I FSK 68/08

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-03-25

Skład orzekający: Edmund Łój, Marek Kołaczek, Artur Mudrecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 141 § 4 PPSA poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do istotnych zarzutów strony skarżącej dotyczących zatrudniania pracowników przez wystawcę faktur, co uniemożliwiło kontrolę instancyjną?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 141 § 4 PPSA, ponieważ w uzasadnieniu wyroku nie odniósł się do kluczowych zarzutów strony skarżącej dotyczących zatrudniania pracowników przez wystawcę faktur. Brak ten uniemożliwił kontrolę instancyjną prawidłowości rozumowania sądu pierwszej instancji. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za okres od września do grudnia 2001 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, kwestionując prawo skarżącego do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez firmę "G." T. P., ponieważ usługi w nich wskazane miały nie zostać wykonane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę skarżącego. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił m.in. naruszenie art. 141 § 4 PPSA przez brak odniesienia się do istotnych okoliczności faktycznych dotyczących zatrudniania pracowników przez wystawcę faktur.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w O. na rzecz I.R. kwotę 2.058 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Edmund Łój, Sędzia NSA Marek Kołaczek (sprawozdawca), Sędzia NSA Artur Mudrecki, Protokolant Iwona Wtulich, po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej I.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 września 2007 r. sygn. akt I SA/Ol 303/07 w sprawie ze skargi I.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 20 kwietnia 2007 r. nr [..] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od września do grudnia 2001 r. 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w O. na rzecz I.R. kwotę 2.058 zł (słownie: dwa tysiące pięćdziesiąt osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 września 2007 r., sygn. akt I SA/Ol 303/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę I. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 20 kwietnia 2007 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od września do grudnia 2001 r. Z akt sprawy wyłania się następujący przebieg postępowania. Decyzją z dnia 20 kwietnia 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w sprawie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za wrzesień 2001 r. oraz zobowiązania w podatku od towarów i usług za październik - grudzień 2001 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt administracyjnych wynika, że Skarżący w 2001 r. prowadził działalność gospodarczą w zakresie montażu i wznoszenia budynków i budowli z elementów prefabrykowanych oraz sprzedaży materiałów budowlanych pod firmą "K" I. R. z siedzibą w E. W trakcie postępowania kontrolnego stwierdzono, że skarżący pomniejszył w sposób nieuprawniony kwotę podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez "G." T. P., gdyż usługi w nich wskazane nie zostały wykonane. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w całości. Zarzucił jej naruszenie art. 120 Ordynacji podatkowej wobec naruszenia prawa materialnego, tj. błędu subsumcji § 50 ust. 4 pkt 5 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym poprzez założenie bez oparcia w materiale dowodowym, że usługi wykazane w niektórych fakturach nie zostały w rzeczywistości wykonane. Ponadto zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z istotnym deficytem obiektywizmu w dokonanej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, a także art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej wobec braku koniecznych działań na rzecz wyjaśnienia kluczowych okoliczności faktycznych. Wskazał także na naruszenie art. 123 w zw. z art. 121 § 1, art. 127, art. 191 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał, że postępowanie drugoinstancyjne miało w niniejszej sprawie charakter oczywiście pozorny, czego jednoznacznym dowodem jest zarówno odwrócenie toku logicznego subsumcji przepisów materialnych, jak i lakoniczność polemiki, a w zasadzie jej brak, z argumentami i zarzutami odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że skarga Strony nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do kwestii naruszenia art. 120 oraz art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, Sąd stwierdził, że organ wykonał ciążący na nim obowiązek określenia z urzędu jakie dowody są niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Realizując nałożone art. 122 oraz art. 187 Ordynacji podatkowej obowiązki dokonał ustaleń w kwestii wykonania spornych usług. Uwzględnił przy tym wnioski dowodowe strony. Sąd zauważył, że organy podatkowe nie kwestionowały wykonania robót budowlanych, kwestionowały jedynie, że faktury wystawione przez T. P. dokumentowały fakt wykonania przez niego tych robót. W związku z tym, iż przedmiotem zainteresowania organów podatkowych była kwestia wykonania usług, organy te słusznie - w ocenie sądu I instancji - uznały, że niezbędne było zbadanie okoliczności związanych z działalnością gospodarczą wystawcy tych faktur. Badając te okoliczności ustaliły istotne w sprawie fakty, a mianowicie, iż wystawca nie dysponował pracownikami własnymi ani nie zatrudniał ich poprzez firmę "P.", ponieważ taki podmiot nie istnieje. Organy podatkowe zwróciły uwagę na rozbieżności w zeznaniach T. P., który w dniu 6 października 2005 r. podał, że przy wykonywaniu robót wynajmował ludzi z ulicy z tzw. "łapanki", natomiast w dniu 24 listopada 2005 r., stwierdził, że wynajmował pracowników firmy "P.". Również ta okoliczność została przez organ zakwestionowana. W toku postępowania kontrolnego prowadzonego wobec T. P. ustalono bowiem, że firma "P." nie figuruje w ewidencji podatników. Pod wskazanym przez T. P. adresem siedziby "P." w Gdyni przy ul. Hutniczej nie ma żadnego budynku. Ponadto T. P. odmówił udania się do Gdyni i wskazania miejsca siedziby "P.", uzasadniając odmowę względami zdrowotnymi. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego organy podatkowe, jak ocenia WSA w Olsztynie, były uprawnione do uznania za niewiarygodne zeznań złożonych przez T. P.. O słuszności stanowiska organów podatkowych świadczy - zdaniem sądu I instancji - fakt, że świadkowie - pracownicy, nadal zatrudnieni przez skarżącego, nie pamiętali okoliczności wykonywanych robót na poszczególnych budowach w 2001 r., natomiast osoby niezwiązane obecnie z "K." zeznały, że skarżący nie zatrudniał podwykonawców. Odnosząc się do dowodów przedstawionych przez skarżącą Sąd uznał, iż zeznania pracowników "K." - u: P. S., C. Z., K. Gr., R. U. nie wniosły do sprawy żadnych istotnych okoliczności, które potwierdziłyby wykonanie robót przez T. P.. Poza tym lakoniczne zeznania wyżej wymienionych świadków wskazują jedynie, iż osoby te nie pamiętały kto wykonał montaż płyt warstwowych i świetlika dachowego w C. Zdaniem Sądu przedstawione przez organ I i II instancji dowody, takie jak m.in. porównanie dat protokołów odbioru robót wykonanych przez "K." dla inwestorów z datami protokołów odbioru robót wykonanych przez "G." dla "K.", a także wyliczenie nieracjonalnych z ekonomicznego punktu widzenia stawek za roboczogodzinę na poszczególnych budowach w stosunkach "K." - "G.", również uprawniają do stwierdzenia, iż zakwestionowane faktury nie dokumentują faktycznie wykonanych czynności. Wyjaśnienia pełnomocnika w kwestii późniejszego wystawiania faktur przez podwykonawcę dla "K." ze względu na ewentualne roszczenia inwestora Sąd uznał za niewiarygodne. W ocenie Sądu organy podatkowe obu instancji dokonały wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego w kwestii nieuznania faktur VAT wystawionych przez "G." T. P., a stwierdzających czynności, które nie zostały przez niego dokonane. Zdaniem sądu organ odwoławczy, oceniając zgromadzony materiał wykazał, iż T. P. nie posiadał możliwości wykonania robót budowlanych. Ponadto, w ocenie sądu, muszą istnieć dowody, że czynności wymienione w fakturach zostały dokonane, a takich dowodów, które zawierałyby wiarygodne i obiektywne dane o zaistnieniu przesłanek pozwalających na uznanie, iż przedmiotowe roboty zostały wykonane przez "G." T. P., mimo czynnego udziału w postępowaniu strona nie przedstawiła. W ocenie Sądu organ wypełnił również obowiązek oceny poszczególnych dowodów wskazując które z nich uznaje za wiarygodne, a które nie i dlaczego. Ponadto rozpatrzył te dowody we wzajemnej łączności, a ocenę oparł na przekonujących podstawach i dał temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Pismem z dnia 14 listopada 2007 r. Skarżący wniósł skargę kasacyjną na powyższy wyrok sądu I instancji, w której zarzucił: 1. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: a) naruszenie art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej - p.p.s.a.), poprzez przyjęcie przez Sąd stanu faktycznego innego, niż stan, który w rzeczywistości w sprawie wystąpił, jak również poprzez wystąpienie w uzasadnieniu wyroku istotnych braków - naruszenie obowiązku przedstawienia sprawy, b) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie przez Sąd istotnego dla wyniku sprawy naruszenia przez organy podatkowe następujących przepisów postępowania: art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 Ordynacja podatkowa (dalej o.p.), w związku z istotnym deficytem obiektywizmu w dokonanej w skarżonej decyzji ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, art. 122 w zw. z art. 187 § 1 o.p. wobec braku koniecznych działań na rzecz wyjaśnienia kluczowych okoliczności faktycznych, art. 123 w zw. z naruszeniem art. 200 § 1 o.p., poprzez zatajenie przed stroną postępowania ocen wiarygodności poszczególnych dowodów i ich znaczenia dla sprawy, art. 191 o.p. wobec rażącego przekroczenia granic swobody w ocenie zgromadzonego w sprawie materiału, które to naruszenia przepisów postępowania nie mogły pozostać bez istotnego wpływu na wynik sprawy, a zatem Sąd winien był stosownie do wskazanego powyżej przepisu postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c - uchylić zaskarżoną decyzję do ponownego rozpoznania, c) naruszenie art. 1 ustawy z dnia 20 września 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej: p.u.s.a.) oraz wobec niezgodnego z prawem zawężenia zakresu kontroli legalności działania organów podatkowych (wskutek naruszeń zasad postępowania opisanych w pkt. 1.b), 2. Naruszenie prawa materialnego, to jest § 50 ust. 4 pkt 5 lit, "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U z 1999 r., nr 109, poz. 1245 ze zm.), poprzez założenie bez oparcia w materiale dowodowym, że usługi wykazane w niektórych fakturach nie zostały w rzeczywistości wykonane, wskutek zaakceptowania przez Sąd I instancji wadliwej jego subsumcji w rezultacie błędnej oceny stanu faktycznego (zarzut 1.a - naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. - oparcie wyroku na wadliwej ocenie stanu faktycznego): - w efekcie czego zaskarżona decyzja nie została, z naruszeniem dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b oraz c p.p.s.a., uchylona, co jest naruszeniem przepisów postępowania, o którym mowa w art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. z uwagi na jego istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadniając powyższe zarzuty Strona wskazała, że dobitnym przykładem wadliwej oceny stanu faktycznego, na której oparł się Sąd, jest okoliczność, że organy podatkowe od dawna miały wiedzę z urzędu, że Igor P. zatrudniał w 2001 roku wykwalifikowanych pracowników budowlanych, co potwierdzają ostateczne decyzje podatkowe, które przesądziły fakt zatrudniania przez p. I. P. pracowników budowlanych w roku 2001: - w kwietniu: 10 osób, - we wrześniu: 10 osób, - w grudniu: 2 osoby. Skarżący wskazał również, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, oceniając sprawę, dał wiarę zeznaniom świadków J. oraz P., pomimo że stoją one w oczywistej sprzeczności z logiką, doświadczeniem życiowym oraz ze stwierdzonymi w sprawie faktami. Sprzeczności w zeznaniach tych świadków Sąd - jak wskazuje Strona - zbagatelizował, nazywając je "rozbieżnościami" i wiążąc je wyłącznie z "kwestiami mniejszej wagi " W ocebnie Strony, z zestawienia zeznań świadków dobitnie wynika, że wbrew twierdzeniu sądu I instancji były one sprzeczne wzajemnie oraz sprzeczne z innymi, niekwestionowanymi dowodami w sprawie (dotyczy to ośmiu z dwunastu wskazanych okoliczności faktycznych, na które to zostali przesłuchani). Strona wskazała również na sprzeczność zeznań wymienionych świadków z opinią biegłego co do wymogów kadrowych robót w C. Strona nie zgadza się również z oceną, jakoby organy podatkowe z urzędu podejmowały niezbędne działania na rzecz wyjaśnienia kwestii spornych. W zastrzeżeniach do protokołu Kontrolowany wskazywał, że ocena możliwości wykonania określonego rodzaju robót wymaga wiadomości specjalnych, stąd konieczne było przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Wniosek ten nie został przez organ uwzględniony, toteż Strona przedłożyła dowody z opinii technicznej. Jak argumentuje strona skarżąca, był to dowód dla sprawy - wbrew stanowisku WSA - przełomowy, a nie został pozyskany z inicjatywy organu podatkowego, tylko wbrew niemu. Skarżący wskazał ponadto, że nie sposób stwierdzić, iż organy właściwie rozpoznały stan faktyczny w zakresie zdolności P. do realizacji robót budowlanych. Podnosząc okoliczność, że ontrolującym w firmie K. jak i u P. był ten sam inspektor UKS i w sprawie orzekały te same organy, Skarżący stwierdził, że naruszono (zatajeniem ważnych dla sprawy informacji) art. 121 § 1 o.p. w sposób szczególnie drastyczny. Skarżący nie podzielił również oceny Sądu co do prawidłowości realizacji art. 200 § 1 o.p., bowiem przepis ten, wbrew tezie uzasadnienia wyroku, nie służy umożliwieniu zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem (jak wskazuje Strona, gwarancja swobodnego dostępu do akt sprawy zawarta została w innym przepisie ordynacji podatkowej). Prawo do wypowiedzi przed wydaniem decyzji ma służyć umożliwieniu złożenia wyjaśnień czy wniosków dowodowych, o ile stan sprawy tego wymaga. By jednak wiedzieć, czy stan sprawy wymaga dalszej aktywności dowodowej, należy poznać stanowisko organu w kwestii wiarygodności poszczególnych dowodów. Skarżący wskazuje, że ukrywanie takiej wiedzy przed stroną jest, w sytuacji względnej suspensywności odwołania, działaniem sprzecznym z zasadą wyrażoną w art. 121 § 1 o.p., zaś z samego przepisu art. 200 § 1 o.p. czyni jedynie fasadę dla pozoru gwarancji czynnego udziału w postępowaniu. Jak wskazuje Strona, nie istnieje żaden argument formalny czy prakseologiczny, który uzasadniałby skrywanie przed stroną postępowania wiedzy na temat jej rzeczywistej sytuacji procesowej. Czyni to również iluzoryczną zasadę informowania, albowiem w kluczowym dla postępowania momencie strona w rzeczywistości nie wie, czy i jakie przepisy materialne będą miały w sprawie zastosowanie. Końcowo Strona stwierdziła, że zastosowanie przez organy podatkowe przepisów prawa materialnego, odnoszących się do podatku naliczonego, nie mogło być prawidłowe, skoro uprzednio prawidłowo nie ustalono stanu faktycznego. Stąd dokonana przez Sąd pozytywna ocena zastosowania przepisów prawa materialnego nie może być, zdaniem Skarżącego, uznana za właściwą i skutkuje naruszeniem prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie. Wskazując na powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Olsztynie, a także o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Kontrola kasacyjna dokonywana przez Naczelny Sąd Administracyjny obejmuje stosowanie prawa procesowego i materialnego (art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W rozpatrywanej sprawie autor skargi kasacyjnej oparł zarzuty na obu wymienionych wyżej podstawach. W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego. Pełnomocnik skarżącego zarzucił między innymi naruszenie przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) poprzez: " ... przyjęcie przez Sąd stanu faktycznego innego, niż stan, który w rzeczywistości wystąpił, jak również poprzez wystąpieniu w uzasadnieniu istotnych braków - naruszenie obowiązku przedstawienia sprawy". Uzasadniając powyższy zarzut pełnomocnik skarżącego wyeksponował okoliczność, że przykładem wadliwej oceny stanu faktycznego, na której oparł się Sąd, jest odniesienie się w motywach wyroku do kwestii kadrowych możliwości realizacji usług budowlanych na rzecz Skarżącego przez firmę p. I. P.. Na stronie 17 uzasadnienia WSA w Olsztynie, odnosząc się do ustaleń dokonanych przez organy podatkowe zauważył, iż organy podatkowe badając te okoliczności ustaliły istotne w sprawie fakty, a mianowicie, iż