III CZ 12/09
PostanowienieIzba Cywilna2009-03-19
Skład orzekający: Mirosław Bączyk, Krzysztof Strzelczyk, Hubert Wrzeszcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., podlega odrzuceniu, jeżeli podniesione w niej nowe okoliczności i dowody nie mogłyby mieć wpływu na wynik sprawy o zasiedzenie nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie, jeżeli z jej uzasadnienia wynika, że podstawa ta nie zachodzi. W przypadku skargi o wznowienie postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., badanie, czy zachodzi ustawowa podstawa, obejmuje także ocenę, czy nowe okoliczności lub środki dowodowe mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga taka podlega odrzuceniu jako nieoparta na ustawowej podstawie, jeśli te warunki nie są spełnione.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę o wznowienie postępowania w sprawie o zasiedzenie nieruchomości, uznając, że nowe okoliczności i dowody przedstawione przez uczestnika K.D. nie mogłyby wpłynąć na wynik sprawy. Uczestnik twierdził, że jego ojciec, właściciel nieruchomości, był prześladowany przez organy bezpieczeństwa, co uniemożliwiło mu dochodzenie praw do nieruchomości. Sąd Okręgowy uznał, że okoliczności te dotyczyły okresu sprzed biegu terminu zasiedzenia i nie miały znaczenia dla oceny posiadania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestnika K.D. na postanowienie Sądu Okręgowego w N. o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 12/09 POSTANOWIENIE Dnia 19 marca 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący) SSN Krzysztof Strzelczyk SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta N. przy uczestnictwie [...] o zasiedzenie nieruchomości, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 marca 2009 r., zażalenia uczestnika K.D. na postanowienie Sądu Okręgowego w N. z dnia 10 grudnia 2008 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie. Uzasadnienie
2 Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w N. odrzucił – na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. – skargę uczestnika postępowania K.D. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem wymienionego Sądu z dnia 20 grudnia 2007 r. o zasiedzenie nieruchomości. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że Sąd Okręgowy w N. – po rozpoznaniu apelacji wnioskodawcy – zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w N., oddalające wniosek o zasiedzenie nieruchomości, w ten sposób, że stwierdził, iż Skarb Państwa – Prezydent Miasta N. nabył przez zasiedzenie z dniem 23 maja 2002 r. własność oznaczonej zabudowanej nieruchomości, położonej N. Skargę o wznowienie postępowania uczestnik postępowania oprał na podstawie przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c. Uzasadniając ją podał, że dopiero dnia 12 sierpnia 2008 r. dowidział się o zgromadzonych w IPN dokumentach świadczących o tym, że jego ojciec (będący właścicielem wymienionej nieruchomości) z powodu prześladowania przez organy bezpieczeństwa (Urząd Bezpieczeństwa) nie mógł domagać się wydania bezprawnie zawładniętej przez Skarb Państwa nieruchomości. W związku z tym wniósł o przeprowadzenie dowodów z tych dokumentów i z przesłuchania świadków w celu wykazania, że ojciec był prześladowany przez organy bezpieczeństwa do 1963 r. z powodu odmowy współpracy z nimi. Zdaniem uczestnika postępowania jego ojciec został pozbawiony nieruchomości w odwecie za odmowę współpracy z Urzędem Bezpieczeństwa. Sąd Okręgowy uznał, że nie zachodzi wskazana przez uczestnika postępowania podstawa wznowienia postępowania. Podkreślając, że przyjęty w sprawie o zasiedzenie bieg terminu do zasiedzenia rozpoczął się w maju 1972 r., stwierdził, że wskazane w skardze nowe okoliczności i dowody nie mogłyby mieć wpływu na wynik sprawy. Sąd podkreśl również, że okoliczności, których dotyczą zawnioskowane w skardze dowody, były przedmiotem oceny sądów rozpoznających wniosek o zasiedzenia, w tym także Sądu Najwyższego, i zostały uznane za niemające istotnego znaczenia w sprawie. Nie bez znaczenie jest też niekwestionowana przez uczestnika okoliczność, że po roku 1989 ani właściciel
3 nieruchomości, ani jego spadkobiercy nie podejmowali czynności zmierzających do odzyskania nieruchomości. W zażaleniu pełnomocnik powoda, zarzucając, że Sąd Okręgowy na skutek naruszenia art. 233 i art. 403 § 2 k.p.c. bezpodstawnie uznał, iż nie zachodzi wskazana podstawa wznowienia postępowania, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd, że samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli z jej uzasadnienia wynika, że podniesiona podstawa nie zachodzi. Taka skarga podlega – na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. – odrzuceniu jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 29 stycznia 1968 r., I CZ 122/67, OSNCP 1968, nr 8-9, poz. 154, z dnia 30 maja 1996 r., I CRN 101/95, OSNC 1996, nr 10, poz. 138, z dnia 28 października 1999 r., II UKN 174/99, OSNP 2001, nr 4, poz. 133, z dnia 15 czerwca 2005 r., IV CZ 50/05, z dnia 24 czerwca 2005 r., V CZ 70/05). W wypadku oparcia skargi o wznowienie podstępowania na podstawie przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c., badanie, czy zachodzi ustawowa podstawa wznowienia, obejmuje także ocenę, czy w rozumieniu art. 403 § 2 nowe okoliczności lub środki dowodowe mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 1982 r., II CO 1/82, OSPiKA 1984, nr 2, poz. 27). Sąd Okręgowy trafnie uznał – wbrew zarzutom skarżącego – że nie zachodzi przewidziana w art. 403 § 2 k.p.c. podstawa wznowienie postępowania. Podniesione przez skarżącego zarzuty nie podważają oceny Sądu, że wskazane w skardze okoliczności faktyczne i środki dowodowe nie mogłyby wpłynąć na wynik sprawy o zasiedzenie nieruchomości. Dla oceny posiadania i jego postaci nie mają znaczenia okoliczności, w jakich Skarb Państwa wszedł we władanie nieruchomości. Według art. 336 k.c. o posiadaniu i jego postaci – co podkreślił także Sąd Najwyższy w uwzględniającym skargę kasacyjną wnioskodawcy wyroku z dnia 8 listopada 2006 r.– decyduje bowiem wyłącznie sposób władania rzeczą.
4 Wskazane w skardze okoliczności i środki dowodowe nie mogłyby także wpłynąć na ocenę biegu terminu do zasiedzenia, ponieważ dotyczą faktów sprzed 1972 r. Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia (art. 39818 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 31/11 2011-08-24Czy skarga o wznowienie postępowania oparta na art. 403 § 2 k.p.c. jest zasadna, jeśli strona miała obiektywną możliwość powołania się na nowe okoliczności faktyczne w poprzednim postępowaniu?
- I CZ 85/09 2009-11-26Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na zarzucie, że orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa polegającego na posłużeniu się sfałszowanymi opiniami geodezyjnymi, może być uwzględniona, jeśli przedstawio…
- I CZ 52/09 2009-10-15Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na twierdzeniu o wykryciu nowych środków dowodowych lub okoliczności faktycznych, podlega odrzuceniu, jeśli wskazane dowody lub okoliczności nie pozostają w związku przyczynow…
- I CZ 27/19 2019-04-17Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na podstawie z art. 403 § 2 k.p.c., może zostać odrzucona, jeśli strona nie wykazała, że powołane okoliczności faktyczne lub środki dowodowe istniały w toku postępowania, nie…
- IV CZ 116/16 2017-02-22Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na zarzucie wykrycia nowych okoliczności faktycznych i środków dowodowych, może zostać odrzucona na podstawie art. 410 § 1 k.p.c., jeśli powołane okoliczności nie wypełniają u…
Powołane przepisy
art. 410 § 1 KPCart. 403 § 2 KPCart. 233art. 403 § 2art. 336 KCart. 39818art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy