II KO 93/21
Izba Karna2021-11-16
Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien z urzędu wznowić postępowanie zakończone postanowieniem o charakterze kasatoryjnym, które nie rozstrzyga o odpowiedzialności karnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem o charakterze kasatoryjnym, które nie rozstrzyga o odpowiedzialności karnej. Instytucja wznowienia postępowania dotyczy jedynie postępowania w jego głównym nurcie, rozstrzygającego co do istoty sprawy i odpowiedzialności karnej. Postępowania kasatoryjne, oparte na ograniczonych podstawach skargi, nie kończą postępowania w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k., gdyż nie posiadają przymiotu prawomocności materialnej.Stan faktyczny
Z.N. złożył pismo sygnalizujące konieczność wznowienia z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 23 września 2021 r., sygn. akt II KS 18/21. Postępowanie to miało charakter uboczny i dotyczyło kontroli podstawności wydania przez Sąd odwoławczy wyroku o charakterze kasatoryjnym. Sędzia Sądu Najwyższego po zapoznaniu się z pismem nie stwierdził podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie z urzędu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KO 93/21 ZARZĄDZENIE Dnia 16 listopada 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz Dnia 16 listopada 2021 r., Sędzia SN Kazimierz Klugiewicz, po zapoznaniu się z pismem Z.N., sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 23 września 2021 r., sygn. akt II KS 18/21, nie stwierdzam podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.). UZASADNIENIE Jak wskazuje się w orzecznictwie i co wynika z rato legis instytucji wznowienia postępowania dotyczy ona jednie postępowania w jego głównym nurcie, a więc co do istoty sprawy i związanych z nią rozstrzygnięć — w szczególności orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. jest orzeczenie, które rozstrzyga co do odpowiedzialności karnej (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2007 r., V KZ 24/07, OSNKW 2007/6/53, LEX nr 270987; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2008 r, IV KC 118/07, LEX nr 346765). Tymczasem postępowanie, do którego odnosi się sygnalizacja Z.N. co do konieczności wznowienia postępowania z urzędu, ma charakter uboczny i dotyczy jedynie kontroli podstawności wydania przez Sąd odwoławczy wyroku o charakterze kasatoryjnym, nie przesądzając w żadnym stopniu o kwestii odpowiedzialności karnej wnioskodawcy, co wyraźnie wynika z ograniczonych podstaw skargi, określonych w art. 539a § 3 k.p.k. W tym kontekście warto zauważyć, że w art. 540 § 1 k.p.k. mowa jest wprost o postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem, a zatem takim orzeczeniem, które cechuje się prawomocnością zarówno w znaczeniu formalnym, jak i materialnym. Tymczasem wyroki kasatoryjne sądów odwoławczych, jak i w konsekwencji orzeczenia Sądu Najwyższego
2 wydawane w postępowaniu prowadzonym w trybie Rozdz. 55a takich przymiotów nie posiadają (por. J. Matras, w: Kodeks postępowania karnego. Komentarz, red. K. Dudka, Warszawa 2020, teza 2 do art. 539a). Z tego względu, sygnalizacja dotycząca wznowienia postępowania z urzędu (art. 9 § 2 k.p.k.), nie mogła przynieść oczekiwanego przez M.B. rezultatu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2021 r., sygn. akt IV KO 80/21). Na powyższe zarządzenie zażalenie nie przysługuje.
Powiązane orzeczenia
- I KO 74/24 2025-02-28Czy postanowienie Sądu Najwyższego wydane w postępowaniu skargowym, o którym mowa w rozdziale 55a k.p.k., może stanowić podstawę do wznowienia postępowania z urzędu?
- V KO 112/23 2024-03-14Czy Sąd Najwyższy może z urzędu wszcząć postępowanie o wznowienie postępowania karnego, które zostało zakończone prawomocnym postanowieniem oddalającym wniosek o wznowienie postępowania?
- I KO 35/26 2026-05-22Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, złożony po upływie terminu i dotyczący rozstrzygnięcia kasatoryjnego, może prowadzić do wznowienia postępowania z urzędu?
- V KO 48/25 2025-04-30Czy Sąd Najwyższy powinien wszcząć z urzędu postępowanie o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem oddalającym kasację, jeśli zarzut podniesiony w kasacji dotyczył uchybienia, które zostało już ro…
- IV KO 69/23 2023-09-28Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania karnego, którego ostateczne orzeczenie kończące postępowanie w zakresie odpowiedzialności karnej zapadło przed sądem okręgowym?
Powołane przepisy
art. 542 § 3 KPKart. 540 § 1 KPKart. 539a § 3 KPKart. 539aart. 9 § 2 KPK§ 3§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy