I CZ 101/06
PostanowienieIzba Cywilna2006-11-07
Skład orzekający: Tadeusz Wiśniewski, Grzegorz Misiurek, Marek Sychowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kurator procesowy ustanowiony dla strony, która nie ma zdolności procesowej, jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych od skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Kurator procesowy wyznaczony dla strony, która nie posiada zdolności procesowej, korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na mocy art. 96 ust. 1 pkt 5 ustawy. W związku z tym, nie ma obowiązku uiszczania opłat od skargi kasacyjnej, a brak takiego uiszczenia nie może stanowić podstawy do zastosowania sankcji odrzucenia skargi na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni, małoletnia S. T., domagała się stwierdzenia nabycia spadku po babci na podstawie testamentu. Z uwagi na brak zdolności procesowej, ustanowiono dla niej kuratora. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawczyni od postanowienia tego sądu, powołując się na brak uiszczenia opłaty. Wnioskodawczyni wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 1302 § 3 k.p.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 101/06 POSTANOWIENIE Dnia 7 listopada 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Grzegorz Misiurek SSN Marek Sychowicz w sprawie z wniosku S. T. przy uczestnictwie […] o stwierdzenie nabycia spadku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 listopada 2006 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 25 lipca 2006 r., uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie
2 Wnioskodawczyni małoletnia S. T. domagała się w rozpoznawanej sprawie stwierdzenia nabycia spadku po swojej babci A. K. na podstawie testamentu. Uczestniczka postępowania A. T., będąca matką wnioskodawczyni i córką spadkodawczyni, popierała w toku postępowania wniosek S. T. Wnioskodawczynię reprezentował początkowo jej przedstawiciel ustawowy – ojciec K. Tr., który zmarł w dniu 10 grudnia 2002 r. Wcześniej, postanowieniem z dnia 19 marca 2002 r. sąd opiekuńczy – Sąd Rejonowy ustanowił na podstawie art. 99 k.r.o. kuratora dla wnioskodawczyni. Postanowieniem z dnia 9 maja 2003 r. Sąd Rejonowy zwolnił uczestniczkę postępowania A.T. od kosztów sądowych oraz ustanowił dla niej oraz dla wnioskodawczyni pełnomocników z urzędu. Postanowieniem z dnia 25 lipca 2006 r. Sąd Okręgowy w W. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawczyni od postanowienia tego Sądu z dnia 21 marca 2006 r. W zażaleniu skarżąca, zarzucając naruszenie art. 1302 § 3 k.p.c., wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.), do uiszczenia kosztów sądowych obowiązana jest strona, która wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, chyba że ustawa stanowi inaczej. Pojęcie strony, używane w ustawie o kosztach sądowych ma znaczenie autonomiczne, nadane mu w art. 7 ust. 1 ustawy. Przepis ten stanowi, że stroną w rozumieniu ustawy jest każdy uczestnik postępowania sądowego, w tym także świadek, biegły i tłumacz. Wynika stąd, że status strony na gruncie analizowanej ustawy może mieć również kurator procesowy wyznaczony przez sąd i podejmujący za stronę procesu (uczestnika postępowania nieprocesowego) czynności procesowe.
3 Skarga kasacyjna odrzucona zaskarżonym postanowieniem wniesiona została przez adwokata z urzędu wnioskodawczyni reprezentowanej przez kuratora ustanowionego przez sąd opiekuńczy ze względu na niemożność reprezentowania jej przez przedstawiciela ustawowego. W tym wypadku, ze względu na brak zdolności procesowej wnioskodawczyni, za stronę wnoszącą skargę kasacyjną w rozumieniu przytoczonego art. 2 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych należało uznać kuratora. Należy jednak zauważyć, że kurator wyznaczony przez sąd orzekający lub sąd opiekuńczy dla danej sprawy korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 96 ust. 1 pkt 5 ustawy). Nie miał on zatem obowiązku uiszczenia żadnych opłat, w tym również opłaty podstawowej, od przedmiotowej skargi kasacyjnej. W konsekwencji, nie było również podstaw do zastosowania sankcji przewidzianej w art. 1302 § 3 k.p.c. przez Sąd drugiej instancji. Z podanych względów, na podstawie art. 39815 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. jc
Powiązane orzeczenia
- II CSKP 948/22 2023-07-12Czy strona przegrywająca sprawę, której skarga kasacyjna spowodowała konieczność ustanowienia kuratora dla przeciwnika procesowego, jest zobowiązana do zwrotu kosztów sądowych poniesionych z budżetu państwa na wynagrodze…
- III CZ 157/24 2024-12-10Czy kurator procesowy ustanowiony na podstawie art. 144 § 1 k.p.c. jest umocowany do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku sądu drugiej instancji?
- I CSK 75/23 2023-09-12Czy kurator procesowy ustanowiony dla strony, której miejsce pobytu nie jest znane, jest umocowany do działania w postępowaniu kasacyjnym?
- III CZ 29/24 2024-11-21Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej, nie rozważywszy wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych opartego na art. 96 ust. 1 pkt 5 ustawy o kosztach sądowych w…
- I CSK 4275/23 2024-05-23Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie wynagrodzenia kuratora procesowego?
Powołane przepisy
art. 99 KROart. 1302 § 3 KPCart. 2 ust. 2art. 7 ust. 1art. 96 ust. 1art. 39815 § 1art. 3941 § 3 KPC§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy