II NSNC 28/24

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-11-13

Skład orzekający: Grzegorz Pastuszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy utrata przez pozwanego zdolności procesowej wskutek ubezwłasnowolnienia stanowi podstawę do zawieszenia postępowania w sprawie rozpoznawanej na skutek skargi nadzwyczajnej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie, stwierdzając, że utrata przez pozwanego zdolności procesowej wskutek ubezwłasnowolnienia stanowi podstawę do zawieszenia postępowania na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 95 pkt 1 ustawy o Sądzie Najwyższym. Utrata zdolności procesowej przez stronę jest obligatoryjną przesłanką zawieszenia postępowania.
Stan faktyczny
Prokurator Generalny wniósł skargę nadzwyczajną od prawomocnego nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym z weksla. W toku postępowania przed Sądem Najwyższym ustalono, że pozwana W. P. została całkowicie ubezwłasnowolniona, co skutkowało utratą przez nią zdolności procesowej. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o zawieszenie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie z uwagi na utratę przez pozwaną zdolności procesowej wskutek ubezwłasnowolnienia.

Pełny tekst orzeczenia

II NSNc 28/24 POSTANOWIENIE Dnia 13 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Pastuszko w sprawie z powództwa P. S.A. z siedzibą w W. (poprzednio P spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B.) przeciwko W. P. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 13 listopada 2025 r. na skutek skargi nadzwyczajnej wniesionej przez Prokuratora Generalnego od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym z weksla Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej z 4 lutego 2014 r., sygn. I Nc 515/14, na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym zawiesza postępowanie z uwagi na utratę przez W.P. zdolności procesowej wobec jej ubezwłasnowolnienia. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym z weksla z 4 lutego 2014 r., I Nc 515/14, nakazał pozwanej W. P., aby zapłaciła na rzecz powoda P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. (obecnie P. S.A. w W.) kwotę 12 083,32 zł z ustawowymi odsetkami od 30 grudnia 2013 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 2 569 zł tytułem kosztów II NSNc 28/24 2 procesu w tym kwotę 2 417 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, w terminie dwóch tygodni od doręczenia nakazu roszczenie na rzecz strony powodowej w całości wraz z kosztami, albo wniosła w tym terminie zarzuty. Zaskarżony nakaz zapłaty wobec niewniesienia przez pozwaną zarzutów stał się prawomocny 6 marca 2014 r. W dniu 5 grudnia 2023 r. Prokurator Generalny (dalej: „skarżący”), na podstawie art. 89 § 1 i § 2 w zw. z art. 115 § 1 i 1a u.SN, wniósł do Sądu Najwyższego za pośrednictwem Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej skargę nadzwyczajną od prawomocnego nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej z 4 lutego 2014 r., I Nc 515/14: „z uwagi na konieczność zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, albowiem wydany nakaz zapłaty doprowadził do legalizacji nieuczciwych praktyk rynkowych i naruszył prawa pozwanej jako konsumenta wynikające z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i kodeksu cywilnego oraz zaskarżone orzeczenie skutkuje utrzymaniem istnienia długu pozwanej w rozmiarze dotkliwie ingerującym w jej prawa majątkowe, a w szczególności w prawo własności chronione przez art. 21 i art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej”, zaskarżając go w całości. W skardze tej na podstawie art. 91 § 1 oraz art. 95 pkt 1 u.SN i art. 388 § 1 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c., przy zastosowaniu art. 95 pkt 1 u.SN, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bielsku-Białej z pozostawieniem temu sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania ze skargi nadzwyczajnej oraz o wstrzymanie nakazu zapłaty do czasu ukończenia postępowania wywołanego wniesioną skargą nadzwyczajną z uwagi na grożącą pozwanej niepowetowaną szkodę wynikającą z prowadzonego przez S. K. - Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w R .postępowania egzekucyjnego pod sygn. Km […]. Postanowieniem z 13 grudnia 2023 r. Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej wstrzymał wykonanie prawomocnego nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej z 4 lutego 2014 r. w sprawie I Nc 515/14 do czasu rozpoznania skargi nadzwyczajnej. II NSNc 28/24 3 Pismem z 4 stycznia 2024, stanowiącym odpowiedź na skargę nadzwyczajną, powód wniósł o oddalenie skargi nadzwyczajnej oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu stanowiska nie zgodzono się z zarzutami skargi i nie podzielono argumentacji skarżącego. Pismem z 29 października 2025 r. Prokuratura Okręgowa w Gliwicach złożyła do akt sprawy postanowienie Sądu Okręgowego w Rybniku z 8 sierpnia 2025 r. w sprawie I Ns 287/23 którym to Sąd ubezwłasnowolnił całkowicie pozwaną (pkt 1). Postanowienie uprawomocniło się z dniem 19 sierpnia 2025 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela. W przedmiotowej sprawie pozwana postanowieniem Sądu Okręgowego w Rybniku z 8 sierpnia 2025 r. w sprawie I Ns 287/23 została ubezwłasnowolniona całkowicie. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 95 pkt 1 u.SN zawiesza postępowanie z uwagi na utratę przez pozwaną zdolności procesowej będącej konsekwencją jej ubezwłasnowolnienia. [D.Z.] [a.ł] II NSNc 28/24 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 174 § 1 pkt 1 KPCart. 391 § 1 KPCart. 39821 KPCart. 95 pkt 1art. 89 § 1art. 115 § 1art. 21art. 64art. 91 § 1art. 388 § 1 KPCart. 39821 KPCart. 174 § 1 pkt 1 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy