IV KO 39/13

Izba Karna2013-06-14

Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz, Rafał Malarski, Roman Sądej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy Prezes Sądu Rejonowego wnosi zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa, a sprawa dotyczy czynu popełnionego w tym sądzie, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że nawet administracyjna zależność sędziów od prezesa sądu, który wniósł zażalenie, jest wystarczającym powodem do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Taki układ procesowy może stwarzać wrażenie braku obiektywizmu i podważać autorytet wymiaru sprawiedliwości, co przemawia za zastosowaniem art. 37 k.p.k. w celu ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości.
Stan faktyczny
Prezes Sądu Rejonowego w K. złożył zażalenie na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa przeciwko D. Z., który był podejrzany o popełnienie czynu z art. 224a k.k. (fałszywe zawiadomienie o podłożeniu ładunku wybuchowego w Sądzie Rejonowym w K.). Sąd Rejonowy w K. wystąpił o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wskazując na potencjalne postrzeganie sędziów jako "zainteresowanych" wynikiem postępowania. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku o przekazanie sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O. na podstawie art. 37 k.p.k.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 39/13 POSTANOWIENIE Dnia 14 czerwca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Rafał Malarski SSN Roman Sądej (sprawozdawca) na posiedzeniu - bez udziału stron - w dniu 14 czerwca 2013 r., po rozpoznaniu w sprawie zażalenia złożonego przez Prezesa Sądu Rejonowego w K. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. 1 Ds. …/12, o umorzeniu śledztwa przeciwko D. Z., wystąpienia Sądu Rejonowy w K. postanowieniem z dnia 6 maja 2013 r., o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości (sygn. akt III Kp …/13), na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy inicjatywę przekazania sprawy – rozpoznania zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa – uzasadnił tym, że przedmiotem zarzutu przedstawionego podejrzanemu był czyn z art. 224a k.k., dotyczący zawiadomienia o podłożeniu ładunku wybuchowego w Sądzie ustawowo właściwym do rozpoznania zażalenia. Ta sytuacja – jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia – mogłaby stwarzać w odbiorze zewnętrznym przekonanie o braku obiektywizmu 2 sędziów tego Sądu, postrzeganie ich jako „zainteresowanych” określonym wynikiem postępowania karnego, a to wobec ich statusu „quasi pokrzywdzonych”. Inicjatywa Sądu Rejonowego była uzasadniona, choć z innego powodu niż wskazany w postanowieniu. Zarzucony czyn z art. 224a k.k., polegający na fałszywym zawiadomieniu o podłożeniu ładunku wybuchowego w konkretnym sądzie, w żadnym razie nie będzie czynił sędziów tego sądu pokrzywdzonymi w rozumieniu art. 49 § 1 k.p.k. ani też nieznanymi ustawie „quasi pokrzywdzonymi”. Niemniej, przesłanki do zastosowania przepisu art. 37 k.p.k. w sprawie wystąpiły. Wynikają one z faktu, że „pokrzywdzony” sąd reprezentuje Prezes Sądu Rejonowego w K. (art. 51 § 1 k.p.k.) i to on jest autorem wniesionego zażalenia. Prezes sądu sprawuje wprawdzie jedynie administracyjny nadzór nad sędziami, a sferę orzeczniczą chroni zasada sędziowskiej niezawisłości, ale nawet taka „zależność” jest wystarczającym powodem, aby sędziowie administracyjnie podlegli prezesowi sądu nie rozpoznawali sporządzonych przez niego w postępowaniu karnym środków odwoławczych. Taki układ procesowy stwarzałby możliwość wyrażania w zewnętrznym odbiorze funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości racjonalnych opinii o tym, że to nie tylko względy merytoryczne mogły zadecydować o określonym rozstrzygnięciu sprawy. Dobro wymiaru sprawiedliwości, o którym mowa w art. 37 k.p.k., przemawia za koniecznością unikania sytuacji, mogących podważać jego autorytet i wizerunek, o ile – rzecz jasna – negatywna ocena tych sytuacji znajdowałaby oparcie w rozsądnych przesłankach. Taka też sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, a jej konsekwencją było przekazanie sprawy przez Sąd Najwyższy, na podstawie art. 37 k.p.k., innemu sądowi równorzędnemu – Sądowi Rejonowemu w O.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 224a KKart. 49 § 1 KPKart. 51 § 1 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy