I FSK 1103/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Adam Bącal Sędziowie sędzia NSA Marek Kołaczek (spr.) sędzia NSA Krzysztof Stanik Protokolant Marcin Wacławik po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej ze skargi J. B. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2006 r. Sygn. akt I FSK 513/07 postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania. Pismem z dnia 20 sierpnia 2006 r. J. B. zażądał, na podstawie art. 270 w zw. z art. 271 pkt 2 ppsa, wznowienia postępowania w ww. sprawach zakończonych wyrokiem NSA z 17 lutego 2006 r., sygn. akt I FSK 513/05, oraz wniósł o przekazanie tych spraw do WSA we Wrocławiu celem odrzucenia skargi kasacyjnej stosownie do art. 178 ppsa. Uzasadniając żądanie wznowienia postępowania J. B. wskazał, że skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. składał osobiście bez udziału pełnomocnika. Zdaniem skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie powinien wysyłać skargi do NSA nie mając pełnomocnictwa wskazanego pełnomocnika stron procesowych w aktach, a art. 37 § 1 ppsa nakłada obowiązek dołączenia przy pierwszej czynności do akt sprawy pełnomocnictwa. Jak argumentuje strona, skarżący nie mógł w pełni korzystać z przysługującego mu prawa pełnego udziału w czynnościach procesowych, czym naruszono przepis art. 179 ppsa. Jak wywodzi skarżący, nie otrzymał przez to odpisu skargi kasacyjnej i nie mógł na nią odpowiedzieć. Z kolei udzielając odpowiedzi na skargę kasacyjną, mógł połączyć ją z wniesieniem własnej skargi kasacyjnej, jeżeli nie upłynął termin do jej wniesienia. W związku z powyższym, zdaniem J. B., zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania. Pismem z dnia 21 sierpnia 2006 r. J. B. po raz kolejny zażądał wznowienia postępowania w sprawie wyroku wydanego przez NSA w dniu 17 lutego 2006 r. (sygn. akt I FSK 513/05), tym razem powołując jako podstawę prawną żądania art. 271 pkt 2 i art. 277 w zw. z art. 193 ppsa. Strona wniosła jednocześnie o uchylenie wyroku i merytoryczne rozpoznanie sprawy. Uzasadniając sprawę J. B. wskazał, że zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, o ile nie występuje nieważność postępowania. W ocenie strony nieważność postępowania wymieniona w art. 183 § 2 pkt 5 miała miejsce ze względu na pozbawienie strony obrony swych praw. Strona zarzuca, że niewłaściwe jest stwierdzenie sądu, że strona przeciwna nie skorzystała z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargi, bowiem o skargach tych nie wiedziała. Żądający wznowienia postępowania stwierdził, że strona przeciwna - składając skargę kasacyjną - wskazała jako stronę skarżącą J. B. reprezentowaną przez pełnomocnika E. M. z Kancelarii Adwokackiej w D., tymczasem osoba ta nie była pełnomocnikiem w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Doprowadziło to, w ocenie strony, do uniemożliwienia wzięcia udziału w postępowaniu, co wywołało skutki wskazane również w poprzednim, wyżej wskazanym, piśmie z dnia 20 sierpnia 2006 r., również zawierającym żądanie wznowienia postępowania. W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania Dyrektor Izby Skarbowej w. W. wniósł o jej oddalenie z uwagi na brak uzasadnionych podstaw do jej uwzględnienia. Zdaniem organu podatkowego II instancji strona skarżąca nigdy nie poinformowała sądów orzekających w sprawie, ani też Dyrektora Izby Skarbowej w W., o odwołaniu pełnomocnictwa udzielonego adw. E. M., a z treści pełnomocnictwa złożonego do akt administracyjnych wynika, iż był on upoważniony do prowadzenia we wszystkich instancjach "sprawy własnej" administracyjnej oraz sądowo-administracyjnej dot. podatku od towarów i usług. Zdaniem organu tak sformułowane pełnomocnictwo upoważnia do występowania przed sądami administracyjnymi. Pełnomocnictwo to było "milcząco" akceptowane przez skarżącego na etapie pierwotnego postępowania przed Sądem Administracyjnym I Instancji i bez znaczenia pozostaje fakt osobistego sporządzenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., gdyż nie istnieje przepis zabraniający Stronie działania obok lub bez pełnomocnika ustanowionego w sprawie. Ponadto organ wskazał, iż pełnomocnictwo udzielone adw. E. M. znajdowało się w aktach postępowania sądowego, gdyż integralną część tych akt - na etapie postępowania sądowego - stanowiły akta administracyjne, na podstawie których orzekały sądy. Pismem z dnia 29.09.2007 r. pełnomocnik strony wnoszącej skargę o wznowienie postępowania poinformował, że wnosi - obok odpowiedzi na skargę kasacyjną strony przeciwnej - własne skargi kasacyjne na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2005 r. sygn. akt I SA/Wr 1540/03, I SA/Wr 1541/03, I SA/Wr 1542/03. Jako podstawę kasacji Skarżący wskazał naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 7 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 4 pkt 7 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), polegające na niezastosowania zwolnienia, mimo iż stan faktyczny wynikający z akt sprawy uzasadniał jego zastosowanie. Jak