wystawca nie dysponował pracownikami własnymi ani nie zatrudniał ich poprzez firmę "P.", ponieważ taki podmiot nie istnieje. Pełnomocnik podniósł, że wbrew twierdzeniu Sądu I instancji, organy podatkowe od dawna miały wiedzę z urzędu, że I. P. zatrudniał w 2001 roku wykwalifikowanych pracowników budowlanych, co potwierdzają ostateczne już decyzje podatkowe Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O., w przedmiocie VAT (KS-9-531-040194/08/l-XII/2001 z dnia 13 listopada 2006), PIT (KS-9-531-040194/12/2001 z 13 listopada 2001) oraz w sprawie orzeczenia odpowiedzialności płatnika z tytułu nie pobranego i niewpłaconego podatku dochodowego (KS-9-531-040194/12/IV,XII/200l). Decyzje te, podtrzymane przez Organ II instancji przesądziły fakt zatrudniania przez p. I. P. pracowników budowlanych w roku 2001: w kwietniu 10 osób, we wrześniu 10 osób, w grudniu: 2 osób. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu należy przypomnieć, że zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Jak podkreśla się w doktrynie szczególne miejsce w uzasadnieniu wyroku zajmuje wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Powinno ono mieć charakter zwięzły, ale pozwalający na skontrolowanie przez strony postępowania i ewentualnie przez sąd wyższej instancji, czy sąd orzekający nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów. ( ... ) W uzasadnieniu powinno się znaleźć ustalenie, jaka norma obowiązuje i jakie jest jej znaczenie, a więc uzasadnienie powinno zawierać interpretację przepisu w odniesieniu do określonej sprawy. W uzasadnieniu powinna zostać również uwidoczniona operacja logiczna, którą przeprowadził sąd stosując określone normy prawne w rozstrzyganej sprawie (tak: T.Woś [w:] T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 452-453 oraz powołane tam orzecznictwo i piśmiennictwo). W tym kontekście przypomnieć trzeba, że pełnomocnik skarżącego podnosił wskazane wyżej okoliczności dotyczące zatrudniania pracowników budowlanych przez wystawcę zakwestionowanych faktur zarówno w skardze do Sądu I instancji (s. 8 skargi) jak i na rozprawie (s.3 załącznika). Rację ma autor skargi kasacyjnej, że okoliczność dotycząca zatrudniania przez wystawcę zakwestionowanych faktur robotników budowlanych jest okolicznością istotną skoro podstawową przyczyną zakwestionowania faktur dokumentujących wykonanie robót było ustalenie, iż wystawca nie dysponował pracownikami własnymi ani nie zatrudniał ich poprzez firmę "P.". Sąd I instancji do tych zarzutów się nie odniósł uniemożliwiając skontrolowanie przez NSA, czy sąd orzekający nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów. Brak odniesienia się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie do omówionych wyżej zarzutów sprawia, że sprawa w tym zakresie wymyka się spod kontroli instancyjnej, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny w toku postępowania kasacyjnego nie może dokonywać samodzielnych ustaleń. Rolą bowiem NSA jest dokonywanie kontroli prawidłowości rozstrzygnięć Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. A zatem w przypadku, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera istotnych ustaleń oraz stanowiska Sądu co do podnoszonych zarzutów, prowadzi do wniosku, że ocena rozstrzygnięcia nie daje się skontrolować (wyrok NSA z dnia 29.07.2005 r. sygn. akt I FSK 102/05). W konsekwencji stwierdzić trzeba, że wnioski Sądu I instancji trudno uznać za wszechstronne i kompletne przez co odniesienie się tut. Sądu do podstaw materialnoprawnych rozstrzygnięcia staje się praktycznie niemożliwe. Wykładnia i stosowanie prawa materialnego zasadniczo bowiem może być oceniana tylko wtedy, gdy postępowanie w sprawie nie wzbudza istotnych zastrzeżeń. W niniejszej sprawie, z przyczyn wskazanych wyżej, taki zaś stan rzeczy nie zachodzi. Konkluzja taka usprawiedliwia zatem uwzględnienie żądania przedmiotowej skargi. Stąd też tut. Sąd, działając na podstawie art. 185 § 1 cyt. wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W konsekwencji słuszne również okazały się pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, które niewątpliwie miały wpływ na wynik sprawy. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło