II KO 93/21

Izba Karna2021-11-16

Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien z urzędu wznowić postępowanie zakończone postanowieniem o charakterze kasatoryjnym, które nie rozstrzyga o odpowiedzialności karnej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem o charakterze kasatoryjnym, które nie rozstrzyga o odpowiedzialności karnej. Instytucja wznowienia postępowania dotyczy jedynie postępowania w jego głównym nurcie, rozstrzygającego co do istoty sprawy i odpowiedzialności karnej. Postępowania kasatoryjne, oparte na ograniczonych podstawach skargi, nie kończą postępowania w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k., gdyż nie posiadają przymiotu prawomocności materialnej.
Stan faktyczny
Z.N. złożył pismo sygnalizujące konieczność wznowienia z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 23 września 2021 r., sygn. akt II KS 18/21. Postępowanie to miało charakter uboczny i dotyczyło kontroli podstawności wydania przez Sąd odwoławczy wyroku o charakterze kasatoryjnym. Sędzia Sądu Najwyższego po zapoznaniu się z pismem nie stwierdził podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KO 93/21 ZARZĄDZENIE Dnia 16 listopada 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz Dnia 16 listopada 2021 r., Sędzia SN Kazimierz Klugiewicz, po zapoznaniu się z pismem Z.N., sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 23 września 2021 r., sygn. akt II KS 18/21, nie stwierdzam podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.). UZASADNIENIE Jak wskazuje się w orzecznictwie i co wynika z rato legis instytucji wznowienia postępowania dotyczy ona jednie postępowania w jego głównym nurcie, a więc co do istoty sprawy i związanych z nią rozstrzygnięć — w szczególności orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. jest orzeczenie, które rozstrzyga co do odpowiedzialności karnej (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2007 r., V KZ 24/07, OSNKW 2007/6/53, LEX nr 270987; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2008 r, IV KC 118/07, LEX nr 346765). Tymczasem postępowanie, do którego odnosi się sygnalizacja Z.N. co do konieczności wznowienia postępowania z urzędu, ma charakter uboczny i dotyczy jedynie kontroli podstawności wydania przez Sąd odwoławczy wyroku o charakterze kasatoryjnym, nie przesądzając w żadnym stopniu o kwestii odpowiedzialności karnej wnioskodawcy, co wyraźnie wynika z ograniczonych podstaw skargi, określonych w art. 539a § 3 k.p.k. W tym kontekście warto zauważyć, że w art. 540 § 1 k.p.k. mowa jest wprost o postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem, a zatem takim orzeczeniem, które cechuje się prawomocnością zarówno w znaczeniu formalnym, jak i materialnym. Tymczasem wyroki kasatoryjne sądów odwoławczych, jak i w konsekwencji orzeczenia Sądu Najwyższego 2 wydawane w postępowaniu prowadzonym w trybie Rozdz. 55a takich przymiotów nie posiadają (por. J. Matras, w: Kodeks postępowania karnego. Komentarz, red. K. Dudka, Warszawa 2020, teza 2 do art. 539a). Z tego względu, sygnalizacja dotycząca wznowienia postępowania z urzędu (art. 9 § 2 k.p.k.), nie mogła przynieść oczekiwanego przez M.B. rezultatu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2021 r., sygn. akt IV KO 80/21). Na powyższe zarządzenie zażalenie nie przysługuje.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 542 § 3 KPKart. 540 § 1 KPKart. 539a § 3 KPKart. 539aart. 9 § 2 KPK§ 3§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy