I FSK 1593/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-03-16

Skład orzekający: Sędzia NSA Sylwester Marciniak, Sędzia NSA Ryszard Pęk, Sędzia NSA Gabriela Zalewska-Radzik (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzje organów podatkowych, opierając się na niekompletnych aktach sprawy, co stanowi naruszenie art. 133 § 1 PPSA?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że sąd pierwszej instancji rozpoznał sprawę na podstawie niekompletnych akt administracyjnych. Brak akt z postępowania pierwszej instancji uniemożliwił wszechstronną kontrolę legalności zaskarżonej decyzji, co stanowi naruszenie art. 133 § 1 PPSA i może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe w 2016 r. Organ podatkowy zakwestionował prawo podatniczki do zastosowania szczególnej formy opodatkowania VAT-marża przy sprzedaży samochodów, uznając umowy zakupu za nierzetelne, ponieważ sprzedający nie potwierdzili zawarcia transakcji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów podatkowych, zarzucając im naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i KPA. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów PPSA i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zasądził od A. Ż. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 3.250 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Marciniak, Sędzia NSA Ryszard Pęk, Sędzia NSA Gabriela Zalewska-Radzik (spr.), po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2021 r. sygn. akt VIII SA/Wa 853/20 w sprawie ze skargi A. Ż. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 30 października 2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług za luty, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik i grudzień 2016 r. oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za styczeń, marzec i listopad 2016 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądza od A. Ż. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 3.250 (słownie: trzy tysiące dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z 22 kwietnia 2021 r., sygn. VIII SA/Wa 853/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną przez A. Ż. (dalej: "Strona", "Skarżąca") decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: także "DIAS", "Organ") z 30 października 2020 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędowego Skarbowego w R. z 13 grudnia 2019 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za luty, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik i grudzień 2016 r. oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za styczeń, marzec i listopad 2016 r. Wyrok, podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, jest dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl dalej: "CBOSA"). Sąd pierwszej instancji ustalił następujący stan faktyczny. W wyniku przeprowadzonej kontroli podatkowej i postępowania podatkowego, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. decyzją z 13 grudnia 2019 r. skorygował rozliczenie Strony w zakresie podatku od towarów i usług (dalej: "podatek VAT") za wskazane w decyzji okresy rozliczeniowe. Uznał bowiem, że na podstawie art. 120 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.; dalej: "u.p.t.u.") Skarżącej nie przysługiwało prawo do zastosowania szczególnej formy opodatkowania przy sprzedaży samochodów w systemie VAT-marża. Organ pierwszej instancji nie zakwestionował zakupu samochodów przez Skarżącą, zakwestionował natomiast rzetelność dokumentów zakupu, tj. umów przedstawionych przez Skarżącą wskazując, że z dokonanych ustaleń wynika, że Skarżąca nie nabyła ich od osób wymienionych w tych umowach. Wobec tego w ocenie organu pierwszej instancji transakcje podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych według stawki 23%. Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie decyzją z 30 października 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że w kontrolowanym okresie Skarżąca prowadziła działalność gospodarczą pod nazwą "M." w zakresie fryzjerstwa i pozostałych zabiegów kosmetycznych oraz handlu samochodami używanymi. W kontrolowanym okresie (2016 r.) Skarżąca sprzedała 34 samochody, które – co wynika z przedłożonych dokumentów - uprzednio nabyła w Niemczech od osób fizycznych na podstawie okazanych umów kupna – sprzedaży. Do sprzedaży Skarżąca zastosowała przy tym szczególną formę opodatkowania przewidzianą w art. 120 ust. 4 u.p.t.u., to jest VAT-marża. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na podstawie materiału dowodowego podał, że w umowach, jako sprzedających wskazano osoby, które nie zawierały umów ze Stroną. W toku postępowania przesłuchano zarówno Stronę, jak i jej męża, jak również uzyskano informacje od niemieckiej administracji podatkowej, z których wynika, że w umowach jako sprzedających wskazano osoby, które nie zawierały ze Stroną umów. Dodatkowo, z zeznań małżonka Skarżącej wynika, że w 3 – 4 przypadkach podpisano umowy sprzedaży in blanco a osoby, które sprzedawały samochody nie przedłożyły stosownych pełnomocnictw. Zdaniem organu odwoławczego, zasadnie zatem organ pierwszej instancji uznał, że w tych przypadkach mąż Skarżącej nie posiadał wiedzy z kim i przez kogo sporządzane zostały umowy na sprzedaż samochodów w Niemczech. Nadto, jak poinformował świadek, zakupu samochodów dokonywał na placach. Posiadał wizytówki firm sprzedających samochody, które sprzedawali obcokrajowcy, głównie Turcy. Powyższe, zdaniem organu odwoławczego wskazywało, że nie dokonywał zakupu samochodów bezpośrednio od osób fizycznych – figurujących w dokumentach brief. Również obywatele Niemiec nie potwierdzili faktu, że ich samochody sprzedane były z jakiegokolwiek placu. Jak stwierdził organ odwoławczy, z akt sprawy wynika, że w odniesieniu do części pojazdów w sprawie przedłożono tylko ww. umowy zakupu samochodów w Niemczech. Natomiast z informacji niemieckiej administracji podatkowej wynika, że osoby wymienione w tych umowach nie potwierdziły faktu przedmiotowej sprzedaży. Oświadczyły nadto, że nie podpisywały ze Skarżącą żadnych umów, nie znają Skarżącej, nie zawierały z nią żadnych transakcji, umowy są sfałszowane, podpisy na tych umowach nie są ich, samochody zostały sprzedane innym osobom lub podmiotom w Niemczech za inną cenę niż wskazana na umowach. Z tych względów, zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, zasadnie przyjęto w tych przypadkach, że przedłożone umowy nie potwierdzają źródła nabycia samochodów na zasadach określonych w art. 120 ust. 10 u.p.t.u. W pozostałych przypadkach nie udało się dokonać jednoznacznych ustaleń, co nie pozwoliło na zakwestionowanie transakcji objętych przedmiotowymi umowami. W odniesieniu do jednego pojazdu transakcja potwierdziła się. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że pozostałe transakcje nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych pomiędzy podmiotami w nich wymienionymi, a zatem słusznie organ pierwszej instancji uznał, że Skarżąca do zakwestionowanych transakcji miała obowiązek zastosować ogólne zasady opodatkowania przewidziane w treści art. 29a ust. 1 u.p.t.u. Skarżąca nie przedłożyła bowiem żadnych dowodów wskazujących od kogo nabyła pojazdy będące przedmiotem spornych transakcji, a tym samym przemawiających za możliwością skorzystania ze szczególnej formy opodatkowania przewidzianej w art. 120 ust. 4 u.p.t.u. Jak wskazał organ odwoławczy, w sprawie nie jest przecież kwestionowany fakt, że Strona zakupiła pojazdy w Niemczech, lecz to, że nie nabyła tych samochodów od osób wskazanych w umowach, co powoduje ich nierzetelność. W skardze na powyższą decyzję Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 121, art. 122 oraz art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm., dalej: "o.p."); art. 188 w związku z art. 123 o.p.; art. 191 o.p.; art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz.256 ze zm.) i art. 120 ust. 4 u.p.t.u. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wystąpił o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji wskazał, że przedmiotem sporu jest kwestia prawidłowości zastosowania przez Skarżącą opodatkowania sprzedaży używanych samochodów osobowych zakupionych na terenie Niemiec z zastosowaniem procedury VAT-marża. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że podatnik dokonujący dostaw towarów używanych i opodatkowujący te dostawy w procedurze VAT-marża musi udokumentować źródło nabycia towaru używanego, w szczególności bowiem musi zostać wykazane, że transakcja nabycia przez podatnika tych towarów nie była opodatkowana podatkiem VAT liczonym od obrotu. Jednocześnie o możliwości zastosowania art. 120 ust. 4 i ust. 10 u.p.t.u., tj. opodatkowania marży, nie przesądza status sprzedającego, tj. czy nie jest podatnikiem, o którym mowa w art. 15 u.p.t.u., bądź też nie jest podatnikiem podatku od wartości dodanej (art. 120 ust. 10 pkt 1 u.p.t.u.). Sąd pierwszej instancji zauważył, że wystarczy, że spełnione są przesłanki przedmiotowe w stosunku do towaru: dostawa towaru była zwolniona od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 113 u.p.t.u. (art. 120 ust. 10 pkt 2 u.p.t.u.) lub zwolniona od podatku na zasadach odpowiadających regulacjom zawartym w art. 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 113 u.p.t.u. (art. 120 ust. 10 pkt 4 u.p.t.u.). Jedynie w przypadku określonym w art. 120 ust. 10 pkt 5 u.p.t.u., dotyczącym nabycia od podatników podatku od wartości dodanej nakłada się na nabywcę chcącego skorzystać z opodatkowania VAT-marży obowiązek posiadania dokumentów jednoznacznie potwierdzających nabycie towarów na zasadach określonych w art. 120 ust. 4 lub ust. 5 u.p.t.u. Jeśli więc krajowy nabywca nabywa towary od podmiotu nie będącego podatnikiem podatku od wartości dodanej, to nie ciąży na nim obowiązek posiadania dokumentów jednoznacznie potwierdzających nabycie towarów przez ten podmiot na zasadach określonych w art. 120 ust. 4 lub ust. 5 u.p.t.u. Jak wyżej wskazano, dla możliwości zastosowania procedury VAT-marża istotne jest wykazanie, że transakcja nabycia towarów nie była opodatkowana podatkiem VAT liczonym od obrotu, albowiem VAT-marża z założenia dotyczy towarów, które w momencie zakupu nie mogły być opodatkowane podatkiem liczonym od obrotu, co rodziłoby ryzyko w postaci powstania w związku z ich nabyciem prawa do odliczenia podatku naliczonego, potrącanego od podatku liczonego od wartości dodanej, czyli marży. Sąd pierwszej instancji wskazał następnie, że Skarżąca przedstawiła dowody nabycia pojazdów, w postaci umów kupna sprzedaży samochodów na terenie Niemiec. Dowody te zostały przez organy podatkowe zakwestionowane i uznane za nierzetelne odnośnie wskazanych w nich danych sprzedawców. Podkreślono przy tym, że nie jest kwestionowane dokonanie zakupu samochodów przez Skarżącą w Niemczech, ale ich nabycie od osób wymienionych w umowach. Rozstrzygnięcie w sprawie organy podatkowe oparły zatem o ustalenia, że Skarżąca nie wykazała w postępowaniu źródła zakupu spornych pojazdów. Jednocześnie nie zostały zakwestionowane twierdzenia męża Skarżącej, że sprzedający dysponowali książką serwisową oraz tzw. briefem, które przekazywali w chwili sprzedaży. W ocenie Sądu pierwszej instancji z ustaleń nie wynika, aby podmioty wskazane w umowach sprzedaży i dokumentach pojazdu były podmiotami nieistniejącymi. Zabrakło zatem rozważań, czy na podstawie treści tych dokumentów pojazdu (brief), przy uwzględnieniu obowiązujących na terenie Niemiec przepisów dotyczących podatku VAT i przepisów o rejestracji samochodów możliwe jest ustalenie, czy przedmiotowe samochody podlegały zwolnieniu odpowiadającemu zwolnieniu określonemu w art. 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 113 u.p.t.u. lub podlegały opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej w systemie odpowiadającym określonemu w art. 120 ust. 4 u.p.t.u. Jak bowiem wynika z ustaleń organów podatkowych i twierdzeń Strony, sporne pojazdy zostały na terenie kraju sprzedane, zarejestrowane i została od nich opłacona akcyza, a podstawą tych działań były zakwestionowane w niniejszym postępowaniu umowy. Powyższe oznacza, że nie była kwestionowana legalność źródła pochodzenia pojazdów, ani legalność sposobu ich nabycia. Sąd pierwszej instancji uznał za trafne zarzuty naruszenia art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 o.p., jak również art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. W ocenie Sądu pierwszej instancji zaskarżona decyzja została wydana także z naruszeniem art. 188 o.p., albowiem zdaniem Sądu pierwszej instancji nie da się wykluczyć, że od wskazanych przy wniosku dowodowym podmiotów (pismo z 7 lutego 2020 r.) podmiotów byłoby możliwe uzyskanie informacji zarówno o podmiotach sprzedających sporne pojazdy, jak i czy pojazdy te podlegały zwolnieniu odpowiadającemu zwolnieniu określonemu w art. 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 113 u.p.t.u. lub podlegały opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej w systemie odpowiadającym określonemu w art. 120 ust. 4 u.p.t.u. Ponadto, w ocenie Sądu pierwszej instancji rozważenia jednocześnie wymaga, czy na gruncie niemieckiego prawa sprzedający musi być właścicielem pojazdu, czy praktyka w tego rodzaju transakcjach dopuszcza możliwość, że właściciel pojazdu przy jego sprzedaży nie ma kontaktu z kupującym, a mimo to brak jest podstaw do zakwestionowania transakcji pomiędzy tymi podmiotami. Jest to szczególnie istotne w świetle twierdzeń Strony co do miejsc i sposobu dokonywania zakupu pojazdów i wobec niekwestionowania przez organy legalności pochodzenia i nabycia pojazdów. W skardze kasacyjnej Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie zaskarżył powyższy wyrok w całości na podstawie: I. art. 173 i art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") zarzucając naruszenie prawa procesowego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 135, art. 141 § 4 oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. w związku z art. 120 ust. 4 i art. 120 ust. 10 pkt 2 i pkt 4 u.p.t.u. poprzez uchylenie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie oraz poprzedzającej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. na skutek błędnego przyjęcia przez Sąd, że w decyzji z 30 października 2020 r. zabrakło rozważań, czy na podstawie treści dokumentów samochodu, przy obowiązujących na terenie Niemiec przepisach dotyczących podatku od wartości dodanej i przepisów o rejestracji samochodów możliwe jest ustalenie, czy samochody nabyte przez Stronę podlegały zwolnieniu odpowiadającemu zwolnieniu określonemu w art. 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 113 u.p.t.u. lub podlegały opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej w systemie odpowiadającym określonemu w art. 120 ust. 4 u.p.t.u., 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 135, art. 141 § 4 oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 188 o.p. poprzez uchylenie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie oraz poprzedzającej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R., na skutek uznania, że w stanie faktycznym sprawy brak było podstaw do odmowy przeprowadzenia wnioskowanych przez Stronę dowodów z zeznań świadków. II. art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucając naruszenie prawa materialnego art. 120 ust. 4 i art. 120 ust. 10 pkt 2 i 4 u.p.t.u. poprzez ich nieprawidłową wykładnię, a w rezultacie uznanie, że przepis ten miał zastosowanie do transakcji sprzedaży samochodów przez Stronę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie podnosi, że szczególna forma opodatkowania wskazana w art. 120 ust. 4 u.p.t.u., wymaga spełnienia wymogów określonych w art. 120 ust. 10 u.p.t.u., a w tym zakresie konieczne jest zidentyfikowanie sprzedawcy, w celu ustalenia czy transakcja spełnia warunki wynikające z art. 120 ust. 10 u.p.t.u. Mając powyższe na uwadze Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca nie skorzystała z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Sąd administracyjny kontrolując zaskarżony akt administracyjny dokonuje oceny prawidłowości stosowania przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego. Ocenę tę sąd może wyprowadzić wyłącznie na podstawie akt sprawy, które wraz z zaskarżonym aktem administracyjnym dają podstawę do oceny zgodności rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Dopiero bowiem pełna dokumentacja stanowiąca dowód przeprowadzonych przez organy administracyjne i strony czynności materialnoprawnych oraz proceduralnych pozwala na kontrolę prawidłowości ustaleń poczynionych w sprawie, jak również na ocenę zarzutów zawartych w skardze i w rezultacie kontrolę zgodności z prawem podjętego rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 marca 2007 r., sygn. akt I FSK 549/06; CBOSA). Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a koresponduje z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a., wedle którego organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz z art. 55 § 2 p.p.s.a., który uprawnia sąd do rozpoznania skargi na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi wątpliwości, jeśli organ nie zastosował się, mimo nałożenia grzywny do obowiązków wymienionych w art. 54 § 2 p.p.s.a. W rozumieniu art. 133 § 1 p.p.s.a., aktami sprawy są zarówno akta sądowe, jak i przedstawione sądowi administracyjnemu akta administracyjne (podatkowe). Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny jest kształtowany w oparciu o materiał faktyczny i dowodowy, który legł u podstaw wydania zaskarżonego aktu administracyjnego i znajduje się w przesłanych przez organ aktach sprawy. Zadaniem sądu administracyjnego jest w rezultacie ustalenie, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym (podatkowym) i znajdujący się w przedstawionych sądowi aktach sprawy materiał dowodowy jest pełny, czy został prawidłowo oceniony i czy jest wystarczający do wydania aktu administracyjnego. Dokonanie powyższego ustalenia przez sąd jest możliwe po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego powinno być podjęte nie tylko w oparciu o analizę uzasadnienia zaskarżonego aktu, ale na podstawie całego materiału faktycznego i dowodowego zgromadzonego przez organy administracji obu instancji. Warunkiem zamknięcia rozprawy jest stwierdzenie, że wszystkie okoliczności faktyczne i prawne zostały w sprawie wyjaśnione. Jest to możliwe jedynie wówczas, gdy sąd będzie dysponował kompletnymi aktami sprawy, ponieważ Sąd nie może wyrokować na podstawie wybiórczej dokumentacji. Tylko pełne akta administracyjne dają sądowi możliwość wszechstronnego i dogłębnego zbadania sprawy we wszystkich jej aspektach, a następnie podjęcia obiektywnego, zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Oceniając legalność zaskarżonego orzeczenia organu podatkowego sąd administracyjny winien dysponować pełną dokumentacją dotyczącą wszystkich czynności formalnych i merytorycznych wykonywanych w sprawie, która obrazuje kolejne etapy postępowań prowadzonych przez organy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 993/10; CBOSA). Niedopuszczalne jest zatem, aby sąd orzekał w sprawie nie dysponując, a w konsekwencji nie zapoznawszy się ze wszystkimi dokumentami sprawy. W rozpoznawanej sprawie - uzasadniając zarzut kasacyjny naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. - autor skargi kasacyjnej powoływał się w szczególności na stan faktyczny sprawy wynikający z akt administracyjnych (podatkowych), który – w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie – uzasadnia oddalenie, a nie uwzględnienie skargi. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie podniósł, że zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia. Samo zgłoszenie wniosków dowodowych przez Skarżącą nie powoduje automatycznie konieczności ich uwzględnienia i przeprowadzenia. Natomiast skuteczność prawna żądania przeprowadzenia dowodu uzależniona jest od stwierdzenia, że przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a jednocześnie okoliczność ta nie została potwierdzona innym dowodem. W uzasadnieniu zarzutów kasacyjnych Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie powołał się na – zdaniem Organu – kompletny materiał dowodowy zawarty w aktach administracyjnych podatkowych, tj. na umowy zakupu samochodów od obywateli Niemiec, na wnioski Skarżącej o dopuszczenie i przeprowadzenie nowych dowodów: z 28 października 2019 r., z 7 lutego 2020 r. i z 27 marca 2020 r. oraz wskazał na ustalenia niemieckiej administracji skarbowej, zgodnie z którymi obywatele Niemiec nie potwierdzili – poza jednym przypadkiem – zawarcia umów ze Skarżącą. W konsekwencji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie nie zgodził się z wyrokiem Sądu pierwszej instancji – zawartą w nim argumentacją i zarzutami naruszenia art. 121 § 1, art. 122 124, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. oraz art. 120 ust. 4 i art. 120 ust. 10 pkt 2 i pkt 4 u.p.t.u. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że do załączonych do skargi kasacyjnej akt sądowych (1 teczka; karty od 1 do 66) dołączone zostały akta sądowe w przedmiocie prawa pomocy (1 teczka; karty od 1 do 81) oraz akta administracyjne (1 teczka; karty od 1 do 69). Zarówno w aktach administracyjnych (k. 70), jak i w aktach sądowych (k. 2) znajduje się kserokopia informacji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, że akta postępowania podatkowego prowadzonego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. zakończone wydaniem decyzji z 13 grudnia 2019 r. w sprawie określenia Skarżącej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za luty, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec sierpień, wrzesień, październik i grudzień 2016 r. oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za styczeń, marzec i listopad 2016 r. przekazane zostały do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie przy piśmie organu z 30 listopada 2020 r. Brak jest przy tym informacji odnośnie liczby kart akt administracyjnych przekazanych przez ten Organ przy piśmie z 30 listopada 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie wskazuje natomiast, że akta postępowania odwoławczego zawarte zostały w 1 skoroszycie (karty od 1 do 83). Skoroszyt uzupełniono o skargę z załącznikami i kopertą (14 kart) oraz o odpowiedź na skargę (5 kart). Z wykazu akt sądowych (k. 66) wynika natomiast, że akta administracyjne przekazane zostały Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w 1 teczce (karty od 1 do 69). W oparciu o przedstawione okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny powziął uzasadnioną wątpliwość co do kompletności przekazanych akt postępowania administracyjnego w sprawie, a w konsekwencji co do orzekania przez Sąd pierwszej instancji na podstawie wszystkich zgromadzonych w sprawie akt. Akta administracyjne przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie są bowiem kompletne – przede wszystkim brakuje akt administracyjnych z postępowania przed Organem podatkowym pierwszej instancji w sprawie objętej skargą, której przedmiotem było określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za luty, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec sierpień, wrzesień, październik i grudzień 2016 r. oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za styczeń, marzec i listopad 2016 r. Postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie prowadzone bez skompletowania akt niezbędnych do rozpoznania sprawy, jest prowadzone z naruszeniem art. 133 § 1 p.p.s.a., a naruszenie to może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kontrola Sądu oparta wyłącznie na aktach postępowania odwoławczego nie pozwala na ocenę zgodności z przepisami prawa postępowania powadzonego w sprawie, a tym samym prawidłowego zastosowania przepisu prawa materialnego. W toku ponownego rozpoznania sprawy Sąd pierwszej instancji, dysponując pełnym materiałem dowodowym, zbada legalność zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionej podstawie, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.203 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło