (…) o numerze rejestracyjnym (…), tj. o wykroczenie z art. 86§1 k.w. Zarządzeniem z dnia 6 grudnia 2019r., sygn. akt II W (…), na podstawie art. 59§2 k.p.w., wszczęto przeciwko M. S. postępowanie o ww. wykroczenia (k. 103). Wyrokiem z dnia 23 lutego 2021r., sygn. akt II W (…), Sąd Rejonowy w P. uznał obwinioną za winną popełnienia zarzucanych jej wykroczeń z art. 86§1 k.w. i na podstawie art. 86§1 k.w., przy zastosowaniu art. 9§2 k.w., wymierzył jej łącznie karę grzywny w kwocie 800,- zł. Apelację od powyższego orzeczenia wywiodła M. S., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając mu obrazę przepisów postępowania w postaci art. 2 pkt 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k. w zw. z art. 8 k.p.w., oraz błąd w ustaleniach faktycznych. W konsekwencji obwiniona wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku „poprzez uchylenie wyroku w części uznania obwinionej za winną i przekazanie sądowi do ponownego rozpoznania i uniewinnienie”. Wyrokiem z dnia 25 maja 2021r., sygn. akt II Ka (…), Sąd Okręgowy w P. uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 5§1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45§1 k.w. umorzył postępowanie w sprawie. Kasację od powyższego wyroku, na niekorzyść M. S., wywiódł Prokurator Generalny, podnosząc zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art. 45§1 k.w. w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 23 marca 2017r. o zmianie ustawy Kodeks kamy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2017.966), obowiązującym od dnia 1 czerwca 2017r., polegającego na błędnym przyjęciu, że w przypadku wszczęcia postępowania 3 przed upływem roku od czasu popełnienia wykroczenia jego karalność ustaje z upływem 2 lat od popełnienia czynu, co skutkowało wadliwym uznaniem, że w dacie rozpoznania sprawy przez Sąd Odwoławczy nastąpiło przedawnienie orzekania i w konsekwencji bezpodstawne umorzenie postępowania w sprawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna w stopniu wymaganym przez art. 535§5 k.p.k. w brzmieniu obowiązującym od dnia 5 października 2019r. (zmienionym przez art. 1 pkt 93 ustawy z dnia 19 lipca 2019r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, Dz.U.2019.1694), co umożliwiło jej rozpoznanie na posiedzeniu i w składzie jednoosobowym (art. 15§4 k.p.w.). Zaskarżone orzeczenie zapadło bowiem z rażącą obrazą art. 45§1 k.w. i skutkowało błędnym rozstrzygnięciem w postaci umorzenia postępowania w oparciu o art. 5§1 pkt 4 k.p.w. Stosownie do treści art. 45§1 k.w., w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 23 marca 2017r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2017.966), obowiązującym od dnia 1 czerwca 2017r., karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok, zaś w przypadku, gdy w tym okresie wszczęto postępowanie, karalność wykroczenia ustaje z upływem dwóch lat od zakończenia tego okresu. Jak słusznie wskazuje w uzasadnieniu kasacji skarżący, dwuletni termin rozpoczyna swój bieg dopiero z chwilą zakończenia podstawowego, rocznego okresu, a zatem karalność wykroczenia zostaje niejako przedłużona o dwa lata, a przedawnienie, w przypadku, gdy w rocznym terminie dojdzie do wszczęcia postępowania, następuje dopiero po upływie trzech lat od popełnienia czynu. Bezspornym jest, że w przedmiotowej sprawie postępowanie w sprawie o wykroczenia, które miały zostać popełnione w dniu 16 marca 2019r., zostało wszczęte w dniu 6 grudnia 2019r. na mocy zarządzenia Prezesa Sądu Rejonowego w P. (art. 59§2 k.p.w.), a zatem w okresie rocznym, o którym mowa w art. 45§1 k.w. Skutkiem powyższego, termin przedawnienia karalności wykroczeń zarzucanych M. S. uległ wydłużeniu o dwa lata, tj. z dnia 16 marca 2020r. do dnia 16 marca 2022r. Rację ma zatem autor kasacji podnosząc zarzut rażącego naruszenia przez Sąd Odwoławczy prawa materialnego, tj. art. 45§1 k.w., który skutkował 4 bezzasadnym umorzeniem wobec obwinionej postępowania w sprawie o wykroczenia. Z tych też przyczyn konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Okręgowy winien w ponowionym postępowaniu odwoławczym rozpoznać merytorycznie apelację M. S., czego dotychczas nie uczynił. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.