wywodzi Skarżący, sprzedaż towarów używanych przez okres krótszy niż 6 miesięcy nie wyklucza zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT z 1993 r. w brzmieniu obowiązującym w 1998-1999 r., bowiem jedynymi przesłankami zwolnienia były wówczas: - dokonanie sprzedaży towaru używanego przez użytkownika, - brak prawa sprzedającego do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w stosunku do tego towaru. O półrocznym okresie używania towaru jest mowa w art. 4 pkt 7 powołanej ustawy, zawierającym definicję legalną towarów używanych, który to przepis - w ocenie Strony - nie wiąże okresu używania towaru z określonym podmiotem, co oznacza, że chodzi o okres używania w ogóle, a nie o okres używania przez sprzedającego. Zdaniem Skarżącego, dodatkowo za taką interpretacją przemawiają późniejsze zmiany przepisów regulujących tę kwestię. Mając na uwadze powyższe, Strona wniosła o uchylenie ww. wyroków WSA we Wrocławiu w całości, merytoryczne rozpoznanie sprawy i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Po wpłynięciu powyższych pism do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w dniu 19 października 2007 r. NSA postanowił zamkniętą rozprawę otworzyć na nowo oraz odroczyć ją z uwagi na konieczność zapoznania się z pismami procesowymi złożonymi tuż przed rozprawą. Pismem z dnia 12 listopada 2007 r. pełn. Dyrektora Izby Skarbowej w W. przedłożył sądowi kopię wezwania do zapłaty dla J. B. i dowodu doręczenia z których wynika, że wezwanie do zapłaty (zawierające wskazanie wyroku NSA z dnia 17.02.2006 r. sygn. akt I FSK 513/05, doręczone J. B. w dniu 23 lutego 2006 r.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 270 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2006 r. sygn. akt I FSK 513/05 był prawomocny z dniem wydania. Stosownie natomiast do treści art. 277 powołanej ustawy skargę o wznowienie postępowania sądowego wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub przedstawiciel ustawowy. W myśl art. 279 ppsa skarga o wznowienie postępowania powinna ponadto zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia. W skardze o wznowienie postępowania sądowego z dnia 20.08.2006 r. skarżący wskazał na brak możności osobistego działania w sprawie o sygn. akt I FSK 513/05. Podniósł, że strona przeciwna składając skargę kasacyjną wskazała, że J. B. był reprezentowany przez pełnomocnika E. M. z Kancelarii Adwokackiej w D. Tymczasem E. M. nie był pełnomocnikiem strony w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Stwierdził, że okoliczność powyższa uniemożliwiła mu branie udziału w postępowaniu a o sprawie kasacyjnej dowiedział się jak zażądano uregulowania kosztów postępowania przed NSA i doręczono mu wezwanie na ponowną rozprawę. Zaznaczył, że skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej składał osobiście bez udziału pełnomocnika. Stosownie do art. 280 § 1 ppsa Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W razie braku jednej z tych przesłanek Sąd ma obowiązek wniosek odrzucić. W rozpatrywanej sprawie Sąd na posiedzeniu niejawnym, (opierając się na twierdzeniach strony) uznał, że skarga o wznowienie wniesiona została w terminie i opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Dlatego też sprawę niniejszą skierowano na rozprawę. Zgodnie z art. 281 ppsa (zd. 1) na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Przywołany przepis dotyczy badania przyczyn dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania na rozprawie. Dopuszczalność skargi określają te same przesłanki, które były badane na posiedzeniu niejawnym, a więc zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz oparcie jej na ustawowych podstawach (Komentarz do art.281 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270), [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006). Badając na rozprawie wskazane wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Zauważyć bowiem trzeba, że w sytuacji, gdy podstawę wznowienia stanowi pozbawienie strony możności działania lub brak należytej reprezentacji, decydującą jest data, w której o orzeczeniu podlegającym zaskarżeniu dowiedziała się sama strona (art. 277 ppsa). Z nadesłanych przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. kopii wezwania do zapłaty dla J. B., jak też z dowodu doręczenia wynika, że wezwanie do zapłaty zawierające wskazanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2006 r. sygn. akt I FSK 513/05 doręczone zostały w dniu 23 lutego 2006 r., zaś skargę o wznowienie postępowania złożono w dniu 28 sierpnia 2006 r. Nie ulega zatem żadnej wątpliwości, że J. B. w tym dniu uzyskał wiedzę o rozprawie kasacyjnej, która odbyła się w sprawach zainicjowanych przez niego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu. Stwierdzić zatem należy, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został z przekroczeniem trzymiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 277 ppsa. Z tych względów na podstawie art. 277 w zw. z art. 276 i art. 281 ppsa orzeczono jak w sentencji.