IV KO 39/13
Izba Karna2013-06-14
Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz, Rafał Malarski, Roman Sądej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy Prezes Sądu Rejonowego wnosi zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa, a sprawa dotyczy czynu popełnionego w tym sądzie, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że nawet administracyjna zależność sędziów od prezesa sądu, który wniósł zażalenie, jest wystarczającym powodem do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Taki układ procesowy może stwarzać wrażenie braku obiektywizmu i podważać autorytet wymiaru sprawiedliwości, co przemawia za zastosowaniem art. 37 k.p.k. w celu ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
Prezes Sądu Rejonowego w K. złożył zażalenie na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa przeciwko D. Z., który był podejrzany o popełnienie czynu z art. 224a k.k. (fałszywe zawiadomienie o podłożeniu ładunku wybuchowego w Sądzie Rejonowym w K.). Sąd Rejonowy w K. wystąpił o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wskazując na potencjalne postrzeganie sędziów jako "zainteresowanych" wynikiem postępowania. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku o przekazanie sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O. na podstawie art. 37 k.p.k.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 39/13 POSTANOWIENIE Dnia 14 czerwca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Rafał Malarski SSN Roman Sądej (sprawozdawca) na posiedzeniu - bez udziału stron - w dniu 14 czerwca 2013 r., po rozpoznaniu w sprawie zażalenia złożonego przez Prezesa Sądu Rejonowego w K. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. 1 Ds. …/12, o umorzeniu śledztwa przeciwko D. Z., wystąpienia Sądu Rejonowy w K. postanowieniem z dnia 6 maja 2013 r., o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości (sygn. akt III Kp …/13), na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy inicjatywę przekazania sprawy – rozpoznania zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa – uzasadnił tym, że przedmiotem zarzutu przedstawionego podejrzanemu był czyn z art. 224a k.k., dotyczący zawiadomienia o podłożeniu ładunku wybuchowego w Sądzie ustawowo właściwym do rozpoznania zażalenia. Ta sytuacja – jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia – mogłaby stwarzać w odbiorze zewnętrznym przekonanie o braku obiektywizmu
2 sędziów tego Sądu, postrzeganie ich jako „zainteresowanych” określonym wynikiem postępowania karnego, a to wobec ich statusu „quasi pokrzywdzonych”. Inicjatywa Sądu Rejonowego była uzasadniona, choć z innego powodu niż wskazany w postanowieniu. Zarzucony czyn z art. 224a k.k., polegający na fałszywym zawiadomieniu o podłożeniu ładunku wybuchowego w konkretnym sądzie, w żadnym razie nie będzie czynił sędziów tego sądu pokrzywdzonymi w rozumieniu art. 49 § 1 k.p.k. ani też nieznanymi ustawie „quasi pokrzywdzonymi”. Niemniej, przesłanki do zastosowania przepisu art. 37 k.p.k. w sprawie wystąpiły. Wynikają one z faktu, że „pokrzywdzony” sąd reprezentuje Prezes Sądu Rejonowego w K. (art. 51 § 1 k.p.k.) i to on jest autorem wniesionego zażalenia. Prezes sądu sprawuje wprawdzie jedynie administracyjny nadzór nad sędziami, a sferę orzeczniczą chroni zasada sędziowskiej niezawisłości, ale nawet taka „zależność” jest wystarczającym powodem, aby sędziowie administracyjnie podlegli prezesowi sądu nie rozpoznawali sporządzonych przez niego w postępowaniu karnym środków odwoławczych. Taki układ procesowy stwarzałby możliwość wyrażania w zewnętrznym odbiorze funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości racjonalnych opinii o tym, że to nie tylko względy merytoryczne mogły zadecydować o określonym rozstrzygnięciu sprawy. Dobro wymiaru sprawiedliwości, o którym mowa w art. 37 k.p.k., przemawia za koniecznością unikania sytuacji, mogących podważać jego autorytet i wizerunek, o ile – rzecz jasna – negatywna ocena tych sytuacji znajdowałaby oparcie w rozsądnych przesłankach. Taka też sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, a jej konsekwencją było przekazanie sprawy przez Sąd Najwyższy, na podstawie art. 37 k.p.k., innemu sądowi równorzędnemu – Sądowi Rejonowemu w O.
Powiązane orzeczenia
- I KO 71/25 2025-08-22Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie karnej jest sędzia sądu właściwego miejscowo, a zawiadomienie o przestępstwie złożył Prezes tego sądu, należy przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze wzg…
- IV KO 104/18 2018-12-20Czy w sytuacji, gdy stroną postępowania jest Prezes Sądu Rejonowego, a organem rozpoznającym zażalenie jest Sąd Okręgowy, istnieje potrzeba przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru spraw…
- I KO 22/24 2024-04-16Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy środek zaskarżenia wniesiony został przez prezesa lub wiceprezesa sądu, a pokrzywdzonym jest sędzia tego samego…
- IV KO 142/21 2021-12-10Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy przedmiotem rozpoznania jest zażalenie na odmowę wszczęcia postępowania karnego dotyczącego bezpośrednio Prezesa…
- IV KO 67/16 2016-10-19Czy w sytuacji, gdy zarzuty zawarte w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa dotyczą prezesa sądu, który jest właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, dobro wymiaru sprawiedliwoś…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 224a KKart. 49 § 1 KPKart. 51 